Phụ nữ ngày càng tự tin khẳng định vai trò trong bộ máy lãnh đạo

Những rào cản đang dần dần được gỡ bỏ

PV: Theo đại biểu, đâu là những rào cản lớn nhất hiện nay khiến phụ nữ còn e ngại hoặc khó tiếp cận các vị trí lãnh đạo?

ĐBQH Nguyễn Trần Phượng Trân: Có thể kể đến một số rào cản như: Một là, định kiến về giới: Quan điểm truyền thống thì phụ nữ được xem là phái yếu, phù hợp với vai trò chăm sóc gia đình hơn việc giữ chức danh lãnh đạo, là hậu phương phía sau của cánh đàn ông. Chính quan điểm đó tạo ra sự nghi ngại về khả năng phụ nữ quyết định, xử lý các công việc áp lực hoặc chưa có sự cứng rắn. Do vậy, nhiều cơ quan, đơn vị còn tâm lý e dè khi bổ nhiệm phụ nữ lãnh đạo, quản lý và cho rằng với những vị trí quan trọng bố trí nam giới làm sẽ tốt hơn.

Hai là, phụ nữ luôn phải nỗ lực để thực hiện tốt cả 2 nhiệm vụ: việc nước và việc nhà. Phụ nữ thực hiện chức trách duy trì nòi giống, chăm sóc con cái, người lớn tuổi, thu vén gia đình… Trong khi đó, tính chất công lãnh đạo, quản lý đòi hỏi phải dành thời gian nhiều hơn cho cơ quan, đơn vị, trách nhiệm nêu gương phải đi đầu. Làm thế nào để có thể cân đối giữa gia đình và công việc gây khó khăn cho phụ nữ.

Ba là, rào cản tâm lý thiếu tự tin. Nhiều tài liệu nghiên cứu cho rằng, phụ nữ có xu hướng đánh giá năng lực thấp hơn nam giới. Vì thế, họ ngại tự ứng cử, đề cử vào các vị trí cao nếu bản thân chưa đủ điều kiện đáp ứng vị trí.

Những rào cản hiện nay đang dần dần được gỡ bỏ, không còn ảnh hưởng lớn đến việc cân đối, bố trí nữ giới giữ vị trí lãnh đạo.

ĐBQH Nguyễn Trần Phượng Trân cho rằng, từ Trung ương đến địa phương, các cấp, các ngành có nhiều nỗ lực phát triển chất lượng và số lượng cán bộ nữ ở các cấp lãnh đạo, quản lý.

PV: Hiện nay có những chính sách hoặc biện pháp thiết thực nào được triển khai để đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán bộ nữ thưa đại biểu? Đại biểu có thể cho biết tình hình cụ thể ở địa phương mình?

ĐBQH Nguyễn Trần Phượng Trân: Ở cấp Trung ương thì có chương trình phát triển nữ lãnh đạo, quản lý. Cụ thể là Quyết định 2282/QĐ‑TTg phê duyệt Chương trình phát triển phụ nữ giai đoạn 2021-2030 với các mục tiêu rõ ràng: Đến năm 2025 ít nhất 60% cơ quan nhà nước/cấp địa phương có nữ lãnh đạo chủ chốt; khoảng 40% cán bộ nữ trong diện quy hoạch lãnh đạo; mục tiêu nâng lên 50% vào 2030.

Các khóa bồi dưỡng năng lực lãnh đạo cho cán bộ nữ do các sở, ngành tổ chức hàng năm, đó là các lớp “Nâng cao năng lực nữ lãnh đạo, quản lý các bộ, ngành và địa phương”.

Chương trình hợp tác quốc tế, đào tạo lãnh đạo nữ: Ví dụ Vietnam-Australia Centre (VAC) phối hợp với các tổ chức quốc tế và học viện trong nước tổ chức chương trình “Hành trình hỗ trợ phụ nữ trong vai trò lãnh đạo” - giúp nữ cán bộ, lãnh đạo tiềm năng nâng cao kỹ năng, mở rộng kết nối, tự tin hơn khi đảm nhận vị trí lãnh đạo.

Hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao nhận thức: Các cơ quan, đơn vị địa phương, quan tâm công tác bình đẳng giới đã thường xuyên tổ chức tuyên truyền, đào tạo, phổ biến chính sách bình đẳng giới; tăng cường nhận thức về tầm quan trọng của cán bộ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý.

