Xe công vụ chạy điện và bài toán tiết kiệm ngân sách nhìn từ các địa phương

Bằng việc đưa xe điện vào hệ thống công, các địa phương đang cho thấy tinh thần “cán bộ đi trước, làng nước theo sau” một cách thực dụng và hiệu quả nhất trong công tác chuyển đổi xanh.

Hải Phòng giao 99 ôtô điện cho xã, phường làm xe công vụ

Chiều 10/7, tại quảng trường Trung tâm Chính trị - Hành chính thành phố, UBND TP Hải Phòng đã tổ chức lễ bàn giao 99 chiếc ôtô điện VinFast VF8 phục vụ công tác chung cho các xã, phường, đặc khu trên địa bàn. Với ngân sách chi ra gần 84 tỷ đồng, động thái này không chỉ nhằm chuẩn hóa phương tiện công vụ mà còn là minh chứng cho quyết tâm thực hiện chuyển đổi xanh ngay từ cấp cơ sở.

Hải Phòng nhận xe Vinfast trong đợt mua sắm xe công mới nhất.

Bước đi quyết liệt này thực chất xuất phát từ một bài toán thiết thực về nhân sự và tổ chức. Theo Sở Tài chính Hải Phòng, sau khi sắp xếp các đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, thành phố hiện có 114 xã, phường, đặc khu. Theo tiêu chuẩn, khối địa phương này được bố trí tối đa 532 xe. Tuy nhiên, sau quá trình rà soát và thanh lý phương tiện hư hỏng, toàn thành phố chỉ còn 296 xe (thiếu 236 xe), trong đó riêng khối xã, phường, đặc khu thiếu hụt 124 xe.

Để đảm bảo phương tiện làm việc cho cán bộ bám sát địa bàn, thay vì mua sắm các dòng xe xăng truyền thống, Hải Phòng đã lựa chọn con đường xanh hóa. Trong năm 2025, thành phố đã bắt đầu mua 25 xe điện và tiếp tục hoàn thiện bằng việc mua 99 xe mới trong năm 2026. Việc trang bị dòng xe điện như VF8 cho cán bộ xã, phường là một tư duy đột phá, không chỉ giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt phương tiện, mà còn tạo động lực để các địa phương tích cực mở rộng hệ sinh thái trạm sạc, kiến tạo nền tảng hạ tầng hiện đại phục vụ cả chính quyền lẫn người dân.

“Cú chơi lớn” của An Giang từ cấp cơ sở

Giữa tháng 5/2026, An Giang gây chú ý trên toàn quốc khi Sở Tài chính tỉnh này nhận bàn giao 103 chiếc ô tô điện VinFast Limo Green. Không để ở lại các cơ quan đầu não cấp tỉnh, toàn bộ dàn xe này lập tức được phân bổ thẳng về các xã, phường và đặc khu trên địa bàn.

Với động thái này, An Giang chính thức trở thành tỉnh đầu tiên của Việt Nam hoàn tất việc “điện hóa” 100% dàn xe công vụ cấp cơ sở.

Lễ bàn giao 103 xe Limo Green cho tỉnh An Giang làm xe công vụ.

Tại sao lại là cấp xã, phường? Đây là cấp hành chính gần dân nhất, đòi hỏi cán bộ phải di chuyển liên tục vào các ngõ ngách, ấp, bản. Mẫu Limo Green 7 chỗ với thiết kế nhỏ gọn, không tiếng ồn, không xả thải lập tức phát huy tác dụng. Hình ảnh những chiếc xe công vụ êm ái len lỏi làm công tác dân vận mang lại một cảm giác rất khác: hiện đại, thân thiện và gần gũi hơn hẳn.

Nhưng câu chuyện không chỉ nằm ở hình ảnh. Lãnh đạo An Giang đã giải quyết thành công bài toán “nuôi xe”. Theo tính toán thực tế, chi phí sạc điện và bảo dưỡng của một chiếc Limo Green rẻ hơn tới 70% so với xe xăng cùng phân khúc. Với hàng trăm chiếc xe hoạt động liên tục mỗi ngày, số tiền ngân sách tiết kiệm được hàng tháng là một con số khổng lồ.

