Phụ nữ Cần Thơ tạo nên những 'câu chuyện OCOP' đầy cảm hứng

Chị Kim Thùy nhận danh hiệu Ngôi sao Hợp tác xã “CoopStar Awards” năm 2026 được trao cho Hợp tác xã Kỳ Như

Từ trái mãng cầu rụng đến giấc mơ OCOP vươn ra thế giới

Chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) đang tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn, giúp nhiều địa phương chuyển mình theo hướng sản xuất hàng hóa có giá trị gia tăng. Trong bức tranh OCOP của thành phố Cần Thơ, nhiều sản phẩm tiêu biểu mang dấu ấn của những phụ nữ nông thôn dám thay đổi tư duy, mạnh dạn khởi nghiệp và kiên trì xây dựng thương hiệu.

Không ít người từng bắt đầu với quy mô nhỏ lẻ, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm, vừa làm kinh doanh vừa quán xuyến gia đình. Nhưng bằng sự bền bỉ, họ từng bước đưa những sản vật quen thuộc trở thành sản phẩm OCOP được thị trường đón nhận.

Chị Nguyễn Kim Nhiên, ở xã Thới Hưng, là một trong những trường hợp như vậy. Chứng kiến những trái mãng cầu "dạt" rụng đầy vườn hoặc bán với giá rẻ, chị nảy ra ý tưởng chế biến trà mãng cầu để nâng giá trị trái cây quê hương.

Ban đầu, chị rang trà bằng chảo thủ công, mang tặng người thân, bạn bè để lấy ý kiến góp ý rồi cải tiến sản phẩm. Từ quy mô sản xuất nhỏ, chị từng bước đầu tư xây dựng Công ty TNHH Chế biến nông sản Kim Nhiên với nhà xưởng rộng 2.500 m², dây chuyền bán tự động và quy trình sản xuất khép kín.

Lao động Công ty TNHH Chế biến nông sản Kim Nhiên phơi trà tại vườn mãng cầu

Sau hơn 3 năm khởi nghiệp, năm 2020, Trà Mãng Cầu Kim Nhiên được công nhận OCOP 4 sao của thành phố Cần Thơ. Sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu sang Mỹ, Hàn Quốc, Lào và có mặt trên nhiều sàn thương mại điện tử.

Điều đáng quý hơn là thương hiệu này tạo việc làm cho khoảng 50 lao động địa phương, phần lớn là phụ nữ. Chị Nhiên còn thành lập 8 tổ nữ công cùng 4 mô hình trồng mãng cầu hữu cơ để chia sẻ kỹ thuật sản xuất, kinh nghiệm kinh doanh và hỗ trợ chị em phát triển kinh tế gia đình.

Tương tự, từ con cá thát lát nhiều xương của miền Tây, chị Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc Hợp tác xã Kỳ Như ở xã Thạnh Hòa, cũng tạo nên một câu chuyện OCOP đầy cảm hứng.

Ban đầu, chị chỉ làm chả cá và cá muối sả phục vụ quán ăn gia đình. Khi khách mua về làm quà ngày càng nhiều, chị quyết tâm nghiên cứu sản phẩm mới. Sau nhiều lần thử nghiệm, chị thành công với cá thát lát rút xương - sản phẩm giữ nguyên hình dáng nhưng loại bỏ được nhược điểm nhiều xương của loài cá này.

Sản phẩm nhanh chóng được thị trường đón nhận, mở ra hướng phát triển mới cho hợp tác xã. Đến nay, chị đã phát triển 14 sản phẩm chế biến từ cá thát lát, cá sặc rằn và ếch, trong đó có 11 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao.

Thành lập năm 2019 với 11 thành viên, đến nay Hợp tác xã Kỳ Như đã có 56 thành viên, vùng nuôi đạt chuẩn VietGAP khoảng 16 ha. Không chỉ cung cấp sản phẩm cho hệ thống siêu thị trong nước và xuất khẩu sang Mỹ, Hàn Quốc, hợp tác xã còn cung ứng con giống, chuyển giao kỹ thuật nuôi cho người dân địa phương.

Đằng sau những thành công ấy không chỉ là nội lực của từng nữ doanh nhân mà còn có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là Hội LHPN các cấp.

Đồng hành để những "bông hoa OCOP" tiếp tục nở rộ

Bên cạnh việc quảng bá và kết nối tiêu thụ sản phẩm, Hội LHPN các cấp còn hỗ trợ chị em tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, đăng ký thương hiệu, hoàn thiện hồ sơ OCOP và bồi dưỡng kỹ năng quản trị kinh doanh.