Ở địa phương thì có quy hoạch nguồn cán bộ nữ và chú trọng tiêu chuẩn đào tạo: Nhiều địa phương khi quy hoạch cán bộ nữ vào cấp ủy, ban lãnh đạo, người ta tạo điều kiện để nữ giới có năng lực, đảm bảo tiêu chuẩn về trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ có thể đảm nhận vị trí quan trọng. Tại phường Tam Bình, TP. Hồ Chí Minh, cán bộ nữ được quan tâm cơ cấu vào các vị trí chủ chốt quan trọng. Ban Thường vụ Đảng ủy cơ cấu 3/9 đồng chí (tỷ lệ 33,33%), Ban Chấp hành Đảng bộ phường cơ cấu 10/31 đồng chí (tỷ lệ 32,26%); thành lập câu lạc bộ cán bộ nữ chủ chốt phường; quan tâm đến chính sách chăm lo cho cán bộ nữ.

Có thể thấy rằng, từ Trung ương đến địa phương, các cấp, các ngành có nhiều nỗ lực phát triển chất lượng và số lượng cán bộ nữ ở các cấp lãnh đạo, quản lý.

Giám sát về việc thực hiện chỉ tiêu nữ giữ vị trí lãnh đạo

PV: Theo đại biểu, để nâng cao tỉ lệ nữ giới giữ vai trò lãnh đạo, quản lý ở các cấp, các bộ, ngành cần tiếp tục thực hiện những giải pháp gì?

ĐBQH Nguyễn Trần Phượng Trân: Theo tôi, thời gian tới có thể tiếp tục thực hiện một số giải pháp sau:

Việc xây dựng chính sách về "tiêu chuẩn giới/chỉ số giới" cần được thực hiện một cách rõ ràng, đồng bộ trên mọi lĩnh vực, kể cả những ngành được xem là khó, thách thức nhằm bảo đảm trong công tác quy hoạch và bổ nhiệm luôn có chỉ tiêu cụ thể dành cho cán bộ nữ. Song song với đó cần mở rộng và đa dạng hóa các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, đặc biệt chú trọng ở địa phương và vùng sâu, vùng xa thông qua việc tổ chức các lớp về kỹ năng lãnh đạo, quản lý, nghiệp vụ chuyên môn, kỹ năng mềm và tư vấn, giúp cán bộ nữ nâng cao năng lực và sẵn sàng đảm nhận các vị trí lãnh đạo, quản lý.

Nữ ĐBQH tổ 16 (TP. Đà Nẵng - Cao Bằng và Tuyên Quang) tại phiên thảo luận tổ chiều 4/12/2025. Ảnh Quốc hội

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy xây dựng văn hóa bình đẳng giới, từng bước thay đổi các định kiến giới thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục là hết sức cần thiết, qua đó giúp xã hội cũng như các cơ quan, tổ chức, đơn vị nhìn nhận nữ giới và nam giới ngang bằng về năng lực và cơ hội, tránh tư tưởng phân biệt “việc đàn ông - việc phụ nữ”. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá minh bạch đối với việc thực hiện các chỉ tiêu về tỷ lệ nữ giữ vị trí lãnh đạo, định kỳ công khai số liệu và báo cáo kết quả thực hiện nhằm kịp thời phát hiện những vướng mắc hoặc thiếu sót trong công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý.

Tôi đánh giá rằng, hiện nay các khung chính sách đang dần hoàn thiện và thể hiện tiêu chí khá rõ, với nhiều chương trình, nỗ lực để phát triển cán bộ nữ, đặc biệt là trong hệ thống Đảng, chính quyền, các cơ quan, tổ chức. Tuy nhiên, còn nhiều rào cản thực tế (về cơ chế, định kiến, gánh nặng gia đình) ảnh hưởng khiến những chính sách triển khai đôi lúc chưa phát huy hết hiệu quả.

Vì thế, cần bổ sung thêm các cơ chế linh hoạt, hỗ trợ thiết thực và văn hóa bình đẳng trong tổ chức, cơ quan, đơn vị và trong thực thi nhiệm vụ. Tôi tin tưởng rằng, nguồn cán bộ nữ đủ phẩm chất, đủ năng lực, khát vọng cùng với tập thể sẽ phát huy hơn nữa trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý góp phần hoàn thành nhiệm vụ và phát triển đất nước trên tất cả các lĩnh vực.

Xin cảm ơn đại biểu!

Nguyễn Vân /VOV.VN