Phòng bệnh dại: Chó thả rông, chủ nuôi có thể bị phạt tới 2 triệu đồng
Chó thả rông, không được kiểm soát không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông mà còn làm tăng khả năng lây truyền bệnh dại trong cộng đồng. Hà Nội tiếp tục ghi nhận các ổ dịch trên chó, trong khi quy định hiện hành có thể phạt chủ nuôi tới 2 triệu đồng nếu không tiêm phòng hoặc không bảo đảm an toàn khi đưa chó ra nơi công cộng.
Chó thả rông tiềm ẩn nguy cơ lây truyền bệnh dại
Tại một số tuyến đường, khu dân cư ở khu vực ngoại thành Hà Nội, tình trạng chó được chủ nuôi thả rông, tự do chạy trên đường mà không có người quản lý vẫn còn xuất hiện. Những hình ảnh tưởng chừng quen thuộc này tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với người tham gia giao thông, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi.
Ở các tuyến đường liên thôn, liên xã, khu vực gần chợ, trường học hoặc khu dân cư, chó không được trông giữ có thể bất ngờ băng qua đường, khiến người điều khiển xe máy phải phanh gấp, tránh né, dễ dẫn đến va chạm. Với người đi bộ, nhất là trẻ nhỏ, việc tiếp xúc với chó không được kiểm soát còn tiềm ẩn nguy cơ bị tấn công, cắn hoặc cào.
Đáng lo ngại hơn, chó thả rông có thể tiếp xúc với động vật không rõ nguồn gốc hoặc mang mầm bệnh. Khi xảy ra sự cố cắn người, việc xác định chủ nuôi, kiểm tra tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm phòng của con vật cũng gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến việc đánh giá nguy cơ phơi nhiễm và xử trí kịp thời.
Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi rút dại gây ra, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt của động vật mắc bệnh tiếp xúc với vùng da bị tổn thương, niêm mạc. Khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, bệnh gần như luôn dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, người bị phơi nhiễm có thể phòng ngừa bệnh nếu được xử trí vết thương và tiêm vắc xin, huyết thanh kháng dại kịp thời theo chỉ định y tế.

Chó nuôi cần được quản lý, tiêm phòng đầy đủ và bảo đảm an toàn khi đưa ra nơi công cộng để phòng nguy cơ lây truyền bệnh dại. (Ảnh minh họa).
Theo số liệu được cung cấp, trong giai đoạn 2020-2022, mỗi năm Hà Nội ghi nhận 1-2 trường hợp tử vong do bệnh dại. Từ năm 2023 đến nay, thành phố chưa ghi nhận người mắc bệnh dại, nhưng các ổ dịch trên chó vẫn xuất hiện. Trong 3 năm 2023-2025, Hà Nội ghi nhận 14 ổ dịch tại 8 phường, xã.
Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 8 ổ dịch chó dại tại 6 xã. Những con số này cho thấy nguy cơ bệnh dại vẫn hiện hữu nếu công tác quản lý đàn chó, mèo và tiêm phòng không được thực hiện nghiêm túc.
Phòng bệnh dại: Chủ nuôi có thể bị phạt tới 2 triệu đồng
Để tăng cường quản lý vật nuôi và phòng bệnh dại, pháp luật đã quy định cụ thể trách nhiệm của chủ nuôi cũng như mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm.
Theo Nghị định số 204/2026/NĐ-CP ngày 11/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, chủ nuôi có thể bị phạt tiền từ 1-2 triệu đồng nếu không tiêm phòng vắc xin bệnh dại cho động vật thuộc diện bắt buộc phải tiêm; không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng.
Bên cạnh đó, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với hành vi thả rông động vật nuôi trong đô thị hoặc nơi công cộng. Trường hợp để vật nuôi gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác, chủ nuôi có thể bị phạt từ 2-3 triệu đồng.
Các quy định này cho thấy việc nuôi chó, mèo không chỉ dừng lại ở chăm sóc, cho ăn mà còn đòi hỏi chủ nuôi phải có trách nhiệm quản lý, kiểm soát vật nuôi, bảo đảm an toàn cho người xung quanh.
Chủ động phòng bệnh dại từ việc tiêm phòng và quản lý vật nuôi
Tiêm vắc xin phòng bệnh dại đầy đủ, đúng lịch cho chó, mèo là một trong những biện pháp quan trọng để kiểm soát nguồn lây. Người dân cần đưa vật nuôi đi tiêm theo hướng dẫn của cơ quan thú y, lưu giữ thông tin tiêm chủng và thực hiện tiêm nhắc lại đúng thời hạn.
Chủ nuôi cũng cần thường xuyên theo dõi sức khỏe vật nuôi. Khi phát hiện chó, mèo có biểu hiện bất thường như đột ngột hung dữ, cắn người vô cớ, chảy nhiều nước dãi, đi lại bất thường hoặc chết không rõ nguyên nhân, cần tránh tiếp xúc trực tiếp và thông báo cho chính quyền địa phương, cơ quan thú y để được hướng dẫn xử lý.
Với gia đình có trẻ nhỏ, cha mẹ cần hướng dẫn trẻ không tự ý tiếp cận, trêu chọc, đuổi bắt hoặc chơi đùa với chó, mèo lạ; không để trẻ ở một mình với vật nuôi, kể cả chó, mèo trong gia đình. Khi đi qua khu vực có chó không được kiểm soát, người dân nên giữ khoảng cách an toàn, tránh kích động hoặc có hành động khiến con vật hoảng sợ.
Đặc biệt, khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vùng da bị trầy xước, người dân cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước sạch với xà phòng liên tục ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng dung dịch phù hợp và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn. Căn cứ mức độ phơi nhiễm, nhân viên y tế sẽ chỉ định tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại khi cần thiết.
Người bị phơi nhiễm tuyệt đối không tự ý đắp lá, bôi thuốc nam, áp dụng phương pháp điều trị dân gian hoặc chờ theo dõi con vật tại nhà rồi mới đi khám. Việc chậm trễ xử trí và tiêm phòng sau phơi nhiễm có thể khiến người bị chó cắn bỏ lỡ cơ hội dự phòng bệnh.
Để phòng bệnh dại hiệu quả, bên cạnh ý thức của từng chủ nuôi cần có sự phối hợp thường xuyên của chính quyền cơ sở, lực lượng chức năng và các tổ chức đoàn thể. Công tác tuyên truyền, kiểm tra, nhắc nhở và xử lý vi phạm cần được duy trì tại khu dân cư, thôn, xóm, góp phần hạn chế chó thả rông, kiểm soát nguồn lây và bảo vệ an toàn cho cộng đồng.

