Phó Tổng Giám đốc EVNNPC chia sẻ các giải pháp bảo đảm điện mùa nắng nóng 2026

Thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định cho các địa phương miền Bắc trong mùa nắng nóng 2026.

Phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Anh Phương – Phó Tổng Giám đốc EVNNPC về những thách thức và giải pháp của Tổng công ty trong năm 2026.

Ông Vũ Anh Phương – Phó Tổng Giám đốc EVNNPC

Phóng viên: Xin ông cho biết những khó khăn, thách thức trong vận hành và đảm bảo cung cấp điện của EVNNPC trong năm 2026, đặc biệt là trong cao điểm mùa nắng nóng?

Ông Vũ Anh Phương: Trong năm 2025, công suất phụ tải cực đại (Pmax) của Tổng công ty Điện lực miền Bắc đạt 18.977 MW, tăng trưởng khoảng 9,7% so với năm 2024. Riêng 3 tháng đầu năm 2026, Pmax đạt 17.789 MW, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, nhiều địa phương ghi nhận mức tăng trưởng cao như Hải Phòng (15,6%), Ninh Bình (13%), Phú Thọ (9,9%), Quảng Ninh (11,7%), Lạng Sơn (11,5%), Tuyên Quang (14,3%), Nghệ An (10,3%), Sơn La (11%), Hưng Yên (10,7%), Lai Châu (13%).

Như vậy, có thể thấy phụ tải điện trên địa bàn miền Bắc trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026 đều duy trì đà tăng trưởng cao, tạo áp lực lớn lên công tác vận hành hệ thống điện.

Đối với mùa nắng nóng năm 2026, theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết sẽ chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, nắng nóng có xu hướng đến sớm, diễn biến gay gắt và kéo dài; đồng thời điều kiện thủy văn được dự báo kém thuận lợi hơn so với giai đoạn 2024–2025. Bên cạnh đó, tình hình địa chính trị thế giới, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với nguồn cung nhiên liệu đầu vào như than, dầu, khí cho phát điện.

Chúng tôi nhận định, phụ tải khu vực miền Bắc phụ thuộc rất lớn vào yếu tố thời tiết. Trong các đợt nắng nóng kéo dài, công suất tiêu thụ điện thường tăng mạnh, thậm chí ngày sau có thể cao hơn ngày trước từ 500 đến 1.000 MW do nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng đột biến.

EVNNPC tiếp tục tăng cường quản lý vận hành lưới điện, tính toán phương thức vận hành tối ưu để phục vụ đảm bảo cung ứng điện an toàn, ổn định. Ảnh: EVNNPC

Theo dự báo, Pmax mùa hè năm 2026 có thể đạt khoảng 20.700 – 21.300 MW, tương ứng mức tăng trưởng từ 9,6% đến 12,6%. Trong khi đó, nguồn nước về các hồ thủy điện được dự báo suy giảm, cùng với sự phụ thuộc vào nguồn cung nhiên liệu nhập khẩu, sẽ tiếp tục đặt ra nhiều thách thức cho công tác đảm bảo cung cấp điện.

Trong bối cảnh đó, việc đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định trong năm 2026, đặc biệt là giai đoạn cao điểm nắng nóng, sẽ gặp không ít khó khăn và đòi hỏi sự chủ động, linh hoạt trong công tác điều hành cũng như sự phối hợp, đồng hành từ phía khách hàng sử dụng điện.

Phóng viên: Trước áp lực phụ tải tăng cao, EVNNPC đã và đang triển khai những giải pháp gì trong điều hành hệ thống điện để đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân miền Bắc?

Ông Vũ Anh Phương: Trước những khó khăn trong công tác đảm bảo cung cấp điện năm 2026, chúng tôi đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, đặc biệt tập trung cho giai đoạn cao điểm mùa nắng nóng.

Ngay từ đầu năm, các Công ty Điện lực đã phối hợp với Sở Công Thương rà soát, lập danh sách các phụ tải quan trọng, trình UBND tỉnh phê duyệt. Trên cơ sở đó, xây dựng và hoàn thiện phương án vận hành hệ thống điện năm 2026 phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Trong công tác sửa chữa, bảo dưỡng, chúng tôi đã phê duyệt kế hoạch năm 2026 nhằm nâng cao độ tin cậy của lưới điện, đặc biệt đối với các thiết bị có nguy cơ sự cố cao. Các hạng mục trọng điểm được yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/4/2026 để đảm bảo sẵn sàng vận hành trong mùa nắng nóng.

Về đầu tư xây dựng, Tổng công ty tiếp tục đẩy mạnh phát triển lưới điện 110kV và lưới trung, hạ áp nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng phụ tải, giảm tình trạng đầy tải, quá tải. Đồng thời, triển khai các giải pháp kỹ thuật như lắp đặt tụ bù ngang và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm nâng cao khả năng vận hành linh hoạt của hệ thống điện.

