Phát triển thương hiệu địa phương thành nguồn lực sức mạnh mềm

Toàn cảnh hội thảo “Quảng bá giá trị địa phương trên hệ sinh thái truyền thông số”. (Nguồn: Ban tổ chức)

Trong bối cảnh ngoại giao ngày càng gắn chặt với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, du lịch và thương mại, xây dựng thương hiệu địa phương đang trở thành một bộ phận quan trọng trong chiến lược quảng bá hình ảnh và mở rộng quan hệ đối ngoại.

Đây là một nội dung quan trọng của ngoại giao phục vụ phát triển, trong đó các giá trị văn hóa, lịch sử và con người được chuyển hóa thành nguồn lực để xây dựng hình ảnh địa phương, thu hút du khách, nhà đầu tư và đối tác quốc tế.

Tại Hội thảo khoa học “Quảng bá giá trị địa phương trên hệ sinh thái truyền thông số” do Học viện Ngoại giao phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An tổ chức mới đây, các chuyên gia tập trung trao đổi về cách xây dựng hình ảnh địa phương trong môi trường truyền thông đang thay đổi nhanh chóng.

Từ thực tiễn của tỉnh Nghệ An, nhiều ý kiến cho rằng, hoạt động quảng bá cần chuyển từ giới thiệu những lợi thế sẵn có sang xây dựng câu chuyện có bản sắc, tạo dấu ấn riêng và từng bước biến các giá trị địa phương thành lợi thế cạnh tranh, qua đó gia tăng sức mạnh mềm và mở rộng khả năng kết nối với bên ngoài.

Từ quảng bá tiềm năng đến tạo dựng sức hấp dẫn

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc xây dựng thương hiệu địa phương. (Nguồn: Ban Tổ chức)

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An Trần Thị Mỹ Hạnh nhận định, trong quá trình chuyển đổi số, truyền thông ngày càng giữ vai trò quan trọng trong xây dựng hình ảnh, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và nâng cao sức cạnh tranh của địa phương.

Nghệ An sở hữu nhiều lợi thế để xây dựng hình ảnh riêng, từ là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cho đến làn dân ca Ví, Giặm, biển Cửa Lò, Vườn quốc gia Pù Mát, không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc miền Tây, cùng hệ thống di sản, sản phẩm OCOP và những tiềm năng về công nghiệp, thương mại, dịch vụ.

Tuy nhiên, việc sở hữu nhiều giá trị chưa đồng nghĩa với việc hình thành một thương hiệu mạnh, bởi bài toán đặt ra là làm thế nào để kết nối những giá trị riêng lẻ thành một câu chuyện có bản sắc, dễ nhận diện và phù hợp với từng nhóm công chúng.

PGS. TS. Nguyễn Ngọc Oanh trao đổi tại Hội thảo. (Nguồn: Ban Tổ chức)

Tại Hội thảo, PGS. TS. Nguyễn Ngọc Oanh, Trưởng Khoa Quan hệ quốc tế, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho rằng, trong hoạt động xúc tiến đầu tư, thông điệp “Năm sẵn sàng” của Nghệ An bước đầu tạo được cách truyền tải rõ nét về quy hoạch, hạ tầng, mặt bằng, nguồn nhân lực và cải cách hành chính.

Điểm đáng chú ý của cách tiếp cận này là chuyển trọng tâm từ quảng bá tiềm năng sang làm rõ năng lực sẵn sàng của địa phương, qua đó cung cấp những thông tin thiết thực mà nhà đầu tư quan tâm trong quá trình cân nhắc và đưa ra quyết định.

Theo chuyên gia này, cách tiếp cận trên có thể được mở rộng sang lĩnh vực du lịch và đối ngoại văn hóa, bởi mỗi nhóm công chúng đều có những nhu cầu thông tin khác nhau.

Đơn cử, nhà đầu tư quan tâm đến Nghệ An có những lợi thế và điều kiện gì để triển khai dự án; du khách quốc tế cần biết điểm đến, trải nghiệm và những giá trị đặc trưng của địa phương; trong khi các đối tác quốc tế có thể quan tâm đến tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục và các lĩnh vực liên quan.

Vì vậy, dù phương thức tiếp cận cần được điều chỉnh theo từng nhóm công chúng, các thông điệp truyền tải vẫn cần bảo đảm tính nhất quán, qua đó góp phần hình thành một hình ảnh Nghệ An rõ nét và thống nhất.

Ngoại giao văn hóa bắt đầu từ những câu chuyện địa phương

Giám đốc Trần Thị Mỹ Hạnh và TS. Nguyễn Đồng Anh đồng chủ trì hội thảo. (Nguồn: Ban Tổ chức)

TS. Nguyễn Đồng Anh, Quyền Trưởng khoa Truyền thông và Văn hóa đối ngoại, Học viện Ngoại giao, cho rằng, việc quảng bá giá trị địa phương trên môi trường số không nên dừng ở việc cung cấp nhiều thông tin trên các nền tảng truyền thông, mà cần chú trọng lựa chọn đúng giá trị, xây dựng câu chuyện phù hợp và tiếp cận đúng nhóm công chúng.

