Cuộc đua mua lại Uniper bước vào giai đoạn quyết định

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, quá trình tái tư nhân hóa tập đoàn năng lượng Uniper của Đức đang bước vào giai đoạn quyết định, khi Chính phủ Liên bang chuẩn bị lựa chọn một số ít nhà đầu tư được phép tiếp tục tham gia vòng đấu thầu tiếp theo. Trong bối cảnh đó, tập đoàn năng lượng Na Uy Equinor đang cân nhắc hợp tác với liên danh các nhà đầu tư Canada Brookfield và CPP nhằm gia tăng cơ hội giành quyền kiểm soát Uniper.

Equinor có thể tham gia liên danh hiện do Brookfield và CPP hình thành. Việc bổ sung một tập đoàn năng lượng lớn của châu Âu được cho là có thể giúp liên danh Canada nâng cao khả năng đáp ứng các yêu cầu của Berlin, đặc biệt trong bối cảnh Uniper giữ vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng của Đức. Đối với Equinor, việc gia nhập liên danh cũng có thể giúp tập đoàn tăng cơ hội được Chính phủ Đức mời tham gia vòng hai của quá trình đấu thầu.

Trong vòng đầu tiên vào cuối tháng 9, nhiều bên đã gửi đề nghị không ràng buộc đối với Uniper. Trong số những nhà đầu tư đáng chú ý có liên danh giữa quỹ đầu tư Mỹ KKR và tập đoàn năng lượng Đức RWE, cũng như tập đoàn năng lượng Séc EPH.

Bộ Tài chính Đức dự kiến chỉ lựa chọn khoảng 3-5 nhà thầu bước vào vòng tiếp theo. Các bên được chọn sẽ được quyền tiếp cận phòng dữ liệu chứa thông tin chi tiết về hoạt động tài chính, tài sản, hợp đồng và triển vọng kinh doanh của Uniper. Sau quá trình thẩm định kéo dài nhiều tháng, các nhà đầu tư dự kiến sẽ đưa ra đề nghị có tính ràng buộc trong năm 2027. Mục tiêu của Chính phủ Đức là trước cuối năm nay có thể xác định rõ những nhà đầu tư nào còn tiếp tục cuộc đua.

Bên cạnh phương án bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược, Uniper đồng thời chuẩn bị khả năng quay trở lại thị trường chứng khoán thông qua hình thức tái phát hành cổ phiếu ra công chúng. Do cổ phiếu Uniper chưa bao giờ hoàn toàn bị hủy niêm yết, quá trình này được gọi là tái IPO.

Uniper đã mời giới đầu tư tham dự ngày thị trường vốn tại London vào ngày 16/11 nhằm giới thiệu chiến lược và triển vọng tài chính của tập đoàn. Đây hiện là phương án tái tư nhân hóa được ban lãnh đạo và Hội đồng lao động của Uniper ưu tiên. Tập đoàn đồng thời có động thái nhằm tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư khi thông báo dự kiến nâng cổ tức năm tài chính 2026 lên 0,77 euro/cổ phiếu, cao hơn 7% so với mức 0,72 euro của năm 2025.

Uniper từng là một trong những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022. Trước đó, tập đoàn phụ thuộc lớn vào nguồn khí đốt nhập khẩu qua đường ống từ Nga và cung cấp lại cho hàng trăm doanh nghiệp công ích địa phương cũng như khách hàng công nghiệp tại Đức. Sau khi Nga ngừng nguồn cung vào mùa thu năm 2022, Uniper buộc phải mua khí đốt với giá rất cao trên thị trường để đáp ứng các hợp đồng đã ký, khiến tập đoàn rơi vào khủng hoảng tài chính.

Chính phủ Đức sau đó phải can thiệp bằng khoản hỗ trợ hàng tỷ euro và quốc hữu hóa doanh nghiệp nhằm ngăn nguy cơ đổ vỡ dây chuyền trong hệ thống cung cấp khí đốt. Theo các điều kiện mà EU đặt ra khi phê duyệt gói cứu trợ, Đức phải đưa khoảng 75% cổ phần Uniper trở lại sở hữu tư nhân trước năm 2028.

Bộ Tài chính Liên bang, dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Lars Klingbeil, là cơ quan chịu trách nhiệm chính đối với quá trình bán cổ phần và đã thuê hai ngân hàng JP Morgan và UBS làm cố vấn. Tuy nhiên, do Uniper vẫn là một trong những doanh nghiệp quan trọng đối với hệ thống năng lượng Đức, Bộ Kinh tế Liên bang do bà Katherina Reiche đứng đầu cũng tham gia vào các cuộc trao đổi liên quan tới tương lai của tập đoàn.

Việc lựa chọn nhà đầu tư không đơn thuần dựa trên giá chào mua mà còn có thể liên quan tới các vấn đề chiến lược như bảo đảm nguồn cung năng lượng, duy trì đầu tư tại Đức và định hướng phát triển dài hạn của Uniper. Tập đoàn hiện chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh và lưu trữ khí đốt, đồng thời sở hữu nhiều nhà máy điện truyền thống. Trong giai đoạn 2025-2030, Uniper đặt kế hoạch đầu tư khoảng 5 tỷ euro, trong đó ban đầu hơn một nửa dự kiến được dành cho Đức.

Một trọng tâm quan trọng là xây dựng các nhà máy điện khí mới nhằm hỗ trợ hệ thống điện trong quá trình Đức tăng nhanh tỷ trọng năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, Uniper mới đây không giành được hỗ trợ trong một vòng đấu thầu của Chính phủ Đức dành cho các dự án nhà máy điện. Tập đoàn vẫn còn cơ hội tham gia một vòng đấu thầu khác dự kiến diễn ra vào tháng 12.

Nếu tiếp tục không giành được dự án tại Đức, Uniper có thể phải điều chỉnh lại chiến lược đầu tư. Một khả năng được giới doanh nghiệp đề cập là chuyển thêm vốn sang Anh, nơi tập đoàn hiện vận hành nhà máy điện khí Connah's Quay.

Từ cuối năm 2026, Uniper cũng sẽ có thêm dư địa chiến lược khi lệnh cấm thực hiện các thương vụ mua lại lớn mà EU áp đặt trong khuôn khổ gói cứu trợ hết hiệu lực. Điều này mở đường cho tập đoàn mua thêm tài sản, trong đó năng lượng tái tạo được xem là một lĩnh vực tiềm năng.

Do đó, cuộc đua giành quyền kiểm soát Uniper không chỉ liên quan tới quá trình thoái vốn của Chính phủ Đức mà còn có thể định hình chiến lược năng lượng của tập đoàn trong nhiều năm tới. Việc Equinor cân nhắc hợp lực với Brookfield và CPP cho thấy các nhà đầu tư đang bắt đầu điều chỉnh cấu trúc liên danh trước khi Berlin thu hẹp danh sách ứng viên, báo hiệu quá trình tái tư nhân hóa Uniper đang bước vào giai đoạn cạnh tranh thực chất.