Phát triển logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới, tạo động lực mới cho kinh tế cửa khẩu

Phiên tham luận do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Nhàn, Trưởng phòng Quản lý Khoa học và Đối ngoại, Trường Đại học Thương mại chủ trì; Tiến sĩ Trần Thị Thu Hương, Trưởng Bộ môn Logistics và Chuỗi cung ứng, Viện Kinh doanh Quốc tế và Logistics, Trường Đại học Thương mại làm thư ký. Phiên làm việc có 7 tham luận nghiên cứu về phát triển thương mại biên giới, hạ tầng logistics, liên kết kinh tế khu vực, ứng dụng công nghệ và quản lý chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Các đại biểu dự hội thảo chuyên đề "Phát triển hệ thống logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới".

Mở đầu phiên tham luận, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Xuân Bá, chuyên gia độc lập, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế quản lý Trung ương, trình bày nghiên cứu “Đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới đất liền của Việt Nam”. Tham luận tập trung làm rõ vai trò của thương mại biên giới trong phát triển kinh tế, mở rộng giao thương và tăng cường hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với các nước láng giềng; qua đó đặt ra yêu cầu tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của các địa phương có đường biên giới.

Tiếp đó, Tiến sĩ Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương, trình bày tham luận “Hạ tầng giao thông và thương mại chiến lược trong kinh tế cửa khẩu”. Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của kết cấu hạ tầng giao thông và hệ thống dịch vụ thương mại trong thúc đẩy lưu thông hàng hóa, nâng cao năng lực kết nối, tạo điều kiện phát triển hoạt động xuất nhập khẩu tại các khu vực cửa khẩu.

Tiến sĩ Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương trình bày tham luận “Hạ tầng giao thông và thương mại chiến lược trong kinh tế cửa khẩu”.

Ở góc độ liên kết kinh tế khu vực, Tiến sĩ Trần Thị Thu Hương, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trình bày tham luận “Liên kết vùng trong phát triển hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN”. Nội dung nghiên cứu đề cập vai trò của liên kết vùng trong hình thành các hành lang kinh tế, mở rộng không gian hợp tác, kết nối thị trường và chuỗi cung ứng giữa các quốc gia, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác lợi thế kinh tế của các địa phương biên giới.

Đáng chú ý, tham luận “Đề xuất mô hình quản lý truy xuất hai chiều CB-CBATM trong truy xuất nguồn gốc nông sản trong thương mại xuyên biên giới tại cửa khẩu Cao Bằng” của Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Trường Đại học FPT, Greenwich Việt Nam đề cập đến giải pháp quản lý đối với hoạt động thương mại nông sản tại Cao Bằng. Tham luận đề xuất mô hình truy xuất nguồn gốc hai chiều, hướng tới tăng cường khả năng kiểm soát thông tin hàng hóa, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý trong chuỗi cung ứng nông sản xuyên biên giới.

Tiếp nối nội dung này, Tiến sĩ Đoàn Ngọc Ninh, Viện Kinh doanh Quốc tế và Logistics, Trường Đại học Thương mại trình bày tham luận “Xây dựng chuỗi dịch vụ giá trị gia tăng tại khu vực cửa khẩu: Bài học đối với tỉnh Cao Bằng”. Nghiên cứu đặt ra yêu cầu phát triển các dịch vụ hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và thương mại tại khu vực cửa khẩu, từng bước đa dạng hóa các loại hình dịch vụ, nâng cao giá trị hàng hóa và hiệu quả khai thác lợi thế kinh tế biên giới.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, Tiến sĩ Đặng Quốc Hữu, Trường Đại học Thương mại trình bày tham luận “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật và điện toán đám mây trong điều hành cửa khẩu và logistics tại tỉnh Cao Bằng”. Tham luận đề cập khả năng ứng dụng các công nghệ mới trong quản lý, điều hành hoạt động cửa khẩu, theo dõi và xử lý thông tin hàng hóa, tối ưu hóa quy trình logistics, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành và thúc đẩy xây dựng cửa khẩu thông minh.

Tham luận cuối cùng “Kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm trong chuỗi cung ứng nông sản xuyên biên giới - yêu cầu đối với phát triển thương mại bền vững và hàm ý chính sách đối với tỉnh Cao Bằng” do Tiến sĩ Nguyễn Thu Hương, Trường Đại học Thương mại trình bày. Nghiên cứu tập trung vào yêu cầu kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình lưu thông nông sản qua biên giới, góp phần đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường, nâng cao uy tín hàng hóa và thúc đẩy hoạt động thương mại phát triển bền vững.

Tại phiên thảo luận mở, các đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học tập trung trao đổi, làm rõ những vấn đề đặt ra trong phát triển logistics và thương mại xuyên biên giới tại các địa phương biên giới. Nội dung thảo luận xoay quanh yêu cầu hoàn thiện hạ tầng giao thông, dịch vụ logistics tại cửa khẩu; tăng cường liên kết vùng, kết nối chuỗi cung ứng Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành hoạt động xuất nhập khẩu; kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và bảo đảm an toàn thực phẩm đối với nông sản xuất khẩu. Các ý kiến góp phần làm rõ những khó khăn, thách thức và đề xuất giải pháp nhằm phát huy lợi thế cửa khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước đưa Cao Bằng trở thành điểm kết nối quan trọng trong hoạt động logistics và thương mại xuyên biên giới.

Các tham luận tại phiên chuyên đề cho thấy, phát triển hệ thống logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới không chỉ đòi hỏi đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, kho bãi và dịch vụ cửa khẩu, mà còn cần đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng hàng hóa và tăng cường liên kết vùng. Những nghiên cứu, đề xuất và kinh nghiệm thực tiễn là cơ sở khoa học quan trọng để Cao Bằng nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện địa phương, từng bước phát triển hệ thống logistics hiện đại, nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại biên giới và mở rộng không gian hợp tác kinh tế xuyên biên giới.