Tại xã Trường Long, chị Nguyễn Thị Kim Ngọc, Chủ tịch Hội LHPN xã, đã khởi xướng nhiều mô hình kinh tế tập thể cho hội viên. Chị phối hợp tổ chức tập huấn xây dựng mã số vùng trồng, kết nối ngành chức năng hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu tập thể và tổ chức nhiều hội thảo về liên kết sản xuất, tiêu thụ trái cây xuất khẩu.

Nhờ đó, địa phương đã xây dựng thành công hai nhãn hiệu tập thể "Chanh không hạt Trường Long" và "Vú sữa Trường Khương A", đồng thời hỗ trợ 2 sản phẩm vú sữa của Hợp tác xã Trường Khương A đạt OCOP 4 sao.

Hiện chị Kim Ngọc tiếp tục phối hợp thực hiện gia hạn mã số vùng trồng sầu riêng của Hợp tác xã Vườn cây ăn trái Trường Thọ 2A và hoàn thiện hồ sơ OCOP cho sản phẩm trà sâm đất Abavina.

Trong khi đó, chị Võ Thị Thơ, Giám đốc Công ty TNHH MTV Tiến Thơ, lại bén duyên với nghề bánh từ giai đoạn dịch Covid-19 khi nhà hàng phải đóng cửa.

Từ bánh Trung thu, bánh tét, bánh khóm đến bánh phồng chả cá hay bánh đậu xanh, chị không ngừng học hỏi và sáng tạo để đến nay làm được khoảng 30 loại bánh khác nhau, trong đó có 7 sản phẩm đạt OCOP.

Theo chị Thơ, Hội LHPN tỉnh Hậu Giang trước đây và nay là Hội LHPN thành phố Cần Thơ đã tạo điều kiện để chị tham gia nhiều sự kiện xúc tiến thương mại, giao lưu với các nghệ nhân ở nhiều địa phương. Những chuyến đi giúp chị tích lũy thêm kinh nghiệm, cải tiến sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Hành trình khởi nghiệp của chị Phạm Thị Mới, chủ Cơ sở sản xuất và chế biến nông lâm thủy sản Cô Mới ở phường Sóc Trăng, cũng gắn liền với sự hỗ trợ của Hội phụ nữ.

Mứt củ hành tím Cô Mới

Những ngày đầu lập nghiệp, chị phải vay nóng chỉ để có 5 triệu đồng vốn sản xuất. Sau khi tham gia sinh hoạt Hội và Tổ phụ nữ tiết kiệm xoay vòng, chị có thêm nguồn vốn với chi phí thấp hơn để mở rộng sản xuất.

Không chỉ vậy, chị còn được tạo điều kiện tham gia nhiều hội chợ, sự kiện trưng bày sản phẩm để học hỏi kinh nghiệm quảng bá và cải tiến mẫu mã. Sau đại dịch Covid-19, chị tiếp cận khoản vay 50 triệu đồng để phục hồi kinh doanh và tiếp tục tái đầu tư khi đến hạn.

Hiện cơ sở của chị sản xuất khoảng 30 sản phẩm chế biến từ đặc sản địa phương như ba khía, hành tím, củ cải, cá khô..., trong đó có 6 sản phẩm đạt OCOP 3 sao, góp phần tiêu thụ nông sản và tạo việc làm cho lao động địa phương.

Thực hiện Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035, trong giai đoạn 2026-2030, Hội LHPN thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu tư vấn và trợ giúp pháp lý cho 15.000 doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ kinh doanh do phụ nữ làm chủ; hỗ trợ 1.500 doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và hướng dẫn 400 hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Song song đó là các hoạt động đào tạo kỹ năng kinh doanh, hỗ trợ chuyển đổi số, kết nối thị trường và mở rộng hệ sinh thái khởi nghiệp cho phụ nữ.

Phong trào "Phụ nữ làm OCOP" vì thế không chỉ là câu chuyện làm ra một sản phẩm đặc trưng của địa phương mà còn là hành trình nâng giá trị nông sản, tạo sinh kế bền vững và khẳng định vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn. Từ những trái mãng cầu, con cá thát lát hay chiếc bánh quê, ngày càng nhiều phụ nữ Cần Thơ đang viết tiếp câu chuyện đưa đặc sản miền Tây vươn xa trên bản đồ nông sản Việt Nam và thế giới.