Phổ cập giáo dục mầm non ở vùng khó - Hành trình bền bỉ nơi non cao

Gõ cửa từng nhà, “giữ” học trò nơi non cao

Cô giáo Đinh Thị Hiền - Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Dân chia sẻ: Ở địa bàn đặc biệt khó khăn, việc vận động trẻ ra lớp không đơn giản. Nhiều gia đình còn giữ thói quen để trẻ ở nhà, hoặc do điều kiện đi lại xa xôi nên ngại đưa con đến trường. Vì vậy, giáo viên phải trực tiếp đến từng hộ, giải thích cho phụ huynh hiểu lợi ích của giáo dục mầm non, đồng thời hỗ trợ tháo gỡ những khó khăn ban đầu. Có những ngày mưa gió, đường trơn trượt nhưng chúng tôi vẫn cố gắng đến từng bản, bởi mỗi em nhỏ được đến lớp là thêm một hy vọng cho ngày mai.

Cô giáo Bùi Thị Lan, giáo viên Trường Mầm non Tân Dân dành trọn tâm huyết, tình yêu cho trẻ.

Những nỗ lực âm thầm ấy đã góp phần quan trọng vào việc duy trì và nâng cao tỷ lệ huy động trẻ đến trường tại địa phương. Không chỉ riêng xã Tân Mai, trên thực tế, công tác phổ cập giáo dục mầm non (PCGDMN) cho trẻ từ 3 - 5 tuổi trên địa bàn tỉnh thời gian qua luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các cấp, ngành.

Chia sẻ về vấn đề này, đồng chí Nguyễn Thị Hồng Diễm - Trưởng Phòng Giáo dục Mầm non, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Thời gian qua, tỉnh đã xác định công tác PCGDMN cho trẻ từ 3 - 5 tuổi là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển nguồn nhân lực của địa phương. Từ định hướng này, ngành đã triển khai đồng bộ các giải pháp, từ quy hoạch mạng lưới trường lớp, đầu tư cơ sở vật chất đến nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đặc biệt ưu tiên các địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo đó, cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, tỉnh đã ban hành Kế hoạch thực hiện PCGDMN cho trẻ em từ 3 - 5 tuổi giai đoạn 2026 - 2030, căn cứ trên các văn bản quan trọng như Nghị quyết số 218/2025/QH15 của Quốc hội, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị định số 277/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Mục tiêu đặt ra là bảo đảm các điều kiện để đạt chuẩn PCGDMN vào năm 2028, sớm hơn lộ trình chung. Đồng thời, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non của tỉnh một cách toàn diện, bền vững.

Hoàn thiện “bức tranh” phổ cập từ chính sách đến thực tiễn

Nhìn lại những năm qua, giáo dục mầm non của tỉnh đã có bước phát triển tương đối toàn diện. Toàn tỉnh hiện có 1.119 cơ sở giáo dục mầm non với 9.277 nhóm, lớp, thu hút hơn 196 nghìn trẻ ra lớp, đạt 74,7%. Trong đó, trẻ mẫu giáo đạt 98,1%, riêng trẻ 5 tuổi đạt 100%. Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ được nâng lên. Tỷ lệ trẻ ăn bán trú đạt 98,9%; 100% trẻ được theo dõi sức khỏe bằng biểu đồ tăng trưởng; tỷ lệ suy dinh dưỡng duy trì dưới 2,5%. Đặc biệt, 100% trẻ 5 tuổi hoàn thành chương trình giáo dục mầm non, sẵn sàng bước vào lớp 1.

Mỗi ngày đến trường là một ngày vui đối với học sinh Trường mầm non Tân Dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Toàn tỉnh hiện còn 524 điểm trường lẻ, gây khó khăn trong đầu tư tập trung. Hơn 2.200 phòng học còn thiếu đồ dùng, thiết bị tối thiểu, nhiều nơi xuống cấp. Địa hình phức tạp, dân cư phân tán khiến việc huy động trẻ, đặc biệt là trẻ 3 - 4 tuổi, còn gặp trở ngại. Đội ngũ giáo viên cơ bản đạt chuẩn nhưng vẫn thiếu cục bộ, chất lượng chưa đồng đều, tỷ lệ chưa qua đào tạo còn cao. Ở nhiều vùng dân tộc thiểu số, rào cản ngôn ngữ và điều kiện kinh tế cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục...

Trước thực trạng đó, tỉnh đã đề ra nhiều giải pháp mang tính hệ thống. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là tiếp tục sắp xếp, quy hoạch mạng lưới trường lớp theo hướng tinh gọn, hiệu quả; xây dựng thêm 664 phòng học, 385 phòng chức năng và đầu tư hàng nghìn bộ thiết bị dạy học trong giai đoạn 2026 - 2030. Song song với đó là nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, bảo đảm 100% đạt chuẩn theo quy định; tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, đặc biệt ở vùng khó khăn. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý và giảng dạy cũng được xác định là hướng đi tất yếu.

Đội ngũ cán bộ giáo viên mầm non được quan tâm, bồi dưỡng nâng cao chất lượng.

Một điểm nhấn quan trọng trong thực hiện công tác PCGDMN là công tác tuyên truyền, vận động xã hội. Việc nâng cao nhận thức của phụ huynh, cộng đồng về vai trò của giáo dục mầm non được coi là “chìa khóa” để đạt mục tiêu phổ cập. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội đang từng bước tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của trẻ.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đạt tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo 3 - 5 tuổi đến trường 98,5%. Trong đó, trẻ 5 tuổi duy trì 100%, 99% trẻ hoàn thành chương trình giáo dục mầm non, 95% trường đạt chuẩn quốc gia... hướng tới mục tiêu sớm hoàn thành PCGDMN vào năm 2028.

Từ những con đường đất lầy lội ở Tân Mai đến những bản làng xa xôi khác, hình ảnh giáo viên mầm non miệt mài gõ cửa từng nhà đã trở thành biểu tượng đẹp của ngành giáo dục vùng khó. Hành trình PCGDMN không chỉ là câu chuyện của những con số mà còn là câu chuyện của sự tận tụy và niềm tin vào tương lai.

Chính từ những bước chân không mỏi ấy, những mầm xanh tri thức đang được ươm trồng, từng ngày vươn lên giữa núi rừng, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục và mở ra cơ hội phát triển bền vững cho những vùng quê còn nhiều gian khó.

Mạnh Hùng