Phó Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện cơ chế phát triển kinh tế cửa khẩu tại Lào Cai và Tây Ninh

Sáng 28/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về Đề án thí điểm cơ chế, chính sách áp dụng cho Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và Đề án thí điểm xây dựng Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai.

Tập trung gỡ điểm nghẽn, mở không gian phát triển cho kinh tế cửa khẩu

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết Lào Cai và Tây Ninh đều nằm trên tuyến biên giới với những đối tác quan trọng của Việt Nam là Trung Quốc và Campuchia, có nhiều tiềm năng thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư. Trong đó, Lào Cai có vai trò kết nối giao thương với khu vực Vân Nam (Trung Quốc), còn Tây Ninh có nhiều cơ hội phát triển giao thương với Campuchia. 

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị nghiên cứu các cơ chế, chính sách phù hợp, kể cả cơ chế đặc thù về thuế, hải quan, vận tải nhằm tạo thuận lợi cho giao thương và hoạt động của doanh nghiệp. 

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp (Ảnh: VGP).

Cùng với hoàn thiện cơ chế, chính sách, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các địa phương quan tâm phát triển hạ tầng giao thông, nhà ở và các dịch vụ để thu hút đầu tư, khai thác tiềm năng và đáp ứng yêu cầu phát triển của khu vực cửa khẩu.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng đề nghị các bộ, ngành rà soát các đề xuất của Lào Cai và Tây Ninh trên cơ sở quy định pháp luật. Những nội dung đã có quy định thì triển khai thực hiện, những cơ chế đặc thù vượt thẩm quyền cần nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết trên cơ sở đề xuất của Tây Ninh, Lào Cai và ý kiến của các bộ, ngành, Bộ Tài chính thống nhất sự cần thiết phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng việc xây dựng chính sách cần tập trung nhận diện và xử lý đúng những điểm nghẽn thực sự, thay vì đề xuất nhiều cơ chế riêng lẻ.

Theo Bộ Tài chính, chỉ những vấn đề thực sự đặc thù, pháp luật hiện hành chưa có công cụ xử lý mới cần xác định rõ vướng mắc, phạm vi tác động, nguồn lực và hiệu quả để đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét.

Đối với Mộc Bài, Bộ Tài chính xác định ba điểm nghẽn chính gồm hạ tầng và kết nối chưa đồng bộ, chưa hình thành các dự án đủ lớn để dẫn dắt, tạo chuỗi giá trị, năng lực thông quan, logistics và mức độ liên thông giữa cửa khẩu Mộc Bài của Việt Nam với Bavet của Campuchia còn hạn chế.

Với Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai, Bộ Tài chính đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng cơ chế thí điểm và các điều kiện cần thiết để triển khai hợp tác với phía Trung Quốc.

Không đề xuất cơ chế riêng nếu pháp luật đã quy định

Tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Trương Thanh Liêm cho biết Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài đã phát huy một số lợi thế nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả. 

Tây Ninh xác định các vấn đề cần tập trung giải quyết gồm hạ tầng giao thông kết nối, dịch vụ logistics và thông quan, cùng việc thu hút các dự án đầu tư lớn. Tỉnh đang triển khai kết nối cao tốc Tp.HCM - Mộc Bài với cửa khẩu, đồng thời định hướng phát triển logistics, cửa khẩu số và cửa khẩu thông minh nhằm rút ngắn thời gian thông quan.

Đối với Lào Cai, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Anh cho biết địa phương cơ bản thống nhất với đánh giá của Bộ Tài chính, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện đề án trên cơ sở rà soát các nhóm chính sách đã được các bộ, ngành chỉ ra.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, tạo động lực phát triển kinh tế cửa khẩu tại Lào Cai và Tây Ninh (Ảnh: VGP).

Theo lãnh đạo tỉnh, Lào Cai và tỉnh Vân Nam đã đạt nhận thức chung về thúc đẩy xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới. Lào Cai đề nghị cân nhắc phạm vi thí điểm để có đủ không gian phát triển logistics và thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, đồng thời loại bỏ khỏi đề án những chính sách mà pháp luật hiện hành đã quy định, phân định rõ nội dung thuộc thẩm quyền của địa phương, các bộ, ngành và những vấn đề cần báo cáo cấp có thẩm quyền.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận nỗ lực của UBND tỉnh Lào Cai và UBND tỉnh Tây Ninh trong quá trình xây dựng các đề xuất, đồng thời thống nhất với báo cáo của Bộ Tài chính và ý kiến của các bộ, ngành.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu những cơ chế, chính sách đã được pháp luật quy định hoặc dự kiến được quy định trong các luật, nghị định sắp ban hành thì không tiếp tục đề xuất cơ chế riêng. Các địa phương cần chủ động làm việc với Bộ Tư pháp và các bộ quản lý chuyên ngành để rà soát, áp dụng đầy đủ các quy định.

Nhấn mạnh phát triển kinh tế cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu việc nghiên cứu, áp dụng các cơ chế, chính sách, kể cả chính sách đặc thù, phải gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, quản lý biên giới và bảo vệ môi trường.

Đối với Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tỉnh Tây Ninh xây dựng tờ trình, tập trung vào những cơ chế, chính sách thực sự đặc thù mà pháp luật hiện hành và các quy định chuẩn bị ban hành chưa có.

Đối với Khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai, Phó Thủ tướng Thường trực giao tỉnh tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đề án trên cơ sở tiếp thu yêu cầu của Bộ Tài chính và ý kiến các bộ, ngành, bảo đảm các cơ chế mới, đặc thù phù hợp với khung pháp lý và tạo được sự đồng thuận trước khi trình.