Phòng tránh lừa đảo tuyển dụng lao động tại nông thôn Tây Bắc

Nhu cầu tìm kiếm việc làm của người dân ngày càng lớn nhưng cùng với cơ hội việc làm là những lời mời tuyển dụng giả mạo, thủ đoạn lừa đảo tinh vi.

Nhu cầu tuyển dụng lao động ở nông thôn Tây Bắc ngày càng tăng cao.

Nhu cầu tuyển dụng lao động ở nông thôn Tây Bắc ngày càng tăng cao.

Cảnh giác trước những lời mời việc nhẹ, lương cao

Với nhiều lao động nông thôn, nhất là người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số, một công việc có thu nhập ổn định là cơ hội cải thiện đời sống. Nắm bắt tâm lý này, các đối tượng lừa đảo thường đăng tải thông tin tuyển công nhân, lao động phổ thông, giúp việc, làm việc tại khu công nghiệp hoặc đi làm việc ở nước ngoài với mức lương hấp dẫn, không yêu cầu bằng cấp, kinh nghiệm.

Thủ đoạn phổ biến là lập tài khoản mạng xã hội, fanpage, nhóm tuyển dụng giả mạo; sử dụng hình ảnh, tên tuổi doanh nghiệp có thật để tạo lòng tin. Sau khi tiếp cận người lao động, các đối tượng yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, phí làm hồ sơ, khám sức khỏe, đào tạo hoặc giữ chỗ. Khi nhận được tiền, chúng tiếp tục đưa ra các khoản thu phát sinh, thậm chí cắt đứt liên lạc.

Công an tỉnh Điện Biên đã nhiều lần cảnh báo thủ đoạn lừa đảo xin việc, khuyến cáo người dân xác minh rõ tên doanh nghiệp, địa chỉ, người tuyển dụng, vị trí công việc, mức lương và các khoản chi phí. Người lao động tuyệt đối không chuyển tiền để giữ chỗ, đặt cọc cho những cá nhân chưa được xác minh.

Tại Lai Châu, nguy cơ cũng hiện hữu, nhất là với lao động ở vùng sâu, vùng xa, ít có điều kiện tiếp cận thông tin thị trường lao động.

Hội chợ việc làm được tổ chức tại xã Na Son, tỉnh Điện Biên.

Hội chợ việc làm được tổ chức tại xã Na Son, tỉnh Điện Biên.

Một vụ việc được Công an tỉnh Lai Châu cảnh báo trong năm 2026 cho thấy mức độ nguy hiểm của những lời mời tuyển dụng trên mạng xã hội. Theo đó, một công dân trú tại xã Sìn Hồ được giới thiệu công việc văn phòng tại Lào với mức lương khoảng 600 USD/tháng. Tin tưởng lời mời, người này xuất cảnh sang Lào vào tháng 3/2026. Tuy nhiên, công việc thực tế lại là tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Khi từ chối, nạn nhân bị đe dọa, uy hiếp và buộc phải tiếp tục ở lại. Đến giữa tháng 4/2026, người này mới được trao trả về Việt Nam.

Vụ việc là lời cảnh báo rõ ràng rằng đằng sau những lời mời việc nhẹ, lương cao có thể là nguy cơ bị cưỡng ép lao động, bóc lột, thậm chí bị mua bán người. Rủi ro càng lớn với những người thiếu kinh nghiệm, không biết ngoại ngữ, chưa tìm hiểu kỹ đơn vị tuyển dụng và địa điểm làm việc.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận trong tuyên truyền phòng tránh lừa đảo. Không chỉ dừng ở việc khuyến cáo người dân cảnh giác, các cơ quan chức năng cần giúp người lao động hình thành kỹ năng kiểm chứng thông tin trước khi quyết định nhận việc.

Cần chủ động kiểm chứng thông tin

Một trong những giải pháp quan trọng là giúp người lao động biết và sử dụng các kênh thông tin tuyển dụng chính thống. Người lao động cần tiếp cận những cơ quan có chức năng tư vấn, giới thiệu và kết nối việc làm.

Tại Lai Châu, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh là đầu mối hỗ trợ người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng, tư vấn việc làm và kết nối doanh nghiệp. Người lao động có thể theo dõi thông tin qua cổng thông tin của Trung tâm hoặc liên hệ trực tiếp để được hướng dẫn, xác minh thông tin tuyển dụng.

