Phát triển văn hóa Thủ đô 'Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối'

Thủ đô Hà Nội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước. Ảnh: Quang Thái

Đổi mới tư duy, hành động sáng tạo, hiệu quả

Chương trình hành động nêu rõ quan điểm chỉ đạo: Đảng bộ và hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở phải quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, bảo đảm sự thống nhất nhận thức, đổi mới tư duy, hành động sáng tạo, hiệu quả trong triển khai nhiệm vụ phát triển văn hóa Thủ đô.

Xác định con người ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa phải được đặt ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội trong chiến lược phát triển Hà Nội, giữ vai trò dẫn dắt phát triển, là trụ cột định hướng, là hệ điều tiết và thúc đẩy nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần bảo đảm phát triển nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân Thủ đô.

Kiên trì, đẩy mạnh xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, giàu lòng nhân ái, tri thức, năng lực sáng tạo, trách nhiệm xã hội, tinh thần cống hiến, khả năng sẵn sàng hội nhập quốc tế, thích ứng với toàn cầu hóa; gắn với khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên phát triển Thủ đô và đất nước.

Phát triển văn hóa Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển, bảo đảm các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống, khẳng định vai trò tiên phong trong công cuộc phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Văn hóa, con người Thủ đô được đặt trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam...

Xây dựng môi trường văn hóa Thủ đô lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, trên cả không gian thực và không gian số. Chú trọng xây dựng văn hóa trong Đảng và hệ thống chính trị, văn hóa số; đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Tăng cường bảo vệ gắn với phát huy các giá trị tốt đẹp của con người, gia đình, cộng đồng và truyền thống ngàn năm văn hiến của Hà Nội trong xây dựng, phát triển, định vị bản sắc văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh, vị thế, vai trò tiên phong của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Định hình tư duy phát triển thị trường văn hóa. Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, khai thác mọi tiềm năng, thế mạnh của thành phố để phát triển văn hóa; tăng cường nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hóa tương xứng và cân đối với các lĩnh vực chính trị - kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với phát triển kinh tế trí thức và hệ sinh thái sáng tạo theo hướng giàu bản sắc, chuyên nghiệp, hiện đại; trên nền tảng bảo tồn và phát huy những giá trị di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội...

Khai mạc Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội 2024. Ảnh: Quang Thái

Thành ủy yêu cầu triển khai Chương trình hành động bảo đảm tính đồng bộ, liên thông với các chủ trương lớn của Trung ương, Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, Luật Thủ đô sửa đổi và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm; gắn phát triển văn hóa với bảo đảm an ninh văn hóa, an ninh con người và chủ quyền văn hóa trong môi trường số. Giải quyết hài hòa các mối quan hệ; tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, tạo đột phá nhằm khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo xã hội, nâng cao hiệu quả và bứt phá trong phát triển văn hóa, con người Thủ đô.

Kiến tạo hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo Thủ đô giàu bản sắc, đa dạng và hiện đại

Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030 kiến tạo hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo Thủ đô giàu bản sắc, đa dạng và hiện đại, trên cơ sở bảo tồn, phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống Thăng Long - Hà Nội, phát triển các không gian sáng tạo, thúc đẩy sáng tác văn học, nghệ thuật gắn với chuyển đổi số, xây dựng văn hóa số. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số.

Xây dựng chuẩn mực văn hóa, đạo đức, gương mẫu, nêu gương của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; lấy phẩm chất trọng danh dự, trọng kỷ luật và tận tụy phục vụ nhân dân làm nền tảng, tác phong làm việc chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả trong thực thi nhiệm vụ, công vụ; trên tinh thần “Hà Nội đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”; qua đó củng cố niềm tin xã hội, làm nền tảng, động lực để bứt phá thực hiện các mục tiêu phát triển của thành phố.

Hà Nội hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa và sáng tạo dẫn đầu cả nước với một số lĩnh vực, sự kiện ngang tầm quốc tế; tập trung phát triển một số ngành lợi thế như: Du lịch văn hóa; nghệ thuật biểu diễn liên ngành, thiết kế sáng tạo, điện ảnh, nhiếp ảnh, thủ công mỹ nghệ, ẩm thực, trò chơi điện tử...; phát triển du lịch văn hóa là ngành công nghiệp văn hóa chủ lực, có tỷ trọng tăng trưởng cao và ổn định trong cơ cấu kinh tế của Thủ đô.

