Phát triển không gian du lịch phía tây bắc thành phố

Những cánh đồng ven sông Cu Đê. Ảnh: XUÂN SƠN

Không gian sông - núi - biển hội tụ

Nhiều năm nay, cộng đồng người Cơ tu tại hai tổ dân phố Tà Lang và Giàn Bí (phường Hải Vân) dần quen với câu chuyện làm du lịch. Từ bỡ ngỡ ban đầu, bà con dần chủ động tham gia các hoạt động du lịch địa phương, mạnh dạn triển khai các sản phẩm du lịch.

Ghé Tà Lang, Giàn Bí trong những dịp lễ hội văn hóa - du lịch, du khách như bước vào không gian sống động của đồng bào Cơ tu. Ở đó, tiếng hát lý của già làng Bùi Văn Siêng, già Đinh Hồng Khanh vang lên mộc mạc; nghệ nhân Trương Văn Mỹ miệt mài thổi hồn vào từng nhạc cụ truyền thống. Những hướng dẫn viên đầy nhiệt huyết như anh Đinh Văn Như, chị Hồ Thị Thanh Tỏa dẫn dắt du khách khám phá không gian trưng bày, trình diễn văn hóa, trong khi nghệ nhân Nguyễn Thị Mai cần mẫn dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ, lưu giữ hồn cốt núi rừng.

Thiếu nữ Cơ Tu bên điệu múa tâng tung da dá. Ảnh: XUÂN SƠN

Đặc biệt, ngày càng nhiều bạn trẻ Cơ tu thành thạo múa tâng tung da dá, biết đánh cồng chiêng và tự tin trở thành nhân viên tại các điểm du lịch.

Bằng những cách làm linh hoạt, cộng đồng bản địa từng bước gìn giữ, khai thác giá trị văn hóa truyền thống, làm du lịch bằng chính niềm tự hào về bản sắc của dân tộc mình.

Xuôi theo dòng Cu Đê về phía biển, làng chài cổ Nam Ô hơn 700 năm tuổi dưới chân đèo Hải Vân thu hút du khách không chỉ bởi nét đẹp hoang sơ mà còn bởi những trầm tích văn hóa bồi tụ lâu đời qua cụm 7 di tích, là hương nước mắm Nam Ô nức tiếng.

Tất cả đều gắn liền với đời sống tín ngưỡng, tâm linh từ bao đời nay của người dân làng chài. Hay nhìn về phía đèo Hải Vân, có di tích quốc gia Hải Vân Quan là điểm đến văn hóa - lịch sử trên cung đường du lịch miền Trung...

Biển Nam Ô. Ảnh: XUÂN SƠN

Ông Bùi Văn Xuân, Giám đốc Điều hành khu du lịch Leaf Village & Farm - Làng Lá nhìn nhận, phường Hải Vân hội tụ sông suối, núi rừng và biển cả, sản vật trù phú. Hạ tầng giao thông được nâng cấp, xe du lịch 45 chỗ có thể đưa du khách di chuyển từ trung tâm thành phố về khu vực Nam Ô hay Hòa Bắc trước đây một cách nhanh chóng.

“Chính nét chân chất, mộc mạc của đồng bào Cơ Tu trở thành sức hút riêng. Cùng với đó, thổ nhưỡng phù hợp cho canh tác hoa màu, cảnh quan sông Cu Đê nên thơ… tất cả hội tụ thành những lợi thế phát triển du lịch bền vững cho địa phương”, ông Xuân chia sẻ.

Phát triển du lịch trên nền tảng bảo tồn

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường Hải Vân lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 nhấn mạnh việc phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo đột phá phát triển nhanh, bền vững của địa phương.

Di tích quốc gia Hải Vân Quan. Ảnh: XUÂN SƠN

Theo đó, địa phương định hướng đẩy mạnh phát triển du lịch kết hợp khai thác, bảo tồn các giá trị di sản văn hóa và du lịch sinh thái.

Cụ thể, xây dựng đề án phát triển du lịch trên địa bàn phường giai đoạn 2025 - 2030; hình thành các sản phẩm du lịch hấp dẫn, khai thác lợi thế của biển, núi, sông, gắn với bảo tồn đặc trưng văn hóa đồng bào Cơ Tu, văn hóa làng chài, các làng nghề truyền thống, các di tích, di sản văn hóa trên địa bàn.

Đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án du lịch trên địa bàn, bao gồm: khu du lịch dọc hai bên tuyến đường đèo Hải Vân, khu du lịch đồi Chim, khu du lịch cộng đồng suối Lương, khu du lịch nghỉ dưỡng và tổng hợp Làng Vân, khu du lịch sinh thái Nam Ô.

Bên cạnh đó, địa phương chú trọng phát triển các hoạt động thể thao, giải trí biển; vui chơi, giải trí dưới nước tại khu vực ven biển dọc tuyến Nguyễn Tất Thành. Quản lý và khai thác du lịch tại bãi Sũng Cỏ, Mũi Đá; phát triển Hòn Sơn Chà Con thành đảo nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp, gắn với bảo tồn môi trường, cảnh quan thiên nhiên.

