Phụ nữ hiểu luật để tự bảo vệ mình

Một buổi truyên truyền, phổ biến pháp luật tại xã Thần Sa.

Nhiều năm trước, khi cuộc sống gia đình xảy ra mâu thuẫn, chị Triệu Thị Mai một phụ nữ ở xã vùng cao của xã Võ Nhai, thường nghĩ rằng chuyện vợ chồng thì “trong nhà đóng cửa bảo nhau”.  

Không ít lần bị chồng xúc phạm, có hành vi bạo lực, chị Mai vẫn cố gắng chịu đựng vì sợ gia đình tan vỡ, các con bị ảnh hưởng. Chỉ đến khi được cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ xã tuyên truyền về quyền của phụ nữ trong hôn nhân và gia đình, chị mới biết mình có quyền được bảo vệ khi bị bạo lực gia đình, có quyền yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền can thiệp, bảo vệ và được tư vấn, trợ giúp pháp lý khi cần thiết. 

Câu chuyện của chị Mai không phải là trường hợp cá biệt. Ở một số địa bàn vùng cao, do điều kiện kinh tế, trình độ dân trí không đồng đều, khoảng cách địa lý và những tập quán tồn tại lâu đời, một bộ phận phụ nữ còn hạn chế trong tiếp cận thông tin pháp luật.

Những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống như hôn nhân và gia đình, quyền sử dụng đất, phòng, chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới... nếu không được trang bị kiến thức, phụ nữ rất dễ rơi vào thế bị động khi quyền lợi phát sinh tranh chấp.

Do đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại các xã vùng cao cho phụ nữ đang được triển khai bằng nhiều hình thức thay vì chỉ tổ chức những hội nghị tuyên truyền tập trung, nội dung pháp luật được lồng ghép trong sinh hoạt chi hội, tổ phụ nữ, các buổi họp thôn, bản, tư vấn trực tiếp và các hoạt động của tổ hòa giải ở cơ sở.

Theo đại diện Hội Phụ nữ xã Võ Nhai, những nội dung được chị em quan tâm nhiều nhất thường là pháp luật về hôn nhân và gia đình, phòng chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới, đất đai, quyền của phụ nữ và trẻ em. 

Chị Hà Thị Thắm, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Võ Nhai, cho biết: Chúng tôi xác định tuyên truyền pháp luật phải xuất phát từ những vấn đề phụ nữ gặp trong cuộc sống hằng ngày. Cán bộ Hội không chỉ tuyên truyền chung mà còn cố gắng nắm bắt hoàn cảnh từng hội viên để kịp thời tư vấn, kết nối với cán bộ tư pháp, trợ giúp pháp lý hoặc cơ quan chức năng khi phát sinh vụ việc.

Hội viên phụ nữ xã Võ Nhai ra quân tuyên truyền pháp luật.

Trong mạng lưới đưa pháp luật đến vùng cao, cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp xã giữ vai trò quan trọng. Đây là lực lượng thường xuyên tiếp xúc với người dân, đồng thời tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở và hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục pháp lý.

Đối với xã vùng cao Nghinh Tường, địa bàn rộng, đời sống của người dân còn gặp không ít khó khăn. Trong điều kiện đó, việc đưa kiến thức pháp luật đến với phụ nữ cần những cách làm phù hợp hơn với thực tế cơ sở. 

Tại địa phương, Hội Liên hiệp Phụ nữ phối hợp với chính quyền, cán bộ tư pháp và các tổ chức liên quan mỗi năm tuyên truyền trên 30 nội dung thiết thực, gắn với cuộc sống hằng ngày.

Ông Ma Văn Trà, cán bộ Tư pháp, hộ tích xã Nghinh Tường, chia sẻ: Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp người dân chỉ tìm đến cán bộ tư pháp khi vụ việc đã phát sinh. Vì vậy, chúng tôi chú trọng tuyên truyền từ sớm, giúp người dân hiểu quyền và nghĩa vụ của mình. Với phụ nữ, những vấn đề về hôn nhân gia đình, bạo lực gia đình, đất đai, thừa kế được quan tâm tuyên truyền nhiều hơn.

Từ góc độ hành nghề, luật sư Nguyễn Thị Huyền, Đoàn Luật sư tỉnh Thái Nguyên, cho rằng hiểu biết pháp luật không đồng nghĩa với việc người dân phải tự mình giải quyết mọi vấn đề pháp lý. Điều quan trọng là phụ nữ cần biết khi nào quyền lợi của mình có thể bị xâm phạm và tìm đến đâu để được hỗ trợ.

Chỉ tính riêng trong quý 3 năm 2026, Đoàn Luật sư tỉnh đã trực tiếp tư vấn pháp luật cho hàng trăm lượt chị em phụ nữ với nhiều vấn đề đáng quan tâm. 

Nhờ được tiếp cận thông tin trong các cuộc trợ giúp pháp lý, đến nay đa số phụ nữ vùng cao đều biết mình có quyền được bảo vệ khi bị bạo lực, biết quyền lợi đối với tài sản trong hôn nhân, quyền được hưởng các chính sách an sinh..., phụ nữ từng bước chuyển từ tâm thế thụ động sang chủ động giải quyết những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình.