Phòng bệnh nghề nghiệp, bảo vệ sức khỏe người lao động
Cùng với sự phát triển của các khu, cụm công nghiệp thời gian qua đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh, tạo việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động. Tuy nhiên, cùng với nhịp độ sản xuất ngày càng cao là nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động. Phòng, chống bệnh nghề nghiệp vì thế không chỉ là yêu cầu thực hiện pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.
Trong các nhà xưởng, công trường hay dây chuyền sản xuất, người lao động hằng ngày phải tiếp xúc với bụi, tiếng ồn, hóa chất và áp lực công việc. Nhiều yếu tố nguy cơ không biểu hiện tức thời mà theo thời gian, ảnh hưởng dần đến sức khỏe người lao động. Vì vậy, việc nhận diện sớm và kiểm soát yếu tố nguy hại có ý nghĩa quan trọng.
Theo báo cáo hoạt động Y tế lao động năm 2025 của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, toàn tỉnh hiện có 936 cơ sở lao động trong phạm vi quản lý với hơn 43.000 người lao động; trong đó 320 cơ sở có yếu tố nguy hiểm, có hại. Con số này cho thấy quy mô lao động làm việc trong môi trường tiềm ẩn nguy cơ vẫn ở mức đáng quan tâm.
Công ty Xăng dầu thực hiện quan trắc môi trường lao động.
Theo kết quả quan trắc yếu tố bụi trong môi trường lao động ghi nhận, trong tổng số 1.208 mẫu bụi được kiểm tra có 120 mẫu không đạt tiêu chuẩn. Ở một số lĩnh vực như khai thác khoáng sản, luyện kim, sản xuất vật liệu xây dựng, người lao động thường xuyên tiếp xúc với bụi, dung môi hữu cơ và các hóa chất công nghiệp khác. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, những yếu tố này có thể ảnh hưởng lâu dài đến hệ hô hấp, da và thị lực.
Khám bệnh nghề nghiệp giúp phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh cho người lao động.
Trên địa bàn tỉnh có hơn 2.200 người lao động được xác định tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố nguy cơ nghề nghiệp; gần 500 người làm việc trong điều kiện nặng nhọc, căng thẳng về tâm sinh lý. Tư thế lao động kéo dài, làm việc liên tục trong môi trường khép kín có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh cơ xương khớp và suy giảm thể lực nếu không được theo dõi, điều chỉnh kịp thời.
Trong năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 205 trường hợp tai nạn lao động phải điều trị tại cơ sở y tế; 80 trường hợp để lại di chứng và 5 trường hợp tử vong. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ phức tạp của môi trường sản xuất, còn đặt ra yêu cầu phải siết chặt hơn nữa công tác phòng ngừa ngay từ cơ sở.
Công ty TNHH Unico Global YB, khu công nghiệp Âu Lâu, phường Âu Lâu khám bệnh nghề nghiệp cho người lao động.
Cùng với cải thiện điều kiện làm việc, khám sức khỏe định kỳ và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong việc phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh. Năm 2025, toàn tỉnh đã thực hiện hơn 31.800 lượt khám sức khỏe định kỳ cho người lao động; 9.533 lượt người được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp ở các nhóm nguy cơ cao. Tuy chưa ghi nhận trường hợp nào được chẩn đoán và giám định bệnh nghề nghiệp trong năm, song điều đó cho thấy yêu cầu phải tiếp tục duy trì theo dõi chặt chẽ và chủ động hơn trong công tác dự phòng.
Trong tổng số 936 cơ sở lao động, hiện có 482 cơ sở lập hồ sơ vệ sinh lao động, riêng nhóm cơ sở có yếu tố nguy hiểm, có hại, có 262/320 cơ sở lập hồ sơ. Việc hoàn thiện hồ sơ, quan trắc định kỳ và quản lý yếu tố nguy cơ một cách bài bản chính là nền tảng bảo vệ sức khỏe người lao động về lâu dài.
Doanh nghiệp, đầu tư cho an toàn, vệ sinh lao động là giải pháp nâng cao năng suất và ổn định sản xuất.
Ở góc độ doanh nghiệp, đầu tư cho an toàn, vệ sinh lao động không chỉ là nghĩa vụ mà còn là giải pháp nâng cao năng suất và ổn định sản xuất. Năm 2025, tổng kinh phí dành cho công tác vệ sinh lao động, chăm sóc sức khỏe người lao động trên địa bàn đạt hơn 20,7 tỷ đồng, bao gồm chi cho khám sức khỏe định kỳ, quan trắc môi trường lao động và huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Khi điều kiện làm việc được cải thiện, rủi ro được kiểm soát, doanh nghiệp sẽ giảm thiểu tổn thất và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất các mặt hàng gỗ, Công ty TNHH ngành gỗ Thiên An Việt Nam, Khu công nghiệp phía Nam, phường Văn Phú xác định tính chất đặc thù công việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến mắc bệnh nghề nghiệp và để nâng cao sức khỏe cho người lao động.
Chị Nguyễn Thị Luyến - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH ngành gỗ Thiên An Việt Nam, Khu công nghiệp phía Nam cho biết: Công ty phối hợp với các đơn vị y tế tổ chức khám bệnh nghề nghiệp và khám sức khỏe định kỳ cho công nhân, lao động. Người lao động được các y, bác sĩ đã tư vấn, hướng dẫn dấu hiệu nhận biết về các bệnh thường gặp, giúp họ phát hiện bất thường của cơ thể, tránh biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và sớm điều trị hiệu quả.
Để bảo vệ sức khỏe cho người lao động trên địa bàn tỉnh, thời gian tới, cùng với sự vào cuộc của ngành y tế và các cơ quan chức năng, các doanh nghiệp cần tiếp tục thực hiện nghiêm quy định về an toàn, vệ sinh lao động; chủ động rà soát, khắc phục các yếu tố nguy cơ; tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người lao động. Mỗi người lao động cũng cần tự giác chấp hành quy định bảo hộ, tham gia đầy đủ các đợt khám sức khỏe và chủ động bảo vệ chính mình.
Việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, chủ động phòng ngừa bệnh nghề nghiệp cho người lao động chính là nền tảng để các doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn tỉnh Lào Cai phát triển nhanh nhưng bền vững, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế gắn với chất lượng cuộc sống của người dân.
