Phát triển văn hóa đọc tại Hà Nội: Nâng tầm tri thức, xây dựng xã hội học tập

Độc giả say mê với các ấn phẩm tại Phố sách Hà Nội. Ảnh: Phan Anh

Mở những không gian lan tỏa tri thức

Những ngày tháng 4-2026, Phố sách Hà Nội (phố 19 tháng 12, phường Cửa Nam) trở thành điểm hẹn quen thuộc của bạn đọc và du khách. Hòa trong không khí hưởng ứng “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 - năm 2026”, nơi đây được khoác lên diện mạo mới với không gian trang trí sinh động, mang đậm dấu ấn Hà Nội, các gian hàng giới thiệu hàng nghìn tựa sách thuộc nhiều lĩnh vực như: Văn học, khoa học, công nghệ, kinh tế, lịch sử, kỹ năng sống... Cao điểm là từ ngày 16 đến 27-4, nhiều hoạt động lan tỏa sách và văn hóa đọc hấp dẫn được tổ chức. Nổi bật có cuộc tọa đàm giao lưu với các tác giả, chuyên gia trong lĩnh vực xuất bản và văn hóa như: “Sách và công nghiệp văn hóa”, “Chuyển đổi số trong ngành xuất bản”, “Viết truyện lịch sử cho thời hiện đại”… với mong muốn thu hút độc giả, đặc biệt là giới trẻ. Đến Phố sách Hà Nội tìm những tác phẩm mới, sinh viên Đại học Văn hóa Hà Nội Nguyễn Khánh Chi chia sẻ: “Dịp này, Phố sách Hà Nội có nhiều hoạt động sôi động, nhiều sách mới giá trị. Tôi rất háo hức tham gia các buổi tọa đàm, giao lưu sắp tới để có thêm kiến thức và tiếp cận tri thức mới”.

Song hành với Phố sách Hà Nội, hệ thống thư viện trên địa bàn thành phố cũng tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa. Đúng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21-4), Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) tổ chức ngày hội tri thức với chủ đề “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước” tại số 47 phố Bà Triệu (phường Cửa Nam), với các chương trình trưng bày, xếp sách nghệ thuật và giao lưu tác giả. Hơn 500 tựa sách được lựa chọn theo các chủ đề về văn hóa, lịch sử, hội nhập và phát triển đất nước… mang đến cho bạn đọc những thông tin toàn diện.

Các buổi nói chuyện chuyên đề như “Sách - Nhịp cầu nối quá khứ và hiện tại” và giao lưu với các nhà văn, nhà thơ sẽ tạo cơ hội để độc giả tiếp cận sâu hơn với giá trị của sách. Bên cạnh đó, hoạt động hướng dẫn kỹ năng đọc, tìm kiếm thông tin và khai thác tài nguyên số cũng được chú trọng, đáp ứng nhu cầu học tập trong bối cảnh chuyển đổi số.

Tại Thư viện quốc gia Việt Nam (số 31 phố Tràng Thi, phường Cửa Nam), chuỗi sự kiện với chủ đề “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số” mang đến những trải nghiệm mới mẻ. Bạn đọc được tham gia các triển lãm về hành trình phát triển của sách, cuộc thi sáng tạo thiết kế bìa sách, thư viện số mini, kể chuyện bằng tiếng Anh hay “Cùng AI kể chuyện”… Qua đây, cộng đồng có cơ hội tiếp cận tri thức theo hình thức đa dạng, từ đó khẳng định vai trò của tri thức và sáng tạo như những động lực quan trọng cho sự phát triển của con người và xã hội trong kỷ nguyên số.

Các xã, phường, trường học, câu lạc bộ, đơn vị xuất bản trên địa bàn Hà Nội cũng đồng loạt tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 - năm 2026” nhằm lan tỏa tình yêu sách, hình thành thói quen đọc sách trong cộng đồng.

Xây dựng nền tảng xã hội học tập vững chắc

“Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 - năm 2026” mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ. Các hoạt động đều hướng tới thông điệp xuyên suốt như: “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước”, “Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số”, “Phát triển văn hóa đọc - nền tảng xây dựng xã hội học tập”, “Lan tỏa văn hóa đọc - Kết nối tri thức - Phát triển xã hội học tập”.

Giám đốc Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội Trần Tuấn Anh khẳng định, “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 - năm 2026” được tổ chức sôi nổi trên địa bàn Thủ đô nhằm tiếp tục khẳng định vai trò, tầm quan trọng của sách đối với việc nâng cao tri thức, giáo dục rèn luyện nhân cách con người; khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong mọi tầng lớp nhân dân. Qua đó hướng tới xây dựng xã hội học tập, tạo nét đẹp trong đời sống xã hội của Thủ đô, góp phần xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Đây cũng là dịp tôn vinh người đọc, người sáng tác, người làm thư viện, lưu giữ, sưu tầm, quảng bá sách, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và xã hội đối với việc phát triển văn hóa đọc và phong trào đọc sách báo trên địa bàn thành phố.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm nay, Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Nguyễn Quốc Hoàn cho biết, với việc trực tiếp quản lý không gian văn hóa đọc thu hút đông đảo bạn đọc nhất Thủ đô - Phố sách Hà Nội, phường đã thay đổi công tác tổ chức, làm mới nhiều nội dung theo hướng tăng tính tương tác, mở rộng không gian trải nghiệm và kết nối cộng đồng. Cùng với quá trình 9 năm hình thành và phát triển, Phố sách Hà Nội hiện trở thành điểm đến văn hóa tiêu biểu của thành phố.

Với những người làm xuất bản, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà Xuất bản Phụ nữ Việt Nam Khúc Thị Hoa Phượng khẳng định, việc tổ chức các hoạt động trong tháng 4 này góp phần lan tỏa văn hóa đọc đến mọi người dân Thủ đô, tiếp tục vun bồi thói quen tự học, công dân học tập, xây dựng xã hội học tập suốt đời thông qua việc xây dựng thói quen đọc, văn hóa đọc trong cộng đồng.

Tuy nhiên, để văn hóa đọc thực sự trở thành nền tảng của xã hội học tập, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Việc đưa nội dung phát triển văn hóa đọc vào chương trình công tác thường xuyên của các cấp, ngành; đẩy mạnh xã hội hóa; hỗ trợ các nhóm yếu thế tiếp cận sách… là những giải pháp cần được triển khai đồng bộ, thường xuyên.