Trong điều hành, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các đơn vị điều độ để tối ưu phương thức vận hành, trong đó có việc điều chỉnh thời gian phát điện của các nhà máy thủy điện nhằm tăng khả năng đáp ứng phụ tải vào các thời điểm nắng nóng cao điểm.

Bên cạnh đó, Tổng công ty đẩy mạnh triển khai các chương trình quản lý nhu cầu phụ tải (DSM/DR), khuyến khích khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và dịch chuyển phụ tải ra khỏi giờ cao điểm. Đây là giải pháp cần sự phối hợp chặt chẽ từ phía chính quyền địa phương, khách hàng sử dụng điện, đặc biệt là các khách hàng sản xuất lớn.

Chúng tôi cũng đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn và khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trong dân cư và doanh nghiệp, qua đó giảm phụ tải từ lưới điện và góp phần giảm áp lực cho hệ thống trong các thời điểm cao điểm.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, chúng tôi đang nỗ lực tối đa để đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định trong năm 2026. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, rất cần sự đồng hành của chính quyền địa phương và khách hàng sử dụng điện trong việc thực hành tiết kiệm điện, sử dụng điện hợp lý, như tắt các thiết bị không cần thiết, cài đặt điều hòa từ 27°C trở lên và chủ động điều chỉnh việc sử dụng điện hợp lý vào các khung giờ cao điểm.

Sự chung tay của khách hàng sẽ góp phần quan trọng hỗ trợ ngành điện trong việc đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định, đặc biệt trong những ngày nắng nóng kéo dài."*

Phóng viên: Xin ông cập nhật tiến độ các công trình lưới điện mà EVNNPC đang triển khai; đồng thời cho biết các dự án này sẽ góp phần như thế nào trong việc giảm quá tải, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện trong mùa nắng nóng và thời gian tới?

Ông Vũ Anh Phương: Trong Quý I/2026, đối với các dự án 110kV, chúng tôi đã khởi công 9/81 dự án và đóng điện 11/90 dự án, với tổng dung lượng tăng thêm khoảng 400 MVA. Đồng thời, đã hoàn thành công trình trọng điểm xuất tuyến 110kV sau Trạm biến áp 220kV Bá Thiện, góp phần tăng cường khả năng nhập khẩu điện từ Trung Quốc.

Bên cạnh đó, chúng tôi đã hoàn thành hơn 410 dự án đầu tư xây dựng lưới điện trung, hạ áp theo kế hoạch, tập trung vào các hạng mục chống quá tải, thay thế máy biến áp vận hành lâu năm, giảm tổn thất điện năng, lắp đặt tụ bù, cũng như triển khai các hệ thống tự động hóa như DMS, MDMC.

Công nhân EVNNPC phối hợp kéo dây, dựng cột, thi công đường dây điện tại các thôn, bản vùng cao. Ảnh: EVNNPC

EVNNPC sẽ tập trung hoàn thành trong đầu Quý II/2026 các dự án trạm biến áp và đường dây 110kV mới, với tổng dung lượng tăng thêm khoảng 1.100 MVA; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm như xuất tuyến 110kV sau các trạm 220kV An Lão, Dương Kinh, Hải Hậu, Phong Thổ, Điện Biên…

Cùng đó là các dự án cải tạo, nâng cấp lưới điện 110kV tại các khu vực có phụ tải tăng cao như Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Phú Thọ, Hải Phòng. Đối với lưới điện trung, hạ áp, chúng tôi phấn đấu hoàn thành cơ bản các dự án lắp đặt tụ bù trung áp với tổng dung lượng khoảng 550 MVAr, các dự án chống quá tải và giảm tổn thất điện năng.

Đặc biệt, EVNNPC đang triển khai các dự án điện mặt trời mái nhà tại 203 điểm thuộc trụ sở của 16 Công ty Điện lực, với tổng công suất lắp đặt khoảng 7.100 kWp. Song song với đó, Tổng công ty đang đẩy nhanh tiến độ các dự án lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) với tổng công suất 305 MW/610 MWh.

Việc triển khai đồng bộ các dự án này sẽ góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, tăng cường khả năng vận hành linh hoạt của hệ thống và đảm bảo cấp điện ổn định cho phụ tải, đặc biệt trong mùa nắng nóng năm 2026.

Phóng viên: Trong việc triển khai điện mặt trời mái nhà, EVNNPC đã có những giải pháp gì để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp đấu nối, vận hành và sử dụng hiệu quả nguồn điện này?

