Phòng ngừa sự cố về điện trong chăn nuôi

Những thiệt hại không đáng có

Đầu tháng 7 vừa qua, một số hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh bị thiệt hại nặng do sự cố mất điện khiến hệ thống thông gió, làm mát trong chuồng nuôi ngừng hoạt động.

Tại thôn Hà Mỹ (xã Lục Nam), gia đình anh Nguyễn Văn Đông vẫn chưa hết bàng hoàng sau biến cố rạng sáng 9/7. Đêm đó, trận mưa lớn kèm sét đánh làm mất điện toàn bộ khu vực trang trại rộng 600 m2, khiến hệ thống quạt thông gió và làm mát đồng loạt ngừng hoạt động. Trong môi trường chuồng kín, mật độ nuôi cao, việc phát hiện chậm khiến gần 400 con lợn thương phẩm (từ 130 - 170 kg/con) bị chết ngạt, tổn thất ước tính khoảng 4 tỷ đồng.

Giàn làm mát chuồng trại của gia đình anh Nguyễn Văn Đông.

Ngay kế bên, trang trại của gia đình anh Nguyễn Văn Nam (anh trai anh Đông) cũng lâm vào cảnh tương tự khi 200 con lợn bị ngạt chết, gây thiệt hại hơn 2 tỷ đồng. Sau sự cố, gia đình hai anh đã chi gần 10 triệu đồng lắp thiết bị cảnh báo mất điện tích hợp với điện thoại di động để chủ động ứng phó. Tuy nhiên, do kinh phí quá lớn, các hộ vẫn chưa thể trang bị máy phát điện dự phòng.

Cũng trong thời gian này, khoảng 20 nghìn con gà lông trắng của hộ gia đình bà Hoàng Thị Gái, tổ dân phố Cầu Từ, phường Phượng Sơn bị chết sau sự cố trên lưới điện. Theo Điện lực Lục Nam (Công ty Điện lực Bắc Ninh), dây trung tính làm việc và dây trung tính nối đất của Trạm biến áp Phú Xuyên (cấp điện cho tổ dân phố Cầu Từ) bị kẻ gian cắt trộm, khiến điện áp trên lưới tăng đột biến làm hư hỏng thiết bị điện của một số hộ dân. Tại trại nuôi gà thịt của gia đình bà Gái, hệ thống thông gió ngừng hoạt động khiến đàn gà bị ngạt, chết, ước thiệt hại hơn 3,3 tỷ đồng. Đáng tiếc, dù có máy phát điện dự phòng nhưng thiết bị lại bị hỏng đúng thời điểm xảy ra sự cố.

Chủ động phòng ngừa

Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh, tình trạng vật nuôi bị thiệt hại do mất điện đã xảy ra tại nhiều địa phương. Thực tế cho thấy, các trang trại chủ động trang bị nguồn điện dự phòng, đặc biệt là máy phát điện, đã giảm đáng kể mức độ thiệt hại khi xảy ra sự cố.

Cán bộ Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh kiểm tra công tác phòng dịch tại trại nuôi gia cầm của ông Nguyễn Trọng Hảo.

Ông Nguyễn Trọng Hảo, chủ trang trại gà lông trắng quy mô gần 10 vạn con/năm ở thôn Lam Cốt, xã Quang Trung cho biết, gia đình ông đã đầu tư hàng tỷ đồng cho hệ thống làm mát, quạt gió, thông hơi và lò sấy. Ngay từ khi bắt đầu chăn nuôi, ông đầu tư 2 máy phát điện, mỗi máy công suất 50 kW, thường xuyên bảo dưỡng và vận hành luân phiên để khi cần có thể hoạt động ngay.

Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh khuyến cáo các cơ sở chăn nuôi không chủ quan, ỷ lại vào tự động hóa; cần bố trí lực lượng túc trực 24/7 tại các cơ sở quy mô lớn để kịp thời xử lý sự cố điện nội bộ. Lắp đặt hệ thống cảnh báo độc lập; duy trì hoạt động tốt của hệ thống điện, máy phát điện dự phòng và thiết bị chuyển nguồn. Tuân thủ quy trình chăn nuôi, chủ động các phương án ứng phó khi xảy ra sự cố.

Theo ông Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Bắc Ninh, chăn nuôi là lĩnh vực có nguy cơ mất an toàn điện rất cao do môi trường chuồng trại luôn ẩm ướt, chứa chất thải và hóa chất ăn mòn. Trong khi đó, hàng loạt thiết bị công suất lớn như hệ thống làm mát, quạt thông gió, máy bơm, đèn sưởi... phải vận hành liên tục. Nếu không được lắp đặt và bảo dưỡng đúng quy chuẩn, nguy cơ rò điện, chập cháy hay quá tải dẫn đến tổn thất về người và tài sản là khó tránh khỏi. Để bảo đảm an toàn, các hộ chăn nuôi cần sử dụng dây dẫn, thiết bị điện đạt tiêu chuẩn; tránh ẩm ướt, tác động cơ học và chuột, côn trùng cắn phá. Tủ điện cần đặt ở vị trí khô ráo, có khả năng chống nước, chống bụi; các nhánh điện phải được trang bị thiết bị bảo vệ quá tải, ngắn mạch và chống rò; được nối đất an toàn. Với các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn, việc trang bị máy phát điện dự phòng đủ công suất cho các thiết bị thiết yếu, nhất là hệ thống thông gió, làm mát, là rất cần thiết. Hệ thống chuyển nguồn tự động cũng cần được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên.

Đáng chú ý, ngành điện lực cảnh báo nhiều vụ thiệt hại nặng nề không đến từ việc mất điện diện rộng, mà xuất phát từ sự cố kỹ thuật nội bộ như aptomat tự ngắt. Lúc này, điện lưới đầu vào vẫn còn nên máy phát tự động không thể kích hoạt, nhưng nguồn điện trong chuồng nuôi đã bị ngắt. Trong môi trường chuồng kín, mật độ dày, quạt gió ngừng quay sẽ khiến vật nuôi chết ngạt chỉ sau thời gian ngắn. Do đó, người chăn nuôi cần thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, máy phát điện dự phòng; chủ động đo kiểm hệ thống tiếp địa, dòng rò trước mùa nắng nóng, mưa bão. Việc kiểm tra cần được thực hiện theo kế hoạch, không chờ đến khi xảy ra sự cố mới xử lý.

Bảo đảm an toàn điện trong quy trình sản xuất chính là chìa khóa để bảo vệ thành quả sản xuất của người chăn nuôi. Việc đầu tư thiết bị đạt chuẩn, vận hành đúng kỹ thuật và luôn sẵn sàng phương án điện dự phòng sẽ giúp các trang trại loại bỏ nguy cơ gặp sự cố ngoài ý muốn, an tâm phát triển kinh tế.