Phiên chợ đặc biệt chỉ họp 3 ngày Tết

Tên gọi chợ Tết Gia Lạc vốn mang nghĩa “thêm niềm vui” - một lời chúc và cũng là mong ước của tiền nhân đã dựng lập nên phiên chợ này từ 200 năm trước tại vùng đất cách trung tâm TP. Huế khoảng 3 km về phía Vĩ Dạ, bên dòng sông Hương hiền hòa. Chợ Tết Gia Lạc nay thuộc phường Mỹ Thượng.

Theo sử liệu, Định Viễn Quận Vương Nguyễn Phúc Bính, hoàng tử - con trai thứ 6 của vua Gia Long, là người khởi xướng việc tổ chức chợ Tết Gia Lạc vào dịp Tết Nguyên đán dưới triều vua Minh Mạng (1820 - 1840). Ý tưởng này xuất phát từ mong muốn tạo nên một không gian vui chơi và giao lưu trong dịp xuân cho hoàng thân, quan lại và dần rộng mở đến cả tầng lớp dân chúng (trong ảnh, lãnh đạo UBND phường Mỹ Thượng đi thăm, chụp hình lưu niệm tại phủ Định Viễn Quận Vương trong ngày đầu tổ chức phiên chợ Gia Lạc nhân Tết Bính Ngọ 2026).

Những ngày Tết đến, Xuân về vốn đã vui, phiên chợ Gia Lạc họp từ mùng 1 đến mùng 3 Tết Nguyên đán càng làm cho không khí khai niên ở vùng ven đô Huế thêm rộn ràng, vui tươi hơn. Năm nay, phiên chợ do UBND phường Mỹ Thượng tổ chức.

Tại chợ Gia Lạc, nhiều người đến không chỉ để mua bán, mà còn để du xuân, cầu lộc và tìm một cảm giác đón Tết đúng nghĩa. Nụ cười đầu năm, lời chúc khai xuân và những cuộc gặp gỡ tình cờ là điều không thể thiếu tại phiên chợ này.

Ngoài hoạt động mua bán, chợ Gia Lạc còn là nơi giới thiệu đặc sản địa phương, trình diễn kỹ năng chế tác vật phẩm dân gian như nặn tò he, làm trống đồ chơi lùng tung, khai bút tặng chữ đầu năm… tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng của Tết Huế.

Trầu cau truyền thống của xứ Huế là một trong những mặt hàng không thể thiếu tại phiên chợ. Bên cạnh đó là những sản phẩm phục vụ nhu cầu hàng ngày như rau, củ, thịt, cá, đậu phụ, mắm, chè Huế… cùng các thổ sản địa phương được tổ chức thành 30 gian hàng bố trí gần đường Gia Lạc và Nguyễn Đình Tứ (phường Mỹ Thượng).

Chợ Tết Gia Lạc không chỉ phục vụ nhu cầu vật chất mà còn là hoạt động giao lưu văn hóa, nơi người dân gặp gỡ, trao nhau những lời chúc tốt lành và giữ gìn phong tục cổ truyền mang bản sắc Tết Huế. Ghi nhận của phóng viên, trong 3 ngày Tết Bính Ngọ, phiên chợ Gia Lạc luôn tấp nập người mua kẻ bán, rộn rã tiếng cười nói, chuyện trò đầu năm.

Cũng như nhiều nét văn hóa khác, phiên chợ Gia Lạc xứ Huế từng mai một sau khi chế độ quân chủ cáo chung. Những biến động về xã hội, kinh tế cũng kéo theo sự thay đổi trong sinh hoạt lễ hội khiến phiên chợ dần rơi vào quên lãng. Nó chỉ còn tồn tại trong ký ức người già và trong sử sách, tư liệu văn hóa.

Ngày nay, dù chợ Gia Lạc không còn họp đúng nghĩa như xưa trong không gian phố thị, nhưng với nhiều người, đi chợ Tết không đơn thuần là để mua sắm, mà nhằm tìm về với đặc trưng Tết Huế truyền thống, nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi, cầu an, và giữ gìn bản sắc văn hóa.

Ngọc Văn