Phiên giao dịch carbon trong nước đầu tiên ghi nhận giá chào bán thấp nhất 135.000 đồng/tấn CO2e

Lễ khai trương sàn giao dịch carbon trong nước. (Ảnh: VNX)

Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam xác định giá carbon, biến quyền phát thải hoặc kết quả giảm phát thải thành loại hàng hóa có giá trị kinh tế. Sàn giao dịch carbon trong nước sẽ là nơi trao đổi, giao dịch tập trung các loại hàng hóa này trên nguyên tắc công bằng, công khai, minh bạch.

Sản phẩm thí điểm giao dịch là hạn ngạch khí nhà kính, mã VN2025. Hạn ngạch khí nhà kính là giới hạn tối đa về lượng khí nhà kính mà một quốc gia, ngành công nghiệp hoặc doanh nghiệp được phép thải ra trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm.

Tổng hạn ngạch khí nhà kính cho ba ngành nhiệt điện, sắt thép, xi măng giai đoạn 2025-2026 được Thủ tướng phê duyệt là hơn 511 triệu tấn CO2e. Trên cơ sở được phân bổ, doanh nghiệp nào gây ô nhiễm vượt mức sẽ phải mua hạn ngạch của doanh nghiệp ít phát thải hơn, hoặc mua tín chỉ carbon để bù trừ (tối đa 30% hạn ngạch phát thải).

Hạn ngạch giao dịch được niêm yết trên website Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), cập nhật kết quả cuối ngày. Trong sáng ngày 29/6, Sàn ghi nhận giá chào bán thấp nhất là 135.000 đồng một tấn. Trong đó, PSI đã thu xếp thành công 3/3 giao dịch thành công đầu tiên trên thị trường, đồng hành cùng nhiều doanh nghiệp lớn như PV Power và Siam City Cement Việt Nam trong quá trình thực hiện giao dịch hạn ngạch phát thải.

Phiên giao dịch đầu tiên của sàn giao dịch carbon trong nước. Ảnh: VNX

Phát biểu tại Lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước, ông Nguyễn Anh Phong - Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, việc đưa Sàn giao dịch carbon vào vận hành là dấu mốc quan trọng trong lộ trình thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam, đồng thời thể hiện quyết tâm của Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan trong thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Anh Phong, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về triển khai Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam theo Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về Sàn giao dịch carbon trong nước, HNX dưới sự chỉ đạo của VNX và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phối hợp chặt chẽ với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ngân hàng BIDV cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý, các quy định quản lý để vận hành thị trường, xây dựng hệ thống đăng ký giao dịch thanh toán trên thị trường carbon.

Đến nay, hệ thống công nghệ thông tin kết nối giữa HNX, VSDC, Cục Biến đổi khí hậu và ngân hàng thanh toán đã được thử nghiệm vận hành ổn định, thông suốt. Hệ thống quy chế, quy trình nghiệp vụ cũng đã được ban hành đầy đủ.

Ông Phong cho biết, có 6 công ty chứng khoán trở thành thành viên giao dịch đầu tiên, cùng hơn 100 cơ sở phát thải thuộc diện được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính đủ điều kiện tham gia thị trường. Có thể khẳng định, đến thời điểm này, các điều kiện cần thiết để đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành đã được chuẩn bị đầy đủ, đồng bộ và sẵn sàng.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho rằng, việc đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại, đồng thời đánh dấu bước phát triển mới của thị trường tài chính Việt Nam theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đặt ra những thách thức lớn, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng bền vững trở thành xu hướng tất yếu. Việc hình thành Sàn giao dịch carbon không chỉ tạo lập cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon công khai, minh bạch, công bằng, mà còn là công cụ kinh tế giúp doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải.

Đối với thị trường tài chính, đây là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, từng bước tiếp cận thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và thị trường môi trường.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, sau quá trình chuẩn bị tích cực, đồng bộ giữa Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan, đến nay, các điều kiện về khuôn khổ pháp lý, hạ tầng công nghệ, quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp cơ bản đã được hoàn thiện để Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào vận hành.

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong giai đoạn thí điểm đến hết năm 2028, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP quy định không thu phí đối với các doanh nghiệp tham gia Sàn giao dịch carbon trong nước. Chủ trương này thể hiện sự đồng hành của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, góp phần giảm chi phí tham gia thị trường, khuyến khích doanh nghiệp tích cực thực hiện các giải pháp giảm phát thải, đổi mới công nghệ và phát triển bền vững.

Đại diện các đơn vị vận hành, Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) Lương Hải Sinh khẳng định sẽ quán triệt và triển khai đầy đủ các nhiệm vụ được giao; trong đó, ưu tiên bảo đảm Sàn giao dịch carbon vận hành an toàn, ổn định, thông suốt và bảo mật; mọi hoạt động giao dịch được thực hiện công khai, minh bạch theo quy định của pháp luật.