Theo TS. Nguyễn Đồng Anh, cách tiếp cận này cũng cần được đặt trong hoạt động ngoại giao văn hóa, bởi một làn điệu Ví, Giặm, một di sản hay một lễ hội đều có thể trở thành điểm khởi đầu cho những kết nối với công chúng quốc tế, qua đó góp phần đưa hình ảnh Nghệ An đến gần hơn với bên ngoài.

Khi được giới thiệu một cách nhất quán, có chọn lọc và phù hợp với từng nhóm công chúng, những giá trị văn hóa đặc trưng có thể trở thành một phần quan trọng trong quá trình xây dựng hình ảnh và gia tăng sức hấp dẫn của Nghệ An.

Theo đó, ngoại giao phục vụ phát triển có thể được triển khai từ chính những giá trị địa phương, khi sự quan tâm về văn hóa được mở rộng thành trải nghiệm du lịch, cơ hội hợp tác, lựa chọn sản phẩm và kết nối đầu tư.

Do vậy, mục tiêu của Nghệ An cần hướng tới việc tạo dấu ấn từ những giá trị đặc trưng, qua đó mở thêm các kênh kết nối với công chúng, đối tác và các thị trường bên ngoài.

Không gian số mở rộng sức mạnh mềm của địa phương

TS. Tạ Bích Loan, nguyên Trưởng ban Sản xuất các chương trình Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam, phát biểu tại hội thảo. (Nguồn: Ban Tổ chức)

Sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận và hình thành nhận thức về một địa phương. Theo đó, hình ảnh điểm đến có thể được tìm kiếm qua Google, TikTok, YouTube, Facebook, nền tảng đánh giá du lịch và những công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo TS. Tạ Bích Loan, nguyên Trưởng ban Sản xuất các chương trình Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam, giảng viên Khoa Truyền thông và Văn hóa đối ngoại, Học viện Ngoại giao, Nghệ An có thể tận dụng AI và dữ liệu để xây dựng nội dung đa ngôn ngữ, đồng thời nhận diện nhu cầu và mối quan tâm của từng nhóm công chúng.

Thay vì cung cấp thông tin dàn trải, địa phương có thể xây dựng một kho dữ liệu tập trung về di sản, điểm đến, hình ảnh, video, sản phẩm địa phương, dự án đầu tư và các câu chuyện văn hóa, qua đó tạo nguồn tư liệu thống nhất phục vụ hoạt động truyền thông, quảng bá và cung cấp thông tin phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Bên cạnh vai trò của các cơ quan quản lý, việc xây dựng hình ảnh địa phương còn cần sự tham gia của người dân, doanh nghiệp, báo chí, nghệ sĩ, hướng dẫn viên, sinh viên và các nhà sáng tạo nội dung.

Nếu được truyền tải phù hợp, những câu chuyện được kể từ chính cộng đồng có thể giúp hình ảnh Nghệ An trở nên gần gũi, chân thực hơn, đồng thời mở rộng các kênh đưa thông tin về địa phương đến công chúng.

Khi ấy, thước đo của hiệu quả quảng bá không nên chỉ được đo bằng lượt xem hay số lượng nội dung được đăng tải, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển sự quan tâm của công chúng thành hành động cụ thể, từ lựa chọn Nghệ An làm điểm đến, tìm hiểu sản phẩm, quan tâm đến cơ hội đầu tư đến thiết lập các kết nối hợp tác.

Đây cũng là cơ sở để Nghệ An gắn kết các giá trị văn hóa với du lịch, thương mại, đầu tư và đối ngoại. Khi được nhận diện, chọn lọc và truyền tải một cách nhất quán, những giá trị sẵn có có thể góp phần hình thành dấu ấn riêng của Nghệ An trong nước và trên trường quốc tế.

Theo đó, đưa hình ảnh Nghệ An ra thế giới không chỉ nhằm nâng cao mức độ nhận diện, mà còn hướng tới việc tạo dựng thiện cảm, củng cố sự tin cậy với công chúng quốc tế, qua đó mở rộng cơ hội để địa phương trở thành điểm đến về du lịch, đầu tư, hợp tác và kết nối.

Từ câu chuyện của Nghệ An, có thể thấy xây dựng thương hiệu địa phương không phải bài toán riêng của từng tỉnh, thành, mà là một trong những yếu tố góp phần tạo dựng sức mạnh mềm và thương hiệu quốc gia.

Khi mỗi địa phương biết khai thác, kết nối và chuyển hóa những giá trị đặc sắc thành lợi thế cạnh tranh, Việt Nam sẽ hình thành một hệ sinh thái thương hiệu địa phương đa dạng, giàu bản sắc và có sức hấp dẫn hơn.

Với những bước đi trong việc kết nối văn hóa với ngoại giao và phát triển kinh tế, Nghệ An có thể trở thành một trường hợp tiêu biểu để tiếp tục hoàn thiện cách làm, từ đó mở rộng khả năng quảng bá giá trị địa phương và góp phần lan tỏa bản sắc, hình ảnh Việt Nam tới công chúng quốc tế.

Một số hình ảnh tại sự kiện: