Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: EVN phải đủ mạnh để bảo đảm an ninh năng lượng

Cùng làm việc có lãnh đạo các bộ, ngành: Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Về phía EVN có lãnh đạo Tập đoàn cùng các tổng công ty, phòng ban chức năng của EVN.

Xây dựng EVN thành tập đoàn kinh tế mạnh

Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao những đóng góp của ngành điện trong 72 năm qua đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân; đồng thời ghi nhận, biểu dương những đóng góp của EVN cùng hơn 97.000 cán bộ, công nhân viên, người lao động ngành điện trong thời gian qua.

Toàn cảnh buổi làm việc.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, vai trò của ngành điện càng trở nên quan trọng. Sự phát triển của các trung tâm dữ liệu, công nghệ cao và các ngành sản xuất mới đòi hỏi nguồn điện ổn định, chất lượng, an toàn, chi phí hợp lý và có khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu tăng trưởng.

Bên cạnh đó, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với bảo đảm an ninh năng lượng. Việt Nam muốn trở thành trung tâm sản xuất mới của khu vực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu thì phải bảo đảm các điều kiện nền tảng, trong đó điện năng là yếu tố quan trọng.

Đại diện lãnh đạo các bộ, ngành tham dự buổi làm việc.

Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phấn đấu duy trì tăng trưởng GDP hai con số, kéo theo nhu cầu điện tiếp tục tăng cao và tạo áp lực lớn đối với hệ thống điện. Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng EVN và các doanh nghiệp nhà nước phải tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đồng thời huy động hiệu quả nguồn lực của các thành phần kinh tế trong phát triển hệ thống điện.

Về tái cơ cấu EVN, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh đây không phải là việc tinh gọn bộ máy đơn thuần mà phải gắn với yêu cầu xây dựng Tập đoàn mạnh hơn, làm chủ khoa học, công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp hiệu quả hơn vào phát triển năng lượng, tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị EVN xác định xây dựng Tập đoàn trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh cao là mục tiêu chiến lược, xuyên suốt. Theo đó, đến năm 2030, EVN phấn đấu nằm trong nhóm 3 doanh nghiệp Việt Nam có mặt trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, trong đó phải hướng tới thứ hạng cao chứ không chỉ đặt mục tiêu có mặt trong bảng xếp hạng.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị EVN tập trung đánh giá đầy đủ tình hình sản xuất, kinh doanh, làm rõ kết quả, hạn chế và nguyên nhân; nhất là khả năng bảo đảm cung ứng điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao. Tập đoàn cần chủ động tham gia vào quá trình điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, phát hiện những bất cập, nâng cao chất lượng dự báo phụ tải, đề xuất danh mục dự án khả thi, bảo đảm đồng bộ giữa nguồn và lưới điện.

3 thách thức lớn đối với bảo đảm an ninh cung ứng điện

Báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và định hướng tái cơ cấu, Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Đặng Hoàng An cho biết, nhu cầu sử dụng điện đang tiếp tục tăng cao cùng với đà phục hồi và phát triển của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, EVN xác định bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, tăng tốc đầu tư nguồn và lưới điện là nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời đặt mục tiêu xây dựng EVN trở thành tập đoàn kinh tế nhà nước mạnh, quy mô lớn, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Đặng Hoàng An, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN báo cáo tình hình cung ứng điện và những thách thức đặt ra trong thời gian tới.

Theo báo cáo của EVN, trong 5 năm qua, mặc dù chịu tác động của đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động mạnh của thị trường năng lượng thế giới, Tập đoàn đã nỗ lực quản lý, vận hành, bảo đảm cung ứng điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.

Đáng chú ý, bước sang năm 2026, nhu cầu điện tăng mạnh hơn. Trong 8 tháng đầu năm, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 235,82 tỷ kWh, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2025; điện thương phẩm đạt 210,4 tỷ kWh, tăng 9,8%.

Theo EVN, bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm cung ứng điện, EVN cũng như ngành năng lượng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức và những điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Ông Đặng Hoàng An cho biết, theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030, tổng công suất nguồn điện phục vụ nhu cầu trong nước tối thiểu phải đạt 183.291 MW. Như vậy, riêng giai đoạn 2026-2030, hệ thống điện cần bổ sung khoảng 93.000 MW nguồn điện mới.

Trong số này, EVN được giao đầu tư và dự kiến hoàn thành 6.066 MW nguồn điện, cùng khoảng 1.700 MW hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS). Phần công suất còn lại đặt ra yêu cầu các chủ đầu tư ngoài EVN, bao gồm các tập đoàn kinh tế nhà nước và các thành phần kinh tế khác, phải hoàn thành tối thiểu khoảng 85.000 MW.

Từ yêu cầu phát triển nguồn điện rất lớn trong thời gian ngắn, ông Đặng Hoàng An chỉ ra ba thách thức cần tập trung giải quyết để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới gồm:

Thứ nhất, giải quyết bài toán cân đối cung - cầu, bảo đảm an ninh cung ứng điện. Việc phải đưa vào vận hành một khối lượng lớn công suất nguồn điện mới từ nay đến năm 2030 là thách thức rất lớn; để đạt mục tiêu công suất nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, EVN đề xuất cần triển khai các giải pháp quyết liệt, đồng bộ; tăng cường đôn đốc, hỗ trợ các chủ đầu tư tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và đưa các dự án nguồn điện vào vận hành đúng kế hoạch.