Tham gia mạng lưới các Thành phố di sản thế giới, làm tốt công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của các di sản văn hóa, cơ bản hoàn thành việc tu bổ, tôn tạo các di tích, di sản đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới; hoàn thành xây dựng không gian chính điện Điện Kính Thiên trong Khu di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long để trở thành điểm đến quốc tế; vận hành hiệu quả khu đô thị thể thao Olympic; phát huy hiệu quả dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với các khu làng cổ, làng nghề và các công trình di tích. Hà Nội tiến đến thành phố toàn cầu, nâng cao chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô.

Bảo đảm trên 4% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa

Chương trình hành động đề ra chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 là 100% xã, phường có thiết chế văn hóa, thể thao; 95% thiết chế văn hóa cơ sở hoạt động thường xuyên, hiệu quả; 100% các di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt được số hóa và ứng dụng trên các nền tảng số.

Thành phố bảo đảm trên 4% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Hà Nội phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GRDP; hình thành 3-5 sự kiện mang thương hiệu quốc gia trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo; phấn đấu thêm 2 di sản văn hóa được UNESCO công nhận, ghi danh; xây dựng ít nhất 3 thương hiệu quốc tế về âm nhạc, điện ảnh, lễ hội văn hóa.

Thành phố cũng phấn đấu doanh thu trong lĩnh vực văn hóa số đạt 30% trong tổng doanh thu lĩnh vực văn hóa. Số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa số tăng 50% so với đầu nhiệm kỳ.

Thành phố xây dựng 2 hồ sơ xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt; hình thành 1-2 bảo tàng văn hóa, nghệ thuật theo hình thức hợp tác công - tư; hình thành 1 trung tâm văn hóa nghệ thuật, thương mại và dịch vụ Hà Nội.

Đáng chú ý, thành phố hình thành 3-5 khu văn hóa tâm linh - sinh thái - sáng tạo, tích hợp dịch vụ văn hóa, nghệ thuật trình diễn, phim trường và không gian trải nghiệm di sản (dự kiến tại Khu di tích Cổ Loa, đền Gióng xã Sóc Sơn, quần thể Di tích thắng cảnh Hương Sơn, khu Ba Vì - Tản Viên, đền Chử Đồng Tử - Tiên Dung xã Bình Minh gắn với trục sông Hồng; không gian hồ Tây, xã đảo Minh Châu...

Thành phố cũng đặt mục tiêu số lượt khách du lịch đón và phục vụ hằng năm là 46-48 triệu lượt khách (trong đó lượng khách quốc tế từ 12-12,5 triệu lượt); tỷ lệ người dân được tham gia, hưởng thụ giá trị văn hóa truyền thống bản sắc của địa phương, văn hóa phi vật thể, các chương trình văn hóa, nghệ thuật dành cho cộng đồng là 50-60%...

Hoàng thành Thăng Long.

Chương trình hành động cũng đề ra các mục tiêu đến năm 2035 và tầm nhìn năm 2045.

Triển khai thực hiện 10 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Chương trình hành động đã đề ra 10 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Một là, đổi mới tư duy, phương thức phát triển văn hóa Thủ đô.

Hai là hoàn thiện thể chế, chính sách theo Luật Thủ đô và quy hoạch phát triển văn hóa gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Ba là phát triển và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, trách nhiệm, nghĩa tình; hình thành môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, văn minh, hiện đại.

Bốn là xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, văn hóa công vụ, trách nhiệm nêu gương, xây dựng niềm tin của nhân dân và xã hội.

Năm là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực bứt phá cho phát triển văn hóa.

Sáu là xây dựng hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo Thủ đô đa dạng, hiện đại, trong đó doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm; nhận diện và ứng xử thích hợp với tài nguyên văn hóa.

Bảy là phát triển công nghiệp văn hóa, thị trường các dịch vụ văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn. Định vị thương hiệu: Hà Nội - Thành phố sáng tạo trong khu vực và thế giới.

Tám là huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển văn hóa.

Chín là phát triển nguồn nhân lực văn hóa là nhiệm vụ có tính chất quyết định, tạo đột phá cho phát triển văn hóa Thủ đô.

Mười là đẩy mạnh hội nhập quốc tế về văn hóa, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, góp phần gia tăng sức mạnh mềm của Thủ đô.

“Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện Chương trình hành động với quyết tâm chính trị cao, tinh thần chủ động, sáng tạo; bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả; góp phần tạo chuyển biến mạnh mẽ trong xây dựng và phát triển văn hóa Thủ đô và con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhân văn, sáng tạo, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hiện đại, đưa Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc” phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới", Chương trình hành động nêu rõ.

Chí Kiên