Phép thử toàn diện ở Nepal

Một người đàn ông bỏ phiếu tại một điểm bầu cử trong cuộc bầu cử quốc hội ở Kathmandu, Nepal, ngày 5/3/2026. (Ảnh: THX)

Với việc đảng Rastriya Swatantra (RSP) mới được thành lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở Nepal, bức tranh chính trị của quốc gia Nam Á đang xuất hiện những gam màu tươi sáng sau thời kỳ biến động sâu sắc. Nhiều kỳ vọng và áp lực đang chờ đợi những nhà lãnh đạo mới của Nepal, bởi đây là phép thử toàn diện về năng lực quản trị, thúc đẩy cải cách thực chất và giữ ổn định xã hội.

Truyền thông Nepal đưa tin, chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử của đảng RSP đã mở đường để lãnh đạo đảng này, ông Balendra Shah, 35 tuổi, trở thành Thủ tướng Nepal. Không phải là một cuộc chuyển giao quyền lực đơn thuần, sự thay đổi bộ máy chính trị ở Nepal được kỳ vọng sẽ là dấu ấn của thay đổi và cải cách, là cột mốc kết thúc thời kỳ khủng hoảng chính trị-xã hội và mở ra chương mới cho đất nước Nam Á. “Vòng nguyệt quế” dành cho “người chiến thắng” cũng mang sức nặng đặc biệt bởi con đường phát triển phía trước của Nepal còn không ít khó khăn.

RSP, một đảng mới được thành lập năm 2022, giành chiến thắng cách biệt trong cuộc tổng tuyển cử ngày 5/3, với 182 ghế trong tổng số 275 ghế tại Hạ viện, đã phản ánh khát vọng đổi mới toàn diện của cử tri, nhất là nhóm cử tri trẻ. Cuộc bầu cử là sự kiện chính trị mang ý nghĩa quan trọng với đất nước Nam Á sau thời kỳ rối ren, bất ổn. Sóng gió trên chính trường bắt nguồn từ “phong trào Gen Z” bùng nổ vào tháng 9/2025, dẫn tới lật đổ chính phủ của cựu Thủ tướng K.P. Sharma Oli và giải tán Hạ viện.

Phong trào của thế hệ trẻ ban đầu chỉ nhằm phản đối lệnh chặn các nền tảng mạng xã hội, song giới quan sát cho rằng, đây là “giọt nước tràn ly”, được bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa hơn, đó là nỗi thất vọng về nhiều vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội và nạn thất nghiệp. Số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Nepal là 20,8% vào năm 2024. Cử tri muốn tìm kiếm một mô hình điều hành hiệu quả hơn, cùng những chính sách cải cách thực chất.

Ông Balendra Shah thuộc đảng RSP được coi là một nhân tố mới mẻ trên chính trường Nepal. Trong thời gian đảm nhiệm cương vị Thị trưởng Kathmandu, ông đã quyết liệt chấn chỉnh hàng loạt vấn đề của thành phố như xử lý các công trình xây dựng trái phép, rác thải… Những yêu cầu đặt ra với đội ngũ lãnh đạo mới của Nepal không mang tính dài hạn, mơ hồ, mà đòi hỏi những kết quả cụ thể, thực chất. Reuters dẫn lời giới chuyên gia cho biết, cử tri mong đợi nhiều vào sự tiến bộ, đổi mới ở Nepal, trong đó có việc xây dựng một chính phủ ổn định, không khoan nhượng với nạn tham nhũng và quản trị đất nước hiệu quả.

Chương trình hành động của đảng RSP tập trung vào cải cách quản trị công, tăng cường tạo việc làm cho thanh niên, thúc đẩy môi trường kinh doanh thuận lợi cho khu vực tư nhân. Nền kinh tế Nepal phụ thuộc lớn vào kiều hối, vốn chiếm khoảng 1/4 GDP, nên các biến động địa chính trị ở bên ngoài ảnh hưởng lớn tới nước này. Trong đó, cuộc xung đột ở Trung Đông đang tác động tới nhiều lao động Nepal làm việc ở nước ngoài. Khôi phục lòng tin của người dân vào bộ máy nhà nước cũng là một thách thức không nhỏ đối với chính phủ.

Về đối ngoại, với vị trí địa lý đặc biệt, Nepal đứng ở “giao điểm” lợi ích của nhiều nước lớn. Trước những dòng chảy lợi ích đan xen, Chính phủ Nepal sẽ phải nỗ lực duy trì chính sách đối ngoại linh hoạt, cân bằng, hướng tới hợp tác cùng phát triển, nhất là với các nước lớn. Ngay sau khi kết quả bầu cử ban đầu được công bố, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã có cuộc điện đàm chúc mừng lãnh đạo RSP và khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác giữa hai nước.

Chiến thắng trong cuộc bầu cử chỉ là bước khởi đầu; trước mắt chính phủ mới sẽ là một hành trình phức tạp với áp lực chứng minh năng lực quản trị, giải quyết những vấn đề cốt lõi của đất nước để đáp ứng kỳ vọng cao của người dân.

THU HẰNG