Phát triển 'kinh tế bạc': 2 yếu tố nền tảng, 5 trọng tâm hành động, 3 trụ cột chiến lược

Sáng 11/3, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị về tình hình phát triển “kinh tế bạc” trên thế giới và định hướng chính sách, chiến lược của Việt Nam.

Hội nghị do Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế tổ chức, kết nối trực tuyến với các địa phương và có sự tham dự của lãnh đạo nhiều bộ, ngành, chuyên gia và các tổ chức quốc tế.

Thủ tướng khẳng định: Người cao tuổi vừa là chủ thể, vừa là khách thể, vừa là trung tâm, là người thụ hưởng thành quả của phát triển "kinh tế bạc". Ảnh: VGP

Tận dụng cơ hội từ xu hướng già hóa dân số

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, xu hướng già hóa dân số đang diễn ra nhanh trên phạm vi toàn cầu. Mỗi năm thế giới có khoảng 58 triệu người gia nhập nhóm người cao tuổi, và con số này dự kiến sẽ tăng hơn gấp đôi vào năm 2050.

Tại Việt Nam, quá trình già hóa dân số đã bắt đầu từ năm 2011 và đang diễn ra với tốc độ khá nhanh. Tính đến tháng 3/2025, cả nước có khoảng 17 triệu người cao tuổi, chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong cơ cấu dân số.

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận: Người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách an sinh, mà còn là nguồn lực quan trọng của xã hội, có thể tiếp tục đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội nếu có cơ chế và môi trường phù hợp.

Thủ tướng nhấn mạnh rằng già hóa dân số là xu thế không thể đảo ngược, vì vậy cần chủ động xây dựng chính sách để biến thách thức thành cơ hội phát triển. Việc phát triển kinh tế bạc không chỉ giúp nâng cao đời sống của người cao tuổi mà còn tạo thêm động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế, thúc đẩy phát triển các ngành dịch vụ, công nghệ và chăm sóc sức khỏe.

2 yếu tố nền tảng về nhận thức, 5 trọng tâm hành động

Để thúc đẩy kinh tế bạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng trước hết cần thống nhất hai nhận thức quan trọng.

Thứ nhất, người cao tuổi là nguồn lực quan trọng của xã hội, với kinh nghiệm, tri thức và khả năng đóng góp trong nhiều lĩnh vực.

Thứ hai, cần nhìn nhận kinh tế bạc là một động lực tăng trưởng mới, không chỉ gắn với an sinh xã hội mà còn mở ra các cơ hội phát triển ngành nghề và thị trường mới.

Theo Thủ tướng, việc phát triển kinh tế bạc phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, việc phát triển "kinh tế bạc" cần được triển khai trên cơ sở 2 yếu tố nền tảng về nhận thức, 5 trọng tâm hành động và 3 trụ cột chiến lược, nhằm biến thách thức già hóa dân số thành cơ hội phát triển. Ảnh: VGP

Trên cơ sở đó, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai 5 trọng tâm hành động để thúc đẩy phát triển kinh tế bạc.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và chính sách, tạo môi trường thuận lợi để phát triển các sản phẩm, dịch vụ phục vụ người cao tuổi.

Thứ hai, phát triển hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là các dịch vụ chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng và y tế chuyên sâu cho người cao tuổi.

Thứ ba, khuyến khích phát triển các ngành dịch vụ liên quan, như du lịch nghỉ dưỡng, văn hóa, thể thao, giải trí, tài chính và bảo hiểm dành cho người cao tuổi.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi, bao gồm đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng, chuyên gia xã hội và nhân viên chăm sóc.

Thứ năm, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đã phát triển thành công kinh tế bạc, đồng thời thu hút đầu tư vào các lĩnh vực liên quan.

Ba trụ cột phát triển kinh tế bạc

Bên cạnh các trọng tâm hành động, Thủ tướng cũng xác định ba trụ cột chính trong chiến lược phát triển kinh tế bạc tại Việt Nam.

Trụ cột thứ nhất là hoàn thiện thể chế và chính sách, xây dựng khung pháp lý và cơ chế khuyến khích phù hợp để phát triển các ngành kinh tế phục vụ người cao tuổi.

Các đại biểu tham dự Hội nghị về tình hình phát triển “kinh tế bạc” trên thế giới và định hướng chính sách, chiến lược của Việt Nam. Ảnh: VGP

Trụ cột thứ hai là phát triển hệ thống dịch vụ và hạ tầng, đặc biệt trong các lĩnh vực như y tế, chăm sóc sức khỏe, nhà ở, giao thông và các dịch vụ xã hội.

Trụ cột thứ ba là khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, thiết kế sản phẩm, dịch vụ thông minh và các giải pháp hỗ trợ người cao tuổi.

Theo Thủ tướng, việc kết hợp ba trụ cột này sẽ giúp hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc, tạo ra những ngành nghề mới, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người cao tuổi.

Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các mô hình phù hợp với điều kiện Việt Nam, đồng thời tăng cường phối hợp trong quá trình xây dựng và triển khai các chính sách liên quan.

Theo đánh giá của Chính phủ, nếu được khai thác hiệu quả, kinh tế bạc có thể trở thành một trong những lĩnh vực kinh tế tiềm năng trong tương lai, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nhật Minh