Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp

Định hướng trên được Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đưa ra khi kết luận cuộc họp triển khai kết quả buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với ngành giáo dục và đào tạo.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu.

Lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh lạm thu, ép học thêm

Phó Thủ tướng đánh giá, thời gian qua chủ yếu tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, chuẩn bị chính sách và ban hành văn bản. Còn sự chuyển biến thực chất trong từng nhà trường, từng lớp học, trong đời sống của giáo viên, trải nghiệm học tập của học sinh, sinh viên và niềm tin của phụ huynh thì chưa thực sự rõ nét.

"Đây không chỉ là câu chuyện của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mà của toàn ngành giáo dục và cả hệ thống, trong đó vai trò của địa phương rất quan trọng", Phó Thủ tướng nói yêu cầu Bộ tập trung chỉ đạo một số nội dung.

Về giảm áp lực học tập và thi cử cho học sinh, Phó Thủ tướng cho rằng việc hướng nghiệp rất quan trọng, định hình lộ trình cuộc đời của người học và cũng là một trong những giải pháp để giảm áp lực thi cử.

"Bộ Giáo dục và Đào tạo cần rà soát tổng thể chương trình, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo tinh thần cắt giảm tối đa những yêu cầu, thủ tục, hồ sơ không cần thiết. Thậm chí nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ rất tích cực cho việc dạy và học", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Về thi cử, theo lãnh đạo Chính phủ, cần chủ động lựa chọn phương án tổ chức, vừa giảm áp lực cho học sinh, vừa bảo đảm chất lượng và sự công bằng.

Về vấn đề lạm thu, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên toàn quốc về các khoản thu đầu năm học, trong đó phân biệt rõ khoản thu bắt buộc, khoản thu dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện. Việc này phải thống nhất trên phạm vi cả nước.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép học thêm, dạy thêm trá hình; công khai quy trình và thời hạn xử lý phản ánh.

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương báo cáo chi tiết số liệu thừa, thiếu giáo viên sau khi thực hiện phân bổ biên chế năm 2026. Trên cơ sở đó, đề xuất phương án giải quyết cho năm học 2026-2027 (báo cáo Thủ tướng trước 10/7).

Về lâu dài, các cơ quan cần nghiên cứu phương án đổi mới cơ chế quản lý biên chế giáo viên. Trong đó, tính toán tổng thể gắn với việc sắp xếp các cơ sở giáo dục; rà soát lại các quy định về chế độ làm việc của giáo viên và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục công lập.

Đối với vấn đề an toàn trường học, Phó Thủ tướng đề nghị xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường; mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử trong và xung quanh trường học; đẩy mạnh triển khai mô hình trường học không ma túy.

Đồng thời, tăng cường kiểm tra, xử lý các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm tại các hàng quán trước cổng trường và ngay trong các trường; quan tâm nhiều hơn đến giáo dục thể chất và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao trong trường học.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng thống nhất với đề xuất nghiên cứu phương án quản lý việc sử dụng mạng xã hội theo hướng có kiểm soát.

Theo rà soát của Văn phòng Chính phủ, hiện nay mới có 13/21 tỉnh, thành phố gửi cam kết bằng văn bản về tiến độ xây dựng trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới. Phó Thủ tướng phê bình chủ tịch UBND 8 địa phương chưa thực hiện đầy đủ.

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ nghiên cứu công khai tiến độ thực hiện.

"Những đợt sau, nếu địa phương nào chậm thì công khai trên cổng thông tin để tăng cường giám sát. Đồng thời, Bộ phải thường xuyên đôn đốc các địa phương thực hiện đúng cam kết và đúng chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ", Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát ngay thực trạng đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã; làm rõ nơi nào chưa có người phụ trách, nơi nào cán bộ phải kiêm nhiệm quá nhiều lĩnh vực, nơi nào còn thiếu chuyên môn để có phương án bồi dưỡng, hướng dẫn và hỗ trợ nghiệp vụ trước năm học mới.

Cũng theo yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, chỉ đạo ngay trong học kỳ I năm học 2026-2027 không phát sinh thêm hồ sơ, sổ sách, báo cáo ngoài quy định. Chuyển đổi số phải giúp giáo viên giảm việc hành chính để có thêm thời gian đầu tư cho bài giảng, cho học sinh và cho chuyên môn; không để việc đổi mới giáo dục lại đồng nghĩa với việc tăng thêm giấy tờ cho giáo viên.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu. (Ảnh: VGP)

Cả nước hiện còn thiếu 110.930 biên chế giáo viên

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến hết năm học 2025-2026, tổng số giáo viên mầm non, phổ thông là 1.277.297 giáo viên mầm non, phổ thông và 98.477 cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông.

Cả nước hiện còn thiếu 110.930 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức quy định.

Để chuẩn bị năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ như: kiểm soát việc dạy thêm, học thêm; giảm áp lực thi cử, học tập; chấn chỉnh vấn đề lạm thu đầu năm học; hướng dẫn các địa phương về thực hiện một số nội dung trong công tác phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục các cấp, bậc học để bảo đảm đủ giáo viên cho năm học mới; kiểm soát và ngăn chặn bạo lực học đường và các tệ nạn xã hội...

Trên thực tế, ngành giáo dục và đào tạo đang đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc.

Theo đó, một số nhiệm vụ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đề án, quyết định cá biệt chậm ban hành; tình trạng thiếu giáo viên chưa được giải quyết dứt điểm; thiếu phòng học, thiếu phòng học bộ môn, thiết bị dạy học và hạ tầng số; năng lực thực thi quản lý nhà nước về giáo dục ở cấp xã sau sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp chưa đồng đều; nhiều nơi cán bộ phụ trách giáo dục kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, thiếu kinh nghiệm chuyên môn.