Ông Vũ Anh Phương: Chúng tôi đã chỉ đạo các công ty điện lực công khai, minh bạch đầy đủ các quy định của Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN); đồng thời ban hành hướng dẫn thống nhất trong toàn Tổng công ty về quy trình, lưu đồ và biểu mẫu thực hiện, từ khâu tiếp nhận thông báo phát triển điện mặt trời mái nhà của khách hàng đến nghiệm thu đấu nối và đưa hệ thống vào vận hành.

Toàn bộ quy trình, quy định đều được công khai trên các kênh thông tin chính thức như website, fanpage của Tổng công ty và các đơn vị, đồng thời niêm yết tại các phòng giao dịch khách hàng, qua đó tạo điều kiện thuận lợi để khách hàng dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu và thực hiện.

Trong quá trình triển khai, các đơn vị điện lực chủ động đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phối hợp với khách hàng trong khảo sát hiện trường và tư vấn phương án công suất lắp đặt phù hợp. Việc này không chỉ đảm bảo đấu nối an toàn, không gây quá tải lưới điện mà còn giúp tối ưu hiệu quả đầu tư, tránh tình trạng lắp đặt vượt nhu cầu sử dụng thực tế.

Phóng viên: Từ góc độ đơn vị phân phối điện, ông đánh giá như thế nào về những lợi ích thực tế mà điện mặt trời mái nhà mang lại cho khách hàng sử dụng điện, đặc biệt trong việc giảm chi phí và chủ động nguồn điện?

Ông Vũ Anh Phương: Việc khách hàng đầu tư, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà để tự sản xuất, tự tiêu thụ ngay tại điểm sử dụng mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả khách hàng, ngành điện và môi trường.

Đối với khách hàng, giải pháp này giúp giảm chi phí mua điện từ lưới, đồng thời nâng cao tính chủ động trong cung ứng điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Đặc biệt, với các hệ thống tích hợp lưu trữ năng lượng (BESS), khách hàng vẫn có thể duy trì hoạt động ổn định ngay cả khi lưới điện gặp sự cố. Bên cạnh đó, việc sử dụng năng lượng sạch còn góp phần nâng cao “điểm xanh”, tạo lợi thế trong tiếp cận các thị trường xuất khẩu, nhất là những thị trường có yêu cầu cao về phát triển bền vững.

Đối với môi trường, điện mặt trời mái nhà góp phần giảm phát thải khí CO₂, phù hợp với cam kết của Việt Nam tại COP26 về hướng tới phát triển xanh và trung hòa carbon.

Đối với ngành điện, việc phát triển nguồn điện phân tán tại chỗ giúp giảm áp lực đầu tư nguồn và lưới điện mới, đồng thời góp phần giảm tải đáng kể cho hệ thống vào các khung giờ cao điểm ban ngày, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành và đảm bảo cung cấp điện ổn định."*

Phóng viên: Trong thời gian tới, EVNNPC sẽ tiếp tục có những giải pháp gì để khuyến khích khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và phát triển các nguồn điện phân tán như điện mặt trời mái nhà?

Ông Vũ Anh Phương: Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà; trong đó, đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng, nổi bật là phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ; hoặc đạt tổng công suất tương đương khoảng 20% quy mô phát triển điện mặt trời mái nhà theo kế hoạch giai đoạn 2026–2030 của từng địa phương. Đồng thời, yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch phát triển phù hợp với điều kiện thực tế.

Loa kéo di động được huy động để tuyên truyền tiết kiệm điện giữa cao điểm nắng nóng. Ảnh: EVNNPC

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, thời gian qua, chúng tôi đã chủ động nghiên cứu, đồng thời tích cực tham gia đóng góp ý kiến với EVN và Bộ Công Thương trong quá trình xây dựng Dự thảo sửa đổi Nghị định 58 của Chính phủ. Dự thảo này có nhiều nội dung điều chỉnh so với quy định hiện hành; do đó, ngay khi Nghị định sửa đổi được ban hành, chúng tôi sẽ kịp thời cập nhật và hướng dẫn cụ thể để các đơn vị triển khai thống nhất.

Bên cạnh đó, EVNNPC đã chỉ đạo các Công ty Điện lực tăng cường phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố và các sở, ngành liên quan nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của khách hàng về phát triển điện mặt trời mái nhà. Đồng thời, giao kế hoạch cụ thể về phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cho các đơn vị trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Đặc biệt, chúng tôi đã chỉ đạo các Công ty Điện lực và Công ty Dịch vụ Điện lực miền Bắc tiên phong triển khai lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại 183 trụ sở đơn vị, với tổng công suất khoảng 7,1 MWp. Đây không chỉ là giải pháp góp phần giảm điện năng tiêu thụ từ lưới điện, mà còn đóng vai trò mô hình mẫu, tạo niềm tin và lan tỏa tới khách hàng trong việc phát triển năng lượng sạch.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!