Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Người cao tuổi là nguồn lực, động lực phát triển

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Chuyển mạnh từ chăm sóc sang phát huy nguồn lực NCT

Sáng 17/8, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về NCT Việt Nam, chủ trì Hội nghị sơ kết, đánh giá công tác NCT 7 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Báo cáo tại Hội nghị, Bộ Y tế cho biết công tác NCT 7 tháng đầu năm tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Hệ thống thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện, thích ứng với quá trình già hóa dân số; mạng lưới an sinh xã hội được mở rộng; công tác chăm sóc sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần cho NCT ngày càng được quan tâm.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Cả nước hiện có gần 16,5 triệu NCT. Đến nay, hơn 3,53 triệu người đang hưởng BHXH hằng tháng, trong đó khoảng 2,35 triệu người hưởng lương hưu và 530.000 người hưởng trợ cấp BHXH. Nhà nước đồng thời bảo đảm chính sách cho hơn 1,2 triệu người hưởng trợ cấp xã hội.

Công tác chăm sóc sức khỏe được chú trọng với gần 15,7 triệu NCT có thẻ BHYT; hơn 69% được khám sức khỏe định kỳ và 80% được lập hồ sơ quản lý sức khỏe.

Đáng chú ý, vai trò của NCT trong phát triển kinh tế - xã hội tiếp tục được phát huy. Hơn 9 triệu người vẫn tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh; hơn 733.000 người tham gia công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể và hơn 1,1 triệu người tham gia giữ gìn an ninh trật tự. Gần 80.000 câu lạc bộ văn hóa, thể thao thu hút hơn 3 triệu NCT; hơn 9.000 câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau góp phần tăng cường gắn kết cộng đồng.

Tại Hội nghị, Chủ tịch Hội NCT Việt Nam Nguyễn Thanh Bình cho biết, thời gian tới, Hội sẽ phối hợp với Bộ Y tế và các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật NCT để trình Chính phủ, Quốc hội xem xét; tham mưu xây dựng Đề án phát triển “kinh tế bạc” tại Việt Nam; phối hợp xây dựng chính sách lao động, việc làm thích ứng với già hóa dân số.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng nêu ý kiến tại Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng thông tin, Bộ đang nghiên cứu phương án hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Tuy nhiên, đây là chính sách có tác động lớn đến nguồn lực ngân sách. Theo đánh giá tác động, nếu hạ độ tuổi hưởng trợ cấp từ 75 xuống 70 tuổi, kinh phí thực hiện dự kiến tăng thêm khoảng 11.680 tỷ đồng mỗi năm.

Xây dựng hệ sinh thái “kinh tế bạc”, hoàn thiện dữ liệu quốc gia

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, một trong những chuyển biến quan trọng thời gian qua là nhận thức của hệ thống chính trị và toàn xã hội về NCT ngày càng đầy đủ, toàn diện hơn.

Theo Phó Thủ tướng, nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là quan tâm, chăm lo, chăm sóc thì nay cần chuyển mạnh sang nhìn nhận NCT là nguồn lực, là động lực cho phát triển bền vững. Đây phải là sự chuyển đổi thực chất trong tư duy, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa dân số nhanh, đòi hỏi cách tiếp cận mới, không chỉ coi NCT là đối tượng cần hỗ trợ.

Phó Thủ tướng kết luận cuộc họp. Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Từ yêu cầu đó, Phó Thủ tướng xác định nâng cao nhận thức và trách nhiệm về công tác NCT trong tình hình mới là nhiệm vụ số một, tạo chuyển biến trong cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách về NCT; đánh giá đầy đủ, toàn diện Luật NCT trong bối cảnh mới để nghiên cứu sửa đổi, bảo đảm phù hợp thực tiễn. Việc phát huy nguồn lực NCT không chỉ được thể hiện trong Luật NCT mà cần được lan tỏa trong các luật khác. Khi xây dựng chính sách, pháp luật phải đánh giá tác động đối với NCT, coi đây là một chủ thể cần được xem xét đầy đủ.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là thúc đẩy hệ sinh thái “kinh tế bạc” một cách bền vững, gắn với yêu cầu phát triển kinh tế của đất nước. Theo Phó Thủ tướng, không chỉ xây dựng sản phẩm, dịch vụ phục vụ NCT mà cần hình thành hệ sinh thái có sự tham gia của doanh nghiệp, thị trường, khoa học - công nghệ và các nguồn lực xã hội; đồng thời mở rộng không gian để NCT tiếp tục lao động, sáng tạo và đóng góp.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục chăm sóc sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần cho NCT, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực xã hội. Bộ Y tế củng cố hệ thống lão khoa, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát triển đời sống văn hóa, thiết chế cộng đồng; Bộ Tài chính nghiên cứu chính sách xã hội hóa các dịch vụ liên quan đến NCT.

Từ chăm sóc đến phát huy, cách tiếp cận mới được kỳ vọng không chỉ giúp NCT sống khỏe, sống vui, sống có ích mà còn mở rộng không gian để hàng triệu người cao tuổi tiếp tục đóng góp kinh nghiệm, trí tuệ và sức lao động cho gia đình, cộng đồng và đất nước.