Lãnh đạo EVN cùng đại diện các phòng ban chức năng tập đoàn tham dự buổi làm việc.

Thứ hai, tiến độ đầu tư xây dựng các công trình điện. Thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành đã có nhiều chỉ đạo, đồng thời từng bước cải thiện các quy định, thủ tục đầu tư. Tuy nhiên với khoảng 85.000 MW nguồn điện cần được các chủ đầu tư ngoài EVN đưa vào vận hành đến năm 2030, nếu các dự án chậm lựa chọn nhà đầu tư hoặc đã lựa chọn nhưng tiếp tục chậm triển khai, mục tiêu cân đối nguồn điện sẽ đứng trước rủi ro. Đặc biệt, giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những điểm nghẽn lớn đối với các công trình nguồn và lưới điện. Các thủ tục liên quan đến đất đai, môi trường, chuyển đổi mục đích sử dụng đất cũng cần tiếp tục được tháo gỡ một cách căn bản để rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.

Từ thực tế này, EVN kiến nghị tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về điện lực, trong đó cần tính đến đặc thù của các dự án năng lượng.

Thứ ba, huy động vốn cho đầu tư phát triển giai đoạn 2026-2030 cần rất lớn, do vậy, tháo gỡ giới hạn tín dụng và mở rộng khả năng huy động vốn dài hạn có ý nghĩa rất quan trọng nhằm đảm bảo an ninh năng lượng trong thời gian tới.

Chủ tịch HĐTV EVN đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển ngành điện và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó tháo gỡ mạnh hơn các điểm nghẽn về đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng và huy động vốn.

Tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư, bổ sung nguồn điện nền

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng đã lắng nghe ý kiến của đại diện các bộ, ngành liên quan đến các vấn đề khó khăn, thách thức và giải pháp được EVN, Bộ Công Thương nêu. Đặc biệt, các bộ, ngành đánh giá EVN đã có nhiều nỗ lực trong bảo đảm cung ứng điện, đầu tư phát triển nguồn và lưới điện, thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và các nhiệm vụ chính trị, xã hội được giao. Tuy nhiên, trước yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh, trong khi tiến độ một số dự án nguồn còn chậm và việc phát triển nguồn, lưới chưa đồng bộ, đặt ra nhiều thách thức đối với bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2027-2030.

Ông Trần Quốc Phương - Thứ trưởng Bộ Tài chính.

Ông Lê Công Thành - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

 Ông Đoàn Thái Sơn - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, trong 8 tháng đầu năm 2026, Bộ Công Thương đã phối hợp với EVN và các đơn vị liên quan cơ bản bảo đảm cung ứng điện. Tuy nhiên, với nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, cân đối cung - cầu điện trong các năm 2027-2030 được dự báo rất khó khăn, đặc biệt tại miền Bắc do số lượng nguồn điện mới đưa vào vận hành còn hạn chế.

Để bảo đảm điện cho tăng trưởng, Thứ trưởng cho rằng cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ phát triển nguồn, lưới điện đến quản lý nhu cầu phụ tải. Trước mắt, cần đẩy nhanh các nguồn điện đang triển khai, bổ sung các nguồn điện nền, thúc đẩy điện mặt trời, điện gió và lưu trữ năng lượng; đồng thời tăng cường năng lực truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc. EVN cần chủ động phối hợp với NSMO thường xuyên rà soát cân đối cung - cầu điện, đặc biệt cho giai đoạn 2027-2030.

Ông Trương Thanh Hoài - Thứ trưởng Bộ Công Thương.

Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh, cùng với đầu tư nguồn và lưới, tiết kiệm điện, quản lý nhu cầu và điều chỉnh phụ tải phải được coi là một trong những giải pháp quan trọng. Việc phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cần được thúc đẩy, nhất là tại các cơ quan nhà nước, trường học và bệnh viện.

Đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, đánh giá tác động môi trường, chuyển đổi mục đích sử dụng rừng đối với các dự án điện. Theo Thứ trưởng, tiến độ các công trình phục vụ cung ứng điện giai đoạn 2028-2029 hiện cấp bách đến mức “phải tính theo quý chứ không còn tính theo 6 tháng”.

Về nguồn vốn, nhu cầu đầu tư cho hệ thống điện, đặc biệt là truyền tải là rất lớn, vì vậy, ngoài tín dụng ngân hàng cần nghiên cứu các kênh huy động vốn như trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu dự án và tháo gỡ những vướng mắc về tín dụng đối với các tập đoàn năng lượng nhà nước.

Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh: “Dù thực hiện tái cơ cấu EVN theo phương án nào, mục tiêu xuyên suốt vẫn phải là bảo đảm cung ứng đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 khi cân đối điện được dự báo còn nhiều thách thức”.

