Phó Thủ tướng: Tiếp tục giảm chi phí vốn, phấn đấu giảm thực chất lãi suất cho vay

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu kết luận cuộc làm việc - Ảnh: chinhphu.vn

Ngày 10/8, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì buổi làm việc với các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn tín dụng.

Nhiều chương trình ưu đãi, hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp

Báo cáo tại cuộc làm việc, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, năm 2026, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15% và sẽ điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn hệ thống.

Để tăng khả năng cung ứng vốn, Ngân hàng Nhà nước đã nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính trong tỷ lệ LDR lên 50%, nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn lên 40%. Qua đó, góp phần đáp ứng nhu cầu vốn tăng thêm khoảng 1,7 triệu tỷ đồng của 35 dự án trọng điểm.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai từ tháng 8/2026 các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Đến nay, 4 ngân hàng thương mại đã đăng ký tham gia với quy mô dự kiến khoảng 210.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn mặt bằng hiện tại.

Nhiều chương trình tín dụng ưu đãi cũng đang được triển khai. Doanh số giải ngân lũy kế đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đạt gần 230.000 tỷ đồng; chương trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đạt 4.500 tỷ đồng; chương trình nhà ở xã hội đạt 13.665 tỷ đồng.

Vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, trong bối cảnh phấn đấu đạt tăng trưởng kinh tế hai con số yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng quy mô tín dụng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng tín dụng và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Phó Thủ tướng đề nghị thống nhất quan điểm vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng và với chi phí hợp lý. Tín dụng phải tạo ra năng lực sản xuất mới, năng suất mới và động lực tăng trưởng mới.

Theo đó, các bộ, ngành tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục giảm chi phí vốn, phấn đấu giảm thực chất lãi suất cho vay. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành lãi suất tiền tệ chủ động, linh hoạt, tạo điều kiện để giảm mặt bằng lãi suất cho vay phù hợp với diễn biến lạm phát, tỷ giá và các cân đối vĩ mô.

Các tổ chức tín dụng cần tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng suất, giảm chi phí trung gian, tạo dư địa để giảm lãi suất cho vay.

Phó Thủ tướng lưu ý không chỉ quan tâm tới lãi suất công bố mà phải quan tâm đến chi phí vốn thực tế doanh nghiệp phải trả. Cần minh bạch hơn về lãi suất, phí và các chi phí liên quan để doanh nghiệp có thể lựa chọn và tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Đối với các lĩnh vực nhà nước ưu tiên, đề nghị các tổ chức tín dụng nghiên cứu các gói tín dụng có lãi suất ưu đãi, thời hạn và phương thức trả nợ phù hợp với chu kỳ sản xuất kinh doanh, ưu tiên doanh nghiệp công nghiệp chế biến chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng và các động lực tăng trưởng mới. Ưu đãi phải thực chất, đúng đối tượng, thủ tục đơn giản và doanh nghiệp có khả năng tiếp cận được.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ sản phẩm và phương thức cho vay. Các tổ chức tín dụng cần nghiên cứu, thiết kế sản phẩm theo ngành, chuỗi giá trị, dòng tiền và mức độ rủi ro; đẩy mạnh cho vay theo dòng tiền, cho vay dựa trên dữ liệu, tài trợ đơn hàng, chuỗi cung ứng, tài trợ khoản thu, bao thanh toán và hạn mức tín dụng quay vòng.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn có khả năng phục hồi. Các tổ chức tín dụng cần phân loại rõ khách hàng. Doanh nghiệp có tình hình tài chính và phương án kinh doanh tốt nhưng thiếu vốn tạm thời cần được ưu tiên xem xét, tháo gỡ.

Đối với doanh nghiệp khó khăn tạm thời nhưng có thị trường, có đơn hàng, ngân hàng cần chủ động cùng doanh nghiệp xây dựng phương án phục hồi, cơ cấu lại dòng tiền, cơ cấu lại khoản vay và xem xét bổ sung vốn.

Thứ tư, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn. Thực tế cho thấy khó khăn trong tiếp cận tín dụng còn xuất phát từ các vấn đề liên quan đến đất đai, đầu tư, xây dựng, quy hoạch và pháp lý dự án.

Phó Thủ tướng yêu cầu vấn đề thuộc ngành ngân hàng thì Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng xử lý; vấn đề thuộc bộ, ngành, địa phương thì cơ quan đó phải chủ động giải quyết; vấn đề thuộc năng lực nội tại của doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải khắc phục. Các kiến nghị phải rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm và rõ kết quả.

Thứ năm, nâng cao chất lượng tín dụng và đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng và an toàn hệ thống. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tiếp tục định hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh ngân hàng không thể và cũng không nên là nguồn cung cấp vốn duy nhất cho nền kinh tế. Cần chuyển sang mô hình cung ứng vốn đa dạng hơn, trong đó ngân hàng tập trung cung ứng vốn lưu động, vốn ngắn hạn và một phần vốn trung, dài hạn; các nhu cầu vốn khác cần được đáp ứng thông qua các quỹ đầu tư và thị trường vốn, gồm thị trường cổ phiếu và trái phiếu.

Bộ Tài chính cần phối hợp với các đơn vị liên quan phát triển lành mạnh thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thêm kênh dẫn vốn. Các tập đoàn, tổng công ty lớn cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Thứ sáu, nâng cao trách nhiệm và uy tín tín dụng của doanh nghiệp. Phó Thủ tướng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, thượng tôn pháp luật, minh bạch tài chính và sử dụng vốn vay đúng mục đích, hiệu quả.

Uy tín tín dụng là tài sản vô hình có giá trị đối với sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Các tập đoàn lớn cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn thông qua thị trường vốn, giảm phụ thuộc vào ngân hàng.