Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh: Ưu đãi phát triển du lịch phải thực sự đặc thù, vượt trội

Rà soát kỹ chính sách ưu đãi, bảo đảm tính đặc thù, vượt trội

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phải hướng tới mục tiêu cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những chính sách đã được quy định và đang thực hiện hiệu quả thì không nên tiếp tục đưa vào Nghị quyết. Thay vào đó, cần ưu tiên các cơ chế có mức ưu đãi tăng thêm hoặc những chính sách hiện hành còn vướng mắc, chưa triển khai được để nghiên cứu điều chỉnh.

Trên tinh thần đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát kỹ từng nội dung của dự thảo Nghị quyết, bảo đảm các chính sách thực sự cần thiết, có cơ sở và khả thi.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận

Đối với các ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, cần xác định rõ phần ưu đãi tăng thêm so với quy định hiện hành và hiệu quả dự kiến đối với thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm du lịch. Riêng chính sách miễn, giảm tiền thuê đất cho các dự án động lực, cần làm rõ mức ưu đãi bổ sung, bởi pháp luật hiện hành đã có một số cơ chế, chính sách hỗ trợ lĩnh vực này.

Đối với những chính sách mới chưa được đề cập trong Nghị quyết số 26-NQ/TW, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát căn cứ, đánh giá đầy đủ tác động, giải trình rõ sự cần thiết và nghiên cứu báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo quy định.

Về thẩm quyền quyết định ưu đãi, Phó Chủ tịch Quốc hội tán thành việc giao Chính phủ quy định cụ thể trên cơ sở các điều kiện, loại ưu đãi, mức khung, mức trần và thời hạn áp dụng do Quốc hội quyết định.

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 10

Ưu tiên dự án tạo giá trị du lịch bền vững

Về phân loại dự án được hưởng ưu đãi, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cân nhắc kỹ việc chia thành ba nhóm như dự thảo Nghị quyết, gồm dự án chất lượng cao, dự án động lực và dự án động lực mang tính chiến lược.

Đặc biệt, với nhóm dự án động lực mang tính chiến lược được đề xuất hưởng nhiều chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ làm rõ sự cần thiết, cơ sở chính sách và hiệu quả dự kiến tương xứng với phần ưu đãi tăng thêm. Trường hợp tiếp tục đề xuất, cần đánh giá đầy đủ tác động ngân sách, xác định rõ điều kiện và thời hạn ưu đãi để Quốc hội có cơ sở xem xét, quyết định.

Các đại biểu dự thảo luận tại Tổ 10

Một vấn đề khác được Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý là xác định giá trị các hạng mục du lịch trong tổng mức đầu tư dự án. Đây là yếu tố liên quan trực tiếp đến điều kiện hưởng ưu đãi, song việc lượng hóa trên thực tế không đơn giản.

Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị giao Chính phủ quy định rõ tiêu chí xác định tỷ trọng, cơ cấu các hạng mục du lịch, tránh tình trạng phần đầu tư thực tế cho du lịch không đáp ứng yêu cầu nhưng dự án vẫn được hưởng chính sách.

Đồng thời, việc được hưởng và tiếp tục hưởng ưu đãi phải gắn với tiến độ, kết quả đưa các hạng mục du lịch vào hoạt động, có chỉ tiêu kiểm chứng cụ thể và quy định rõ trách nhiệm hậu kiểm.

Bên cạnh các dự án có quy mô vốn lớn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị nghiên cứu chính sách ưu đãi “đậm nét hơn” đối với những dự án có giá trị khai thác và hiệu quả đầu tư cao, như du lịch cộng đồng, du lịch gắn với di sản văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và chăm sóc sức khỏe.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây là những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, nhiều việc làm bền vững, đặc biệt không làm mất tài nguyên. Vì vậy, chính sách ưu đãi cần quan tâm hơn đến các dự án gắn với bảo tồn, phát huy di sản và giá trị văn hóa, lịch sử, thay vì chỉ chú trọng quy mô vốn đầu tư.

Lượng hóa đầy đủ tác động ngân sách, bảo đảm hiệu quả chính sách

Về nguồn lực thực hiện, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhất trí với định hướng ngân sách nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, nguồn lực xã hội và doanh nghiệp là chủ yếu. Tuy nhiên, cần tính toán đầy đủ tác động của cả gói chính sách, bao gồm phần giảm thu ngân sách và các khoản chi hỗ trợ.

Các đại biểu dự thảo luận tại Tổ 10

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, hồ sơ dự thảo Nghị quyết chưa lượng hóa rõ mức giảm thu ngân sách từ các chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất. Vì vậy, cần đánh giá cụ thể nguồn lực ngân sách phải đầu tư, số thu dự kiến giảm và giá trị tăng thêm mà các chính sách có thể tạo ra. Nếu không xác định được những yếu tố này, việc đánh giá tác động của Nghị quyết sẽ chưa đầy đủ.

Trên cơ sở đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ bổ sung các kịch bản về số lượng dự án theo từng nhóm, mức giảm thu thuế và tiền thuê đất, nhu cầu chi theo từng năm, từng cấp ngân sách, kể cả tác động của những ưu đãi tiếp tục được áp dụng sau khi Nghị quyết hết hiệu lực. Đồng thời, cần dự báo có căn cứ nguồn thu tăng thêm từ du lịch và thời điểm phát sinh để xây dựng phương án cân đối ngân sách phù hợp.

Đối với kinh tế đêm và các mô hình du lịch mới, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu cơ chế thí điểm, trong đó xác định rõ chính sách và nguyên tắc vận hành đối với từng loại hình, bao gồm cả các hoạt động du lịch có kiểm soát, bảo đảm khả năng triển khai trên thực tế.

Các đại biểu dự thảo luận tại Tổ 10

Về thời hạn thực hiện, Phó Chủ tịch Quốc hội đề xuất thí điểm Nghị quyết trong 5 năm, sau đó tổng kết, đánh giá hiệu quả trước khi báo cáo Quốc hội xem xét việc tiếp tục áp dụng hoặc điều chỉnh chính sách.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây là khoảng thời gian phù hợp để Chính phủ, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đánh giá hiệu quả thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù cũng như các dự án đầu tư trong lĩnh vực du lịch.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị phân biệt rõ thời hạn hiệu lực của Nghị quyết với thời hạn áp dụng của từng chính sách. Đây là hai nội dung khác nhau; không phải khi Nghị quyết hết hiệu lực thì tất cả các chính sách cũng đồng thời hết hiệu lực, bởi mỗi chính sách có thể có thời hạn áp dụng riêng, trong khi Nghị quyết có thể kéo dài hơn.