Không gian ven sông Cu Đê thuận lợi để phường Hải Vân phát triển các hoạt động du lịch. Ảnh: XUÂN SƠN

Theo định hướng phát triển, phường Hải Vân tiếp tục hoàn thành Đề án phát triển du lịch cộng đồng Nam Ô; phát triển tuyến du lịch đường thủy trên sông Cu Đê - Hòa Bắc và Vịnh Đà Nẵng.

Các điểm du lịch dọc sông Cu Đê gồm: khu bến tàu; khu đất bến Hầm Vàng; khu đất Miếu Bà và khu đất Đình làng Thủy Tú; điểm dừng chân văn hóa - lịch sử Cây đa - Bến đò Thủy Tú; kết hợp phát triển du lịch sinh thái dọc sông Cu Đê, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm tại khu vực Hòa Bắc.

Đồng thời, xây dựng các điểm trưng bày và giới thiệu sản phẩm du lịch; vận động, khuyến khích và hỗ trợ các hộ dân phát triển sản phẩm nông nghiệp chất lượng, nghề truyền thống như: nước mắm Nam Ô, đan lát, dệt thổ cẩm, điêu khắc gỗ… phục vụ phát triển du lịch.

Tổ chức các sự kiện du lịch thường niên nhằm thu hút và phục vụ khách du lịch, như: lễ hội truyền thống của đồng bào Cơ Tu (lễ hội mừng lúa mới, lễ ăn thề kết nghĩa), giải đua thuyền truyền thống trên sông Cu Đê, lễ hội cầu ngư Nam Ô…

Du khách thưởng thức ẩm thực Cơ Tu. Ảnh: XUÂN SƠN

Bãi rêu tại ghềnh đá Nam Ô thu hút du khách. Ảnh: XUÂN SƠN

Du khách tham quan di tích Hải Vân Quan. Ảnh: XUÂN SƠN

Các điểm du lịch trên địa bàn phường Hải Vân được đầu tư, cải tạo không gian, hình thành sản phẩm du lịch để thu hút du khách. Ảnh: XUÂN SƠN

Phát huy giá trị nguyên bản

Ông Bùi Văn Xuân, Giám đốc điều hành khu du lịch Leaf Village & Farm - Làng Lá, đề xuất địa phương nghiên cứu thành lập hợp tác xã nông nghiệp mang tên Hải Vân để định vị thương hiệu.

Mô hình này sẽ tập hợp, quảng bá các sản vật đặc trưng như nước mắm Nam Ô, mía Hòa Bắc, bắp, ổi, cá suối… Từ sự giao thoa giữa rừng và biển, các sản phẩm không chỉ trở thành nguồn cung ổn định, chất lượng cho các cơ sở du lịch, mà còn góp phần mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị kinh tế cho nông sản địa phương.

Nước mắm Nam Ô sẽ là sản phẩm chủ lực trong phát triển kinh tế, du lịch tại phường Hải Vân. Ảnh: XUÂN SƠN

Ông Xuân cũng đề xuất thành phố phát triển không gian du lịch trên sông Cu Đê, với các hoạt động như chèo SUP, hình thành tuyến đường thủy trải nghiệm văn hóa dọc theo dòng sông.

Theo ông, khu vực Hòa Bắc gần trung tâm, hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch học tập, du lịch cộng đồng. Từ nền tảng sẵn có, địa phương cần khai thác hiệu quả không gian, xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với văn hóa Cơ Tu như các điệu múa truyền thống, nhạc cụ, ẩm thực…, qua đó tạo điểm đến trải nghiệm cho học sinh, sinh viên và du khách, đồng thời góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị bản địa.

Người Cơ Tu giới thiệu đặc sản địa phương trong một sự kiện du lịch. Ảnh: XUÂN SƠN

“ Khi tham gia phát triển du lịch, người dân địa phương còn hạn chế về kỹ năng truyền thông, quảng bá và nghiệp vụ phục vụ. Vì vậy, rất cần các chương trình tập huấn bài bản từ ngành du lịch, chuyên gia và đơn vị đồng hành, theo hướng “cầm tay chỉ việc”. Việc hỗ trợ không nên dừng ở ngắn hạn mà cần duy trì trong 1-2 tháng, thậm chí lâu hơn, để bà con từng bước làm quen, nâng cao kỹ năng và tự tin tham gia chuỗi giá trị du lịch”, ông Xuân cho biết.

Hướng phát triển du lịch của phường Hải Vân được định hình đồng bộ với thông điệp “Đà Nẵng - Chạm về nguyên bản” mà ngành du lịch thành phố đang triển khai.

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Thị Hoài An, bên cạnh việc phát huy lợi thế tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, Đà Nẵng hướng đến xây dựng hành trình trải nghiệm trọn vẹn cho du khách. Từ những câu chuyện di sản trong các làng nghề, đến không gian tĩnh lặng nuôi dưỡng sự cân bằng; từ thiên nhiên nguyên sơ đến những khoảnh khắc sự kiện giàu cảm xúc và khép lại bằng hành trình vị giác đậm đà bản sắc xứ Quảng.

XUÂN SƠN