Phát triển khu công nghiệp xanh từ chuyển đổi năng lượng

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và từng bước thay thế các nguồn năng lượng truyền thống bằng năng lượng sạch được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Đây cũng là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trao đổi tại Diễn đàn "Giải pháp năng lượng xanh hướng tới phát triển khu công nghiệp xanh và Net Zero" diễn ra ngày 21-7 tại Hà Nội. Diễn đàn do Trung tâm Dịch vụ và Hỗ trợ doanh nghiệp thuộc Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội tổ chức, thu hút gần 100 doanh nghiệp trong và ngoài nước tham dự.

Diễn đàn thu hút gần 100 doanh nghiệp sản xuất trong và ngoài nước tham dự. (Ảnh: BTC)

Chuyển đổi năng lượng là xu thế tất yếu của doanh nghiệp

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Bùi Tuấn Khanh, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ và Hỗ trợ doanh nghiệp cho biết, điện năng luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, yêu cầu phát triển bền vững cùng những cam kết quốc tế về giảm phát thải đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với doanh nghiệp.

Theo ông Khanh, việc sử dụng năng lượng hiệu quả, đẩy mạnh ứng dụng các nguồn năng lượng tái tạo và nâng cao năng lực quản trị năng lượng không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần nâng cao sức cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế.

Diễn đàn được tổ chức nhằm tạo diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp để cùng trao đổi những chính sách mới, giới thiệu các giải pháp công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Ông Bùi Tuấn Khanh, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ và Hỗ trợ doanh nghiệp thuộc Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội phát biểu khai mạc. (Ảnh: BTC)

Nhiều chính sách đang tạo động lực cho chuyển dịch năng lượng

Tại diễn đàn, đại diện Cục Điện lực (Bộ Công Thương) đã thông tin về định hướng phát triển ngành điện trong giai đoạn tới.

Theo đó, điện vẫn là nguồn năng lượng giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế - xã hội. Trong khi nhu cầu tiêu thụ điện tiếp tục tăng, việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đang được thực hiện theo hướng đa dạng hóa nguồn cung, kết hợp giữa các nguồn điện truyền thống với các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời và các công nghệ lưu trữ năng lượng.

Đại diện Cục Điện lực cũng chia sẻ nhiều nội dung liên quan đến định hướng phát triển ngành điện giai đoạn 2026-2030, chủ trương đầu tư điện hạt nhân, cũng như các cơ chế, chính sách mới nhằm thúc đẩy phát triển hệ thống năng lượng hiện đại, an toàn và bền vững theo tinh thần các nghị quyết của Trung ương.

Nhiều nội dung liên quan đến định hướng phát triển ngành điện giai đoạn 2026-2030 được đại diện Cục Điện lực (Bộ Công thương) chia sẻ tại diễn đàn.

Doanh nghiệp đối mặt nhiều áp lực trong quá trình chuyển đổi

Theo ông Ngô Chí Dũng, Phó Trưởng ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội, qua quá trình đồng hành với cộng đồng doanh nghiệp, đơn vị nhận thấy nhiều doanh nghiệp đang đứng trước không ít khó khăn trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Trước hết là chi phí năng lượng ngày càng gia tăng, kéo theo giá thành sản xuất tăng lên. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn cũng như các giải pháp công nghệ phù hợp để đầu tư chuyển đổi sang năng lượng xanh.

Bên cạnh đó, nhu cầu kết nối giữa doanh nghiệp với các đơn vị tư vấn, nhà khoa học, nhà đầu tư và doanh nghiệp cung cấp giải pháp vẫn còn rất lớn.

"Chính vì vậy, Ban Quản lý mong muốn thông qua các diễn đàn chuyên đề như hôm nay sẽ tạo thêm cầu nối để doanh nghiệp tiếp cận thông tin, chính sách và các giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện sản xuất của mình", ông Ngô Chí Dũng chia sẻ.

Ông cũng cho rằng, cùng với áp lực về chi phí điện, các tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu đang trở thành động lực quan trọng buộc doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng nếu muốn tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Giải pháp lưu trữ năng lượng thu hút sự quan tâm

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại diễn đàn là hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (Battery Energy Storage System - BESS).

Đây là giải pháp cho phép lưu trữ nguồn điện từ lưới hoặc từ hệ thống điện mặt trời để sử dụng vào thời điểm phù hợp, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm hoặc khi xảy ra biến động nguồn điện.

Theo các chuyên gia, khi kết hợp với hệ thống điện mặt trời mái nhà và hệ thống quản lý năng lượng thông minh, BESS không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí sử dụng điện mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện và giảm phát thải khí nhà kính.

Ông Mã Kim Bằng, Tổng Giám đốc Ampace - một trong những doanh nghiệp phát triển giải pháp BESS tại Trung Quốc, cho biết việc ứng dụng điện mặt trời kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng hiện đã chứng minh tính khả thi cả về công nghệ và hiệu quả kinh tế tại nhiều quốc gia.

Theo ông, Việt Nam được đánh giá là thị trường có nhiều tiềm năng phát triển nhờ tốc độ công nghiệp hóa cao và nhu cầu sử dụng điện ngày càng lớn.

"Bước đầu tiên của chúng tôi là thúc đẩy giải pháp tổng thể kết hợp điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng tại các khu công nghiệp ở Việt Nam. Trong giai đoạn tiếp theo, chúng tôi kỳ vọng sẽ mở rộng giải pháp này đến nhiều trung tâm công nghiệp trên cả nước, góp phần giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong sử dụng năng lượng, tối ưu chi phí vận hành và giảm phát thải carbon", ông Mã Kim Bằng chia sẻ.

Ông Mã Kim Bằng chia sẻ về giải pháp lưu trữ năng lượng cho thương mại và công nghiệp đã được triển khai thành công tại Trung Quốc và nhiều quốc gia trên thế giới. (Ảnh: BTC)

Chung tay hiện thực hóa mục tiêu khu công nghiệp xanh

Theo ông Nguyễn Trọng Anh, Giám đốc Công ty TNHH Đại Hữu - đơn vị đại diện Ampace tại Việt Nam, Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30-3-2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà đã nhắc đến việc đẩy mạnh phát triển điện mặt trời tự sản, tự tiêu và khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm, tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.

Ông Nguyễn Trọng Anh, Giám đốc Công ty TNHH Đại Hữu, nhận định trong bối cảnh giá điện có xu hướng tăng và yêu cầu giảm phát thải ngày càng cao, các giải pháp kết hợp điện mặt trời với hệ thống lưu trữ năng lượng sẽ không chỉ phù hợp với các khu công nghiệp, nhà máy sản xuất mà còn có tiềm năng mở rộng sang các tòa nhà thương mại, cơ quan, trường học, bệnh viện và khu dân cư trong tương lai.

Ông Nguyễn Trọng Anh - Giám đốc Công ty TNHH Đại Hữu kỳ vọng có thể mở rộng giải pháp lưu trữ năng lượng. (Ảnh: BTC)

Kết thúc diễn đàn, nhiều doanh nghiệp bày tỏ mong muốn tiếp tục có thêm các chương trình kết nối giữa cơ quan quản lý, đơn vị cung cấp giải pháp và cộng đồng doanh nghiệp nhằm hỗ trợ tiếp cận công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm và tháo gỡ những khó khăn trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy phát triển các khu công nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, việc kết nối chính sách với các giải pháp công nghệ và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng các khu công nghiệp xanh, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp Thủ đô và đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam vào năm 2050.