Phong Nha - Kẻ Bàng và bước ngoặt nâng tầm di sản

Diện mạo mới của Phong Nha - Kẻ Bàng

Ngày 12/8, BQL VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội nghị Công bố Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng.

Đây là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý để quản lý, bảo tồn và khai thác hiệu quả giá trị của một trong những điểm đến thiên nhiên nổi bật nhất Việt Nam.

Theo ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc BQL VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, Phong Nha - Kẻ Bàng hội tụ hệ thống tài nguyên du lịch đặc biệt phong phú với Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO ghi danh, hệ thống hang động kỳ vĩ, hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi có giá trị toàn cầu cùng sự đa dạng về sinh học, lịch sử và văn hóa.

Toàn cảnh Hội nghị Công bố Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng.

Bên cạnh các sản phẩm du lịch đã khẳng định thương hiệu như Động Phong Nha, Động Thiên Đường, Sông Chày - Hang Tối, Suối Nước Moọc và các tuyến, điểm du lịch sinh thái, khám phá thiên nhiên, khu vực này còn sở hữu nhiều tiềm năng để phát triển các loại hình du lịch trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và giáo dục môi trường.

Trong những năm qua, BQL Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo tồn tài nguyên rừng, đa dạng sinh học, gìn giữ cảnh quan thiên nhiên, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ du lịch, góp phần xây dựng hình ảnh Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành điểm đến an toàn, hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, sau khi thực hiện sáp nhập, điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã, hoạt động du lịch tại một số khu vực biên giới của tỉnh phát sinh những vướng mắc cần sớm tháo gỡ, nhất là trong việc đón khách du lịch quốc tế. Một số địa phương trước đây là điểm đến thu hút đông khách nước ngoài như Tân Hóa (nay thuộc xã Kim Phú), Trường Xuân (nay thuộc xã Trường Sơn), Tân Trạch (nay thuộc xã Thượng Trạch) hiện nằm trong khu vực biên giới.

Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc BQL VQG Phong Nha - Kẻ Bàng phát biểu tại Hội nghị.

Do đó, việc tổ chức các tour đưa khách quốc tế đến những địa bàn này phát sinh thêm thủ tục hành chính và chi phí so với trước, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và khả năng thu hút khách.

Để tháo gỡ những khó khăn trên, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động du lịch tại khu vực biên giới, đặc biệt là việc đón khách quốc tế sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Quyết định số 2850/QĐ-UBND công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là khu du lịch cấp tỉnh.

Việc công nhận Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho công tác tổ chức, quản lý và khai thác hiệu quả các giá trị tài nguyên du lịch mà còn góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động đón khách quốc tế tại khu vực biên giới. Qua đó, tỉnh có thêm điều kiện để phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên, đồng thời phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.

"Việc được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi để tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, thu hút các nguồn lực đầu tư, phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với bảo tồn thiên nhiên và phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Phong Nha - Kẻ Bàng nâng cao chất lượng điểm đến, tăng sức cạnh tranh và đóng góp tích cực vào sự phát triển du lịch của tỉnh Quảng Trị", ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc BQL VQG Phong Nha - Kẻ Bàng nhấn mạnh.

Trung tâm du lịch mạo hiểm của Đông Nam Á

Theo quyết định, Khu du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng có diện tích hơn 167.000 ha, bao gồm toàn bộ diện tích VQG Phong Nha - Kẻ Bàng và một phần diện tích vùng đệm của di sản, thuộc địa bàn các xã Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Điền, Kim Phú và Bố Trạch.

Phong Nha - Kẻ Bàng có các giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo, hệ thống hang động, đa dạng sinh học và cảnh quan tự nhiên. Khoảng 95% diện tích khu vực là rừng tự nhiên, trong đó đất lâm nghiệp chiếm 159.243,10 ha. Dân số hiện trạng khoảng 43.500 người.

Phong Nha - Kẻ Bàng có các giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo, hệ thống hang động, đa dạng sinh học và cảnh quan tự nhiên.

Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới lần đầu vào năm 2003 và tiếp tục được mở rộng vào năm 2015.

Năm 2025, Phong Nha - Kẻ Bàng và Hin Nam No được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới xuyên biên giới, tiếp tục mở rộng giá trị và không gian của di sản.

Giai đoạn 2020 - 2025, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đón 3,59 triệu lượt khách, trong đó hơn 3,1 triệu lượt khách trong nước và gần 489.000 lượt khách quốc tế. Doanh thu du lịch đạt hơn 1.312 tỷ đồng.

Riêng năm 2025, Vườn đón gần 900.000 lượt khách, doanh thu hơn 317 tỷ đồng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, lượng khách đạt hơn 810.000 lượt, tăng 14% so với cùng kỳ; doanh thu đạt 300 tỷ đồng, tăng 18%.

Hiện Phong Nha - Kẻ Bàng có 19 tuyến, điểm du lịch đang hoạt động. Ban Quản lý Vườn tổ chức kinh doanh du lịch sinh thái theo 3 hình thức gồm tự tổ chức, liên kết và cho thuê môi trường rừng.

Việc công nhận danh hiệu khu du lịch cấp tỉnh sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc để địa phương kiểm soát tốt hoạt động lữ hành, bảo vệ cảnh quan, bảo đảm an toàn cho du khách, đồng thời thu hút thêm các nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng.

Qua đó, kỳ vọng nâng cao chất lượng dịch vụ, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn thiên nhiên.

Được biết, đây là Khu du lịch cấp tỉnh thứ 2 được tỉnh Quảng Trị công nhận. Trước đó, UBND tỉnh Quảng Trị cũng đã ra quyết định công nhận khu vực xã Kim Phú là Khu du lịch cấp tỉnh, có diện tích rộng hơn 300km2 - nơi có "Làng du lịch tốt nhất thế giới" và hệ thống hang động Tú Làn.