Phiêng Kham gìn giữ bản sắc văn hóa người Dao Đỏ

Đường ngõ khang trang góp phần đổi thay diện mạo thôn Phiêng Kham.

Tiếng Páo dung ngân nga từ Nhà văn hóa thôn Phiêng Kham, đưa những làn điệu dân ca của người Dao Đỏ trở lại không gian sinh hoạt quen thuộc. Với bà Triệu Thị Ghến, những câu hát không đơn thuần là lời ca mà còn là vốn quý được trao truyền qua nhiều thế hệ. Bà mong con cháu biết hát, hiểu lời hát và thêm yêu văn hóa dân tộc mình.

Theo bà Ghến, Páo dung có nhiều làn điệu, từ hát giao duyên đến những bài hát gắn với đời sống thường ngày. Mỗi làn điệu mang nét riêng, phản ánh tình cảm và cách người Dao Đỏ nhìn nhận cuộc sống. Muốn giữ được vốn dân ca ấy, người biết hát cần tiếp tục thực hành, chỉ dạy để lớp trẻ có cơ hội tiếp nhận.

Không chỉ có dân ca, bản sắc văn hóa ở Phiêng Kham còn được thể hiện qua tiếng nói, trang phục truyền thống và những phong tục trong đám cưới, ngày hội, dịp Tết.

Ông Triệu Kiềm Sên, người dân trong thôn, cho biết: Bà con vẫn duy trì những nét văn hóa của dân tộc trong sinh hoạt cộng đồng. Việc tham gia các hoạt động văn hóa tại địa phương giúp người dân thêm gắn bó, tự hào về truyền thống của mình.

Bà con thôn Phiêng Kham gìn giữ trang phục truyền thống của người Dao Đỏ.

Tuy nhiên, việc trao truyền các giá trị văn hóa không phải lúc nào cũng thuận lợi. Trẻ em đến trường, giao tiếp chủ yếu bằng tiếng phổ thông nên tiếng Dao có lúc ít được sử dụng trong sinh hoạt hằng ngày. Điều này đặt ra yêu cầu phải duy trì môi trường sử dụng tiếng mẹ đẻ ngay trong mỗi gia đình và cộng đồng.

Theo bà Nguyễn Thị Thắm, Trưởng thôn Phiêng Kham, người lớn tuổi vẫn mong muốn duy trì tiếng nói dân tộc nên thường xuyên trò chuyện bằng tiếng Dao và vận động các gia đình nhắc nhở con cháu sử dụng tiếng mẹ đẻ khi ở nhà. Đây là việc cần sự kiên trì, bởi ngôn ngữ chỉ có thể được gìn giữ khi hiện diện thường xuyên trong đời sống.

Từ thực tế đó, xã Cẩm Giàng khuyến khích người dân duy trì các hoạt động hát múa, dạy hát, học hát vào dịp lễ hội, mùa xuân; đồng thời lồng ghép nội dung bảo tồn văn hóa trong Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo bà Trịnh Thị Thu, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Cẩm Giàng, địa phương cũng định hướng các thôn xây dựng góc trưng bày, giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Việc gìn giữ bản sắc văn hóa càng có ý nghĩa khi những người am hiểu phong tục, tập quán và biết nhiều làn điệu dân ca ngày càng lớn tuổi. Nếu không được thực hành và truyền dạy thường xuyên, một số giá trị truyền thống có nguy cơ mai một.

Vì vậy, bên cạnh sự quan tâm của chính quyền địa phương, vai trò của mỗi gia đình và ý thức tiếp nối của thế hệ trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Từ những làn điệu Páo dung ngân vang ở nhà văn hóa đến tiếng Dao trong mỗi nếp nhà, Phiêng Kham đang nỗ lực gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc của cộng đồng người Dao Đỏ.

Khi văn hóa được thực hành trong đời sống thường ngày và được thế hệ trẻ tiếp nhận, những nét đẹp truyền thống sẽ tiếp tục được lưu giữ, trao truyền qua thời gian.