Phê bình trách nhiệm chủ rừng, xử lý nghiêm các điểm nóng phá rừng

Một vụ phá rừng tại xã Đam Rông 1 bị lực lượng chức năng tỉnh Lâm Đồng bắt quả tang và lập hồ sơ xử lý. Ảnh: TTXVN phát

Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Lâm Đồng đã nghiêm khắc phê bình các chủ rừng để xảy ra vi phạm nổi cộm, đồng thời yêu cầu rà soát trách nhiệm người đứng đầu, xem xét xử lý kỷ luật đối với những đơn vị buông lỏng quản lý.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lâm Đồng, tính đến ngày 1/9/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện, lập hồ sơ 410 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, tăng 84 vụ, tương đương 25,8% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, số vụ phá rừng trái pháp luật tăng tới 57,6%, tương ứng tăng 72 vụ. Diễn biến này cho thấy áp lực đối với bảo vệ rừng đang gia tăng, đồng thời bộc lộ những hạn chế trong quản lý, tuần tra, kiểm soát lâm phận tại một số đơn vị được giao trách nhiệm quản lý rừng.

Qua rà soát, nhiều chủ rừng để xảy ra số vụ vi phạm đáng kể. Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà có 23 vụ; Ban Quản lý rừng phòng hộ Sêrêpôk 15 vụ; Ban Quản lý rừng phòng hộ Đa Nhim 9 vụ; Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn 9 vụ và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đắk N'Tao 8 vụ.

Những con số trên cho thấy việc tổ chức lực lượng bảo vệ rừng, tuần tra, kiểm tra và phát hiện vi phạm tại một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu. Một số chủ rừng chưa chủ động kiểm soát địa bàn, chưa kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại rừng từ sớm; trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức quản lý, bảo vệ rừng còn chưa được thực hiện đầy đủ.

Điển hình là khu vực xã Tà Hine, thuộc lâm phần Ban Quản lý rừng phòng hộ Đức Trọng quản lý. Trong tháng 8 và đầu tháng 9/2026, tại khoảnh 8, tiểu khu 364 đã liên tiếp xảy ra 3 vụ phá rừng. Các đối tượng lợi dụng đêm tối, thời tiết mưa và sử dụng cưa giảm âm để lén lút khai thác, triệt hạ rừng tự nhiên thuộc quy hoạch rừng phòng hộ.

Tổng diện tích rừng bị tác động qua 3 vụ việc này hơn 5.150 m², với 70 cây gỗ, chủ yếu là thông 2 lá và thông 3 lá, bị đốn hạ; khối lượng lâm sản thiệt hại gần 20 m³. Cùng tại địa bàn này, cơ quan chức năng đã xử phạt 9 trường hợp chiếm đất lâm nghiệp để sản xuất và 6 trường hợp có hành vi phá rừng.

Việc các vụ phá rừng liên tiếp xảy ra trên cùng khu vực trong thời gian ngắn đặt ra yêu cầu cấp thiết về trách nhiệm của chủ rừng trong tổ chức lực lượng, nắm địa bàn và ngăn chặn vi phạm. Đây cũng là cơ sở để ngành chức năng tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các đơn vị không chỉ tập trung xử lý đối tượng trực tiếp phá rừng mà phải làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân được giao quản lý diện tích rừng xảy ra vi phạm.

Một cánh rừng ở xã Nam Ban - Lâm Hà bị kẻ xấu khoan lỗ, bơm hóa chất làm chết hàng trăm cây thông 3 lá để lấn chiếm đất rừng. Ảnh: Chu Quốc Hùng/TTXVN

Trước tình hình trên, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng Phan Nguyễn Hoàng Tân đã nghiêm khắc phê bình lãnh đạo các Ban Quản lý rừng phòng hộ và công ty lâm nghiệp để xảy ra những vụ vi phạm nổi cộm; yêu cầu các đơn vị nghiêm túc rút kinh nghiệm, chấn chỉnh quản lý, bảo vệ rừng. Từ nay đến cuối năm 2026, người đứng đầu chủ rừng để xảy ra vi phạm trên lâm phần được giao phải chịu trách nhiệm trước Giám đốc Sở; kết quả bảo vệ rừng sẽ được xem xét trong đánh giá, xếp loại thi đua cuối năm.

Đặc biệt, Sở Nông nghiệp và Môi trường giao Phòng Tổ chức cán bộ rà soát nội dung kiểm điểm, đề xuất hình thức xử lý kỷ luật đối với lãnh đạo Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà; đồng thời phối hợp tham mưu tăng cường nhân sự phù hợp cho các đơn vị chủ rừng.

Chi cục Kiểm lâm được giao chủ trì, phối hợp với lực lượng Công an và chính quyền địa phương khẩn trương điều tra, hoàn thiện hồ sơ các vụ vi phạm; trong đó 3 vụ phá rừng tại xã Tà Hine, truy xét và xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định, tạo sức răn đe.

Tỉnh cũng yêu cầu các lực lượng chức năng và chủ rừng tăng cường tuần tra, mật phục tại các khu vực trọng điểm, kiên quyết xóa các “điểm nóng” phá rừng; bảo vệ nguyên trạng hiện trường, không để các đối tượng tiếp tục chiếm dụng, canh tác trên diện tích rừng bị phá. Đối với diện tích rừng đã bị tác động, phải khẩn trương xây dựng phương án và tổ chức trồng lại rừng.

Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, Lâm Đồng định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong bảo vệ rừng, như camera giám sát, thiết bị bay không người lái (drone) và các phần mềm chuyên dụng, nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm, giám sát từ xa và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Qua đó, tỉnh hướng tới chuyển từ xử lý khi rừng đã bị phá sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát và quy trách nhiệm cụ thể đối với từng chủ rừng.