Phòng, chống ngộ độc nấm

Bệnh nhi bị ngộ độc nấm điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh.

Tháng 6 vừa qua, Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh tiếp nhận 3 bệnh nhi, cùng trú tại xã Quảng Lâm được chuyển từ Trung tâm Y tế Nậm Pồ lên điều trị do ngộ độc nấm rừng.

Theo kết quả xác minh, trước đó cháu T.A.K tự hái nấm mọc tự nhiên gần nhà và ăn sống chấm muối cùng 2 em. Sau khi ăn, cả 3 em đều xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn và nôn nhiều lần. Gia đình đã đưa các cháu đến Trung tâm Y tế Nậm Pồ thăm khám, sau đó chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tiếp tục điều trị. Nhờ được xử trí kịp thời, sức khỏe của các bệnh nhi nhanh chóng ổn định.

Theo số liệu từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh, từ đầu mùa mưa đến nay, đơn vị đã tiếp nhận điều trị khoảng 10 trường hợp ngộ độc nấm. Phần lớn người bệnh đều sử dụng nấm mọc tự nhiên do tự thu hái hoặc được người thân mang về chế biến.

Bác sĩ Nguyễn Thế Dũng, Trưởng khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh cho biết: Vào mùa mưa, số ca ngộ độc nấm thường có xu hướng tăng do các loại nấm mọc tự nhiên phát triển mạnh trong rừng, ven suối, nương rẫy và khu vực có độ ẩm cao. Điều đáng lo ngại là nhiều loại nấm độc có hình dạng, màu sắc rất giống nấm ăn nên rất khó phân biệt bằng mắt thường, ngay cả với những người thường xuyên đi rừng. Chỉ cần sử dụng một lượng nhỏ nấm độc cũng có thể gây ngộ độc.

Độc tố trong một số loại nấm có khả năng gây tổn thương gan, thận, hệ thần kinh, tim mạch và nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Mức độ ngộ độc phụ thuộc vào loại nấm, lượng nấm đã ăn, thời gian từ khi ăn đến khi được cấp cứu cũng như thể trạng của từng người. Đối với trẻ em, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, nguy cơ diễn biến nặng thường cao hơn.

Theo bác sĩ Dũng, triệu chứng ngộ độc nấm thường xuất hiện sau khi ăn với các biểu hiện như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc đau đầu. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng xuất hiện triệu chứng ngay. Một số loại nấm có độc tính cao có thể gây ngộ độc sau nhiều giờ, thậm chí sau 6 - 24 giờ kể từ khi ăn. Đây là nhóm ngộ độc đặc biệt nguy hiểm bởi khi các triệu chứng xuất hiện thì độc tố đã bắt đầu gây tổn thương gan và các cơ quan nội tạng. Sau giai đoạn rối loạn tiêu hóa ban đầu, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện nặng như vàng da, giảm lượng nước tiểu, rối loạn đông máu, rối loạn ý thức hoặc suy đa tạng.

Đến nay, chưa có phương pháp nào giúp phân biệt chính xác nấm độc với nấm ăn bằng hình thái bên ngoài. Nhiều loại nấm độc có hình dạng gần giống các loại nấm ăn thông thường, trong khi những kinh nghiệm truyền miệng như nấm có côn trùng ăn thì không độc, nấm có màu trắng là lành hay nấm mọc trên thân cây mục đều ăn được... không có cơ sở khoa học. Việc lựa chọn nấm dựa trên kinh nghiệm dân gian có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Để phòng, chống ngộ độc nấm, ngành y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không thu hái, chế biến và sử dụng các loại nấm mọc hoang khi chưa xác định rõ chủng loại và nguồn gốc. Đối với gia đình có trẻ nhỏ, cần tăng cường quản lý, hướng dẫn trẻ không tự ý hái nấm để ăn.

Khi phát hiện người ăn phải nấm và có các biểu hiện như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị, không tự ý điều trị tại nhà hoặc chờ các triệu chứng tự thuyên giảm. Đồng thời, nếu còn mẫu nấm hoặc thức ăn đã sử dụng, người nhà nên giữ lại để hỗ trợ công tác chẩn đoán và điều trị.