Đi kèm dàn xe là 103 bộ sạc treo tường công suất 22kW được lắp đặt ngay tại sân các UBND xã, phường. Cơ quan chức năng chỉ việc cắm sạc qua đêm, sáng hôm sau xe đã sẵn sàng cho một ngày làm việc dài. Thậm chí, VinFast và đối tác V-Green còn đang rốt ráo khảo sát để phủ thêm trạm sạc nhanh (DC) tại tỉnh này, tạo ra một hệ sinh thái năng lượng hoàn chỉnh từ cơ quan Nhà nước lan ra tới người dân.

Lộ trình tại siêu đô thị TP.HCM

Đề án chuyển đổi xanh của Sở Xây dựng TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2040, 100% phương tiện lưu thông trong thành phố sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Không tính các khu vực sẽ được triển khai chuyển đổi sớm, tại các khu vực còn lại của TPHCM, từ năm 2027, các phương tiện thuộc cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập khi thay thế hoặc đầu tư mới phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Đến năm 2030, toàn bộ phương tiện của khối này phải hoàn tất chuyển đổi.

Ngoài ra, Đề án đặt mục tiêu đến năm 2027, 100% xe buýt nội tỉnh sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; trước năm 2030, toàn bộ xe buýt liên tỉnh hoạt động trên địa bàn thành phố phải chuyển đổi. Taxi và xe máy công nghệ phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh từ năm 2030.

Để việc chuyển đổi được hiệu quả, đề án đề xuất phát triển mạnh hạ tầng sạc điện trên toàn thành phố. Đồng thời, thành phố sẽ xem xét miễn tiền thuê đất, hỗ trợ lãi suất vay cho các dự án đầu tư trạm sạc điện nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh.

Đập tan rào cản, kiến tạo hệ sinh thái ngàn tỷ

Nhìn từ Hải Phòng, An Giang đến TP.HCM, có thể thấy xe điện vào công sở không phải là một xu hướng mang tính phong trào mà còn là giải pháp thiết thực giải quyết tận gốc hai điểm nghẽn lớn nhất của giao thông Việt Nam hiện nay: Tính kinh tế và Hạ tầng sạc.

Về kinh tế, ai cũng biết cơ cấu của xe điện đơn giản, không có hộp số phức tạp, không cần thay dầu máy, lọc nhớt, bugi định kỳ. Những chi phí nhỏ này khi cộng dồn cho hàng ngàn chiếc xe công vụ trên cả nước sẽ ngốn một lượng ngân sách khổng lồ. Việc chuyển sang xe điện (tiết kiệm tới 70% chi phí vận hành) chính là một hình thức chống lãng phí công quỹ trực tiếp và hiệu quả nhất.

Về hạ tầng, điểm yếu chí mạng khiến nhiều người dân chưa dám mua xe điện là câu hỏi “sạc ở đâu?”. Việc các cơ quan Nhà nước dùng xe điện chính là lời giải hoàn hảo. Khi hàng loạt trụ sở UBND, sở ban ngành, công an, bệnh viện buộc phải nâng cấp lưới điện và lắp đặt trạm sạc cho bãi đỗ xe của cơ quan, hạ tầng điện lưới khu vực đó sẽ tự động được củng cố. Kết hợp với mạng lưới trạm sạc công cộng dày đặc mà V-Green đang rải khắp cả nước, nỗi lo về pin sẽ giảm hẳn.

Một khi cán bộ cấp xã, phường cũng đi làm bằng xe điện, công chức thành phố đi xe máy điện, thì không có lý do gì người dân lại từ chối phương tiện di chuyển xanh. Làn sóng điện hóa xe công vụ đang thực sự trở thành một “đòn bẩy” hoàn hảo, đưa Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường hiện thực hóa cam kết Net Zero.