Cung cấp điện là vấn đề chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc một lần nữa ghi nhận, biểu dương những đóng góp của EVN, cán bộ, công nhân viên và người lao động ngành điện trong bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc lắng nghe ý kiến của các bộ, ngành.

Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng thời gian tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, khó lường, trong khi nhu cầu điện phục vụ tăng trưởng cao ngày càng lớn. EVN phải bảo đảm cung cấp điện ổn định, an toàn, chất lượng, chi phí hợp lý, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị EVN xác định xây dựng Tập đoàn trở thành doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, năng lực cạnh tranh cao là mục tiêu chiến lược, xuyên suốt. Theo Phó Thủ tướng, EVN phải đủ mạnh mới có thể thực hiện tốt vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tập đoàn cần phát huy nội lực, tự chủ về chiến lược, công nghệ và quản trị, đồng thời chủ động phối hợp với các bộ, ngành để tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho phát triển.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu EVN đẩy mạnh tái cơ cấu, tổ chức lại hoạt động theo các trụ cột rõ ràng, gắn tái cơ cấu với chiến lược phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Trong phát triển nguồn và sản xuất điện, cần xác định rõ quy mô, tỉ trọng nguồn điện mà EVN cần nắm giữ để bảo đảm vai trò nòng cốt trong vận hành hệ thống; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành các nhà máy hiện có.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc thăm phòng truyền thống của EVN.

Đối với hoạt động kinh doanh và dịch vụ điện, EVN cần tiếp tục nâng cao chất lượng bán lẻ điện, dịch vụ kỹ thuật, lấy sự hài lòng của khách hàng làm trung tâm. Ngành điện phải đi đầu trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đẩy mạnh tự động hóa, số hóa trong quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ.

EVN cũng cần quan tâm phát triển công nghiệp điện, nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ, từng bước nâng cao năng lực sản xuất thiết bị điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và các công nghệ truyền tải hiện đại; hình thành năng lực sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa theo chuỗi, đáp ứng nhu cầu trong nước và từng bước hướng tới thị trường quốc tế.

Về phát triển nguồn và lưới điện, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, chủ động đề xuất các dự án cấp bách, nhất là tại khu vực miền Bắc. Việc phát triển nguồn phải gắn với phát triển lưới, trong đó hệ thống truyền tải phải đi trước một bước, không để nhà máy điện hoàn thành nhưng thiếu khả năng truyền tải, giải tỏa công suất.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, đa dạng hóa các hình thức đầu tư, tập trung phát triển các tuyến truyền tải liên vùng, các công trình giải tỏa công suất từ khu vực có nguồn điện lớn đến khu vực phụ tải cao và các công trình phục vụ nhập khẩu điện. Đồng thời, cần tiếp tục đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà, nguồn điện tự sản, tự tiêu, điện gió, hệ thống lưu trữ năng lượng và các nguồn năng lượng khác phù hợp.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi sổ lưu niệm tại phòng truyền thống của EVN.

Quá trình đầu tư các dự án nguồn và lưới điện phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn, tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức và quy định của pháp luật; đồng thời bảo đảm an toàn trong thi công, vận hành và yêu cầu về môi trường, không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tiếp tục xử lý dứt điểm các dự án còn vướng mắc, nhất là các dự án năng lượng tái tạo, trên cơ sở quy định pháp luật và các chủ trương, nghị quyết đã được cấp có thẩm quyền ban hành; các cơ quan liên quan phải phối hợp chặt chẽ với EVN, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đưa các dự án sớm phát huy hiệu quả.

Về điều hành giá điện, Phó Thủ tướng chỉ đạo EVN thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thể chế phải thực sự tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển, phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao của đất nước. Cùng với hoàn thiện thể chế, khâu tổ chức thực hiện hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các bộ, ngành và EVN cần chủ động phối hợp, kịp thời phát hiện, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm công việc được triển khai nhanh, đúng quy định và hiệu quả.

Đối với các kiến nghị của EVN về cơ chế tài chính, Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan nghiên cứu, xử lý theo thẩm quyền; những vấn đề vượt thẩm quyền phải tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, bảo đảm đúng quy định pháp luật, không để phát sinh cơ chế xin - cho.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc chụp ảnh chung với cán bộ, lãnh đạo EVN tại Phòng truyền thống Tập đoàn.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh nguồn điện tự sản, tự tiêu, điện mặt trời mái nhà; thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp, tăng cường tiết kiệm điện và điều chỉnh phụ tải, nhất là trong thời gian cao điểm. Cần từng bước hình thành văn hóa tiết kiệm điện, sử dụng điện phù hợp, hiệu quả, qua đó giảm chi phí và áp lực đầu tư cho hệ thống.

Phó Thủ tướng khẳng định, cung cấp điện không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà là vấn đề chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với ổn định kinh tế vĩ mô, quốc phòng, an ninh và đời sống nhân dân. Trong điều kiện đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong nhiều năm tới, nhu cầu điện sẽ tiếp tục tăng, tạo áp lực lớn đối với EVN và toàn ngành điện.