Phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao

Chất lượng nguồn nhân lực được cải thiện

Tỉnh tập trung đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục và đào tạo nghề, chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh Cà Mau có xu hướng được cải thiện qua từng năm. Ðiều này thể hiện rõ nhất qua con số tỷ lệ lao động đã qua đào tạo của tỉnh giai đoạn 2021-2025 tăng liên tục và khá ổn định. Cụ thể, năm 2021, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 58%, đến năm 2022 tăng lên 60,1%, sang năm 2023 tiếp tục tăng mạnh, đạt 62,5% và đạt mức 65% vào năm 2025.

Sinh viên Trường Ðại học Bạc Liêu trong giờ thực hành.

Dù vậy, với nhu cầu phát triển mới là đẩy mạnh chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển mạnh chuyển đổi số với mục tiêu kép là phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số thì chất lượng và năng suất nguồn lao động của tỉnh vẫn được xem là "điểm nghẽn", nhất là lao động chất lượng cao, lao động có tay nghề, gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và các ngành kinh tế mũi nhọn.

Năng suất lao động của tỉnh dù đã cải thiện rõ rệt trong giai đoạn 2010-2025 nhưng vẫn ở mức trung bình thấp so với mặt bằng chung của cả nước và xấp xỉ mức bình quân của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Cụ thể, đến năm 2025, năng suất lao động của tỉnh 155 triệu đồng/lao động, gấp hơn 4 lần so với năm 2010. Tuy nhiên, mức này vẫn chỉ đạt khoảng 62,8% năng suất lao động bình quân cả nước (247 triệu đồng/lao động) và thấp hơn mức bình quân của vùng đồng bằng sông Cửu Long (163 triệu đồng/lao động).

Ðiều này đặt ra yêu cầu mới về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Ðào tạo gắn với thực tiễn, ứng dụng cao

Hiện nay, công tác đào tạo, bồi dưỡng và dạy nghề của tỉnh có quy mô khá lớn. Ðến hết năm 2025, toàn tỉnh đã đào tạo, bồi dưỡng cho 41.680 người, với 1.149 đại học, 2.023 cao đẳng, 603 trung cấp, 2.523 sơ cấp và 35.082 người đào tạo thường xuyên, ngắn hạn.

PGS.TS Tiền Hải Lý, Phó Hiệu trưởng Trường Ðại học Bạc Liêu, cho biết, trường luôn xác định công tác đào tạo phải gắn với nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng. Do đó, các đề tài nghiên cứu khoa học của trường phải vừa đảm bảo phục vụ công tác giảng dạy, vừa mang tính ứng dụng cao trong thực tiễn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân.

Công tác cải tiến dạy và học cũng được phát triển mạnh tại các trường trung học phổ thông với mục tiêu “học đi đôi với hành”, “lý thuyết gắn liền với thực tiễn”, “nhà trường gắn liền với xã hội”. Tiến sĩ Lê Công Nhã, giáo viên Trường THPT Chuyên Phan Ngọc Hiển, chia sẻ, trong quá trình giảng dạy, bản thân luôn tìm tòi, sáng tạo ra các dự án, mô hình mang tính kỹ thuật phục vụ dạy học và đời sống hằng ngày của người dân. Từ đó, không chỉ giúp học sinh có thời gian học tập thú vị hơn mà còn khơi dậy đam mê học tập sáng tạo của học sinh.

Tiến sĩ Lê Công Nhã (bìa phải) luôn tìm tòi, sáng tạo những mô hình để giúp học sinh có tiết học sinh động, hiệu quả hơn.

Có thể thấy, hệ thống giáo dục của tỉnh đang trên đà cải thiện về chất lượng và tổ chức nhưng vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Do đó, việc tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực được tỉnh đặc biệt chú trọng. Trong đó, tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương, thu hút người có năng lực, trình độ cao, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng.

TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính, nhận định, để khai thác hết tiềm năng, lợi thế, đưa kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững, tỉnh Cà Mau cần xây dựng lực lượng lao động có chuyên môn, kỹ năng, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và chuyển đổi số, hướng tới tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế biển bền vững. Ðồng thời, gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao, có bản lĩnh, năng lực thực tiễn và tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Các em học sinh hứng thú khi được thực hành thí nghiệm sau những giờ học lý thuyết.

Mục tiêu tỉnh đặt ra đến năm 2030, tỷ trọng lao động có việc làm trong nền kinh tế đạt khoảng 98,3%; tỷ lệ lao động qua đào tạo khoảng 80%, trong đó, lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ trên 35%. Ðặc biệt, tốc độ tăng năng suất lao động xã hội đến năm 2030 khoảng 8,0-8,5% mỗi năm.

Ðể đạt các chỉ tiêu này, giáo dục nghề nghiệp được xác định giữ vai trò then chốt trong phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao. Giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng./.