Tại Điện Biên, người lao động có thể theo dõi thông tin tuyển dụng, các phiên giao dịch việc làm và chương trình kết nối cung - cầu lao động qua Sở Nội vụ tỉnh, Trung tâm Việc làm – Người có công tỉnh.

Ông Vũ Văn Mạnh, Giám đốc Trung tâm Việc làm – Người có công tỉnh Điện Biên cho biết: “Trong năm 2026, đơn vị đã triển khai nhiều hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm được triển khai tại cơ sở, đưa thông tin về doanh nghiệp, vị trí tuyển dụng, điều kiện làm việc và thu nhập đến gần hơn với người dân”.

Hoạt động tư vấn việc làm tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã thu hút hàng nghìn người người trong độ tuổi lao động tham gia. Người dân được tiếp cận thông tin về nhu cầu tuyển dụng, vị trí việc làm, thu nhập, bảo hiểm và chế độ phúc lợi.

Bên cạnh các kênh địa phương, người lao động cũng chủ động tìm kiếm một số địa chỉ thông tin cấp quốc gia. Cổng thông tin việc làm quốc gia tại “vieclam.gov.vn” hỗ trợ kết nối thông tin việc làm. Với nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, người lao động cần tra cứu danh sách doanh nghiệp được cấp phép trên trang của Cục Quản lý lao động ngoài nước.

Tuy nhiên, có địa chỉ thông tin chính thống chưa đồng nghĩa người lao động đã biết cách sử dụng. Tại các lớp đào tạo nghề, phiên giao dịch việc làm và buổi tư vấn hướng nghiệp, cần hướng dẫn người dân thực hành truy cập website, tìm tên doanh nghiệp, đối chiếu thông tin tuyển dụng và liên hệ cơ quan chức năng để xác minh.

Đối với lao động đi làm việc ở nước ngoài, việc kiểm tra doanh nghiệp được cấp phép, địa điểm làm việc, hợp đồng và các khoản chi phí càng quan trọng. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần lưu lại tin nhắn, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, chứng từ chuyển tiền và thông báo cho cơ quan Công an.

Trung tâm Việc làm - Người có công tỉnh Điện Biên hỗ trợ người dân đăng ký việc làm trên sàn giao dịch.

Trung tâm Việc làm - Người có công tỉnh Điện Biên hỗ trợ người dân đăng ký việc làm trên sàn giao dịch.

Từ thực tế Điện Biên và Lai Châu cho thấy, phòng tránh lừa đảo tuyển dụng cần trở thành một nội dung thiết thực trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Các cơ sở đào tạo không chỉ trang bị kỹ năng chuyên môn mà còn cần bổ sung kiến thức pháp luật lao động, kỹ năng tìm kiếm việc làm an toàn và nhận diện rủi ro trên không gian mạng.

Thay vì chỉ phát tờ rơi hoặc đọc những khuyến cáo chung, các đơn vị có thể tổ chức tình huống thực hành: phân biệt tin tuyển dụng thật - giả, kiểm tra thông tin doanh nghiệp, nhận diện hợp đồng bất thường và xử lý khi bị yêu cầu đặt cọc. Nội dung tuyên truyền cần ngắn gọn, trực quan, phù hợp với trình độ và điều kiện tiếp cận thông tin của lao động vùng sâu, vùng xa.

Phòng tránh lừa đảo tuyển dụng không thể chỉ là một đợt tuyên truyền theo chiến dịch hay những khẩu hiệu cảnh báo. Hiệu quả phải được đo bằng việc người lao động biết tìm đúng địa chỉ, biết kiểm tra thông tin và đủ tỉnh táo để từ chối những lời mời thiếu minh bạch. Khi kỹ năng tự bảo vệ trở thành một phần của quá trình học nghề, tư vấn và kết nối việc làm, người lao động nông thôn Tây Bắc sẽ có thêm một lớp bảo vệ trước những cạm bẫy tuyển dụng.

Hà Thuận

Nguồn GD&TĐ: https://giaoducthoidai.vn/phong-tranh-lua-dao-tuyen-dung-lao-dong-tai-nong-thon-tay-bac-post799811.html