Phó Thủ tướng: Chuyển đổi xanh và ESG là chiến lược sống còn của doanh nghiệp

Net Zero trở thành động lực cạnh tranh mới

Phát biểu tại Diễn đàn "Năng lượng và môi trường thế giới - Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero" diễn ra sáng 8/7, Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh chuyển dịch năng lượng là trọng tâm và là động lực chính để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn.

Theo Phó Thủ tướng, quá trình chuyển dịch năng lượng cần được triển khai theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả, công bằng và bền vững, đồng thời gắn với mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế.

Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng Net Zero không còn là mục tiêu của tương lai mà đã trở thành tiêu chuẩn mới của năng lực cạnh tranh quốc gia, tác động trực tiếp đến dòng vốn đầu tư, chuỗi cung ứng và thương mại quốc tế.

Theo ông Vinh, cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 không chỉ thể hiện trách nhiệm quốc tế mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo đảm an ninh năng lượng và gia tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Chính phủ tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và các nguồn lực phục vụ chuyển đổi xanh.

Đồng quan điểm, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhận định các tiêu chuẩn xanh, thị trường carbon, tài chính xanh và chuỗi cung ứng xanh đang tạo ra những "luật chơi mới" trong thương mại toàn cầu.

"Net Zero không còn là vấn đề môi trường đơn thuần mà đã trở thành động lực của cuộc cạnh tranh phát triển mới giữa các quốc gia. Quốc gia nào nắm bắt được xu thế chuyển đổi xanh sẽ có thêm cơ hội thu hút đầu tư chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, Việt Nam đang tập trung vào 5 nhóm giải pháp trọng tâm: hoàn thiện thể chế; phát triển thị trường carbon trong nước; bảo đảm an ninh năng lượng gắn với chuyển dịch xanh; thúc đẩy chuyển đổi xanh trong các ngành kinh tế; phát huy vai trò của các hệ sinh thái tự nhiên trong hấp thụ và lưu giữ carbon.

Doanh nghiệp phải chủ động tham gia thị trường carbon

Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính theo chuẩn quốc tế, đẩy nhanh lộ trình vận hành thị trường carbon trong nước, đồng thời triển khai các chương trình bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái nhằm gia tăng khả năng hấp thụ carbon.

Net Zero không còn là vấn đề môi trường đơn thuần mà đã trở thành động lực của cuộc cạnh tranh phát triển mới giữa các quốc gia.

Bộ cũng xác định doanh nghiệp là lực lượng trung tâm trong thực hiện mục tiêu Net Zero và sẽ tiếp tục tháo gỡ các rào cản chính sách, thúc đẩy đầu tư xanh, đổi mới công nghệ và phát triển các mô hình kinh doanh bền vững.

Kết luận Diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và các nguồn lực phục vụ chuyển đổi xanh.

Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương xây dựng các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển năng lượng sạch và hiện đại hóa hệ thống truyền tải điện; Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện hệ thống kiểm kê khí nhà kính quốc gia, thúc đẩy vận hành thị trường carbon; Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước triển khai hiệu quả các công cụ tài chính xanh, tín dụng xanh và trái phiếu xanh để huy động nguồn lực cho quá trình chuyển đổi.

Các sản phẩm trưng bày bên lề Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026”.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động rà soát quy hoạch, chuẩn bị danh mục dự án xanh, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các dự án năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng nhấn mạnh cộng đồng doanh nghiệp cần xác định chuyển đổi xanh và quản trị ESG là chiến lược sống còn, không chỉ để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường mà còn là cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát công nghệ, kiểm kê chất thải, minh bạch hóa dữ liệu môi trường và tích cực tham gia thị trường carbon nhằm thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, VCCI được giao tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Chính phủ và doanh nghiệp, phối hợp xây dựng các chương trình hỗ trợ chuyển đổi xanh, phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp và thúc đẩy hình thành mạng lưới doanh nghiệp tiên phong thực hiện mục tiêu Net Zero.