Philippines lạc quan về khả năng hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông

Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. trong một cuộc thảo luận tại Hội nghị CEO Toàn cầu lần thứ 24 của Forbes vào ngày 8/10. (Nguồn: Inquirer)

Báo Inquirer đưa tin, ngày 8/10, phát biểu tại Hội nghị CEO Toàn cầu Forbes lần thứ 24 ở Singapore, ông Marcos thừa nhận, đàm phán COC còn nhiều khó khăn, với bất đồng kéo dài ngay cả về cách diễn giải và định nghĩa các thuật ngữ thông thường. Tuy nhiên, ông khẳng định các bên quyết tâm đạt được thỏa thuận, coi đây là công cụ quan trọng để quản lý căng thẳng tại vùng biển có các yêu sách chủ quyền chồng lấn.

Theo nhà lãnh đạo Philippines, việc giải quyết triệt để các tranh chấp có thể chưa khả thi trong tương lai gần, nhưng các bên cần xây dựng cơ chế quản lý bất đồng hiệu quả nhằm tránh sai sót hoặc hiểu lầm dẫn đến đối đầu ngoài ý muốn. Ông cảnh báo rằng, một sai lầm của thủy thủ hoặc binh sĩ có thể châm ngòi cho một cuộc đối đầu rộng lớn hơn.

Tổng thống Marcos cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và tự do hàng hải ở Biển Đông, tuyến vận tải biển quan trọng đối với thương mại quốc tế.

Tại diễn đàn, nguyên thủ Philippines cũng giải thích việc nước này sử dụng tên gọi Biển Tây Philippines để chỉ những vùng biển mà Manila xác định thuộc vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của quốc gia Đông Nam Á trên Biển Đông. Ông viện dẫn Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) để khẳng định các quyền và lợi ích hợp pháp của Philippines tại những vùng biển này.

Những phát biểu của Tổng thống Marcos được đưa ra trong bối cảnh ASEAN và Trung Quốc đặt mục tiêu hoàn tất đàm phán COC trong năm 2026. Philippines, trên cương vị Chủ tịch ASEAN, đang thúc đẩy tiến trình này trước khi chuyển giao vai trò Chủ tịch luân phiên cho Singapore vào năm 2027

ASEAN và Trung Quốc đã thông qua Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) vào năm 2022 song không có tính ràng buộc, trong khi các cuộc đàm phán về COC vẫn kéo dài nhiều năm.

Tháng 7 vừa qua, Ngoại trưởng Philippines Ma. Theresa Lazaro cho biết, các nhà đàm phán của ASEAN và Trung Quốc đã duy trì các cuộc họp hằng tháng kể từ tháng 1. Những vấn đề còn cần giải quyết bao gồm địa vị pháp lý, phạm vi địa lý và cách định nghĩa các thuật ngữ then chốt trong thỏa thuận.