Phụ nữ ở tù lần đầu tiên được đưa vào chương trình nghị sự công lý toàn cầu
Tại kỳ họp thứ 70 của Ủy ban Liên Hợp Quốc về Địa vị Phụ nữ (CSW70) diễn ra vào tháng 3/2026 tại New York, các quốc gia đã đạt được một thỏa thuận đột phá. Lần đầu tiên trong các cam kết toàn cầu về quyền phụ nữ, phụ nữ đang ở trong tù được đưa vào chính sách bảo vệ và cải cách pháp lý.
Ngày 2/3/2026, các nữ tù nhân được trả tự do trong đợt ân xá do Tổng thống Zimbabwe - Emmerson Mnangagwa ban hành nhằm giảm bớt tình trạng quá tải trong các nhà tù. Ảnh: Jekesai Njikizana/AFP/Getty Images
Nguyên nhân là số phụ nữ bị giam giữ trên thế giới đã tăng hơn 60% từ năm 2000, lên khoảng 740.000 người. Trong đó, nhiều trường hợp liên quan tới nghèo đói, bạo lực gia đình và phân biệt đối xử.
Việc đưa vấn đề giam giữ nữ giới vào một thỏa thuận toàn cầu về công lý cho phụ nữ và trẻ em gái được Liên Hợp Quốc thông qua là một cơ hội để mang lại sự thay đổi cho hàng trăm nghìn phụ nữ đang bị giam giữ trên khắp thế giới.
Các kết luận được nhất trí của CSW70 đã đề cập rõ ràng đến "phụ nữ bị giam giữ và bỏ tù". Các kết luận này nhằm giải quyết tình trạng khó khăn của họ, đồng thời xem xét mối liên hệ giữa các luật phân biệt đối xử, bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, và nguy cơ bị bỏ tù ngày càng tăng…
"Đây thực sự là lần đầu tiên trong 70 năm hoạt động của Ủy ban này, vấn đề phụ nữ trong tù được xem xét một cách nghiêm túc. "Điều này mang tính đột phá, gửi đi một tín hiệu rất mạnh mẽ rằng tất cả các quốc gia đều ủng hộ điều này, chỉ trừ một ngoại lệ (Mỹ đã bỏ phiếu chống lại các kết luận)", Patsilí Toledo, thành viên của Ủy ban Công ước Liên hợp quốc về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ và là giảng viên về giới và tư pháp hình sự, cho biết.
Các nữ phạm nhân tại nhà tù Apanteos ở Santa Ana, El Salvador.. Ảnh: Marvin Recinos/AFP/Getty Images
Bà Mary Robinson, cựu Tổng thống Ireland, từng là cao ủy nhân quyền của Liên hợp quốc, nhận định: "Sự công nhận này tại CSW là một bước tiến quan trọng. Từ lâu, phụ nữ bị giam giữ hầu như không được nhắc đến trong các cuộc thảo luận toàn cầu về bình đẳng giới. Sự hiện diện là quan trọng, nhưng giờ đây nó phải đi kèm với hành động".
Các chuyên gia đã cảnh báo về một cuộc khủng hoảng khi số lượng phụ nữ bị giam giữ trên toàn cầu đang tiến gần đến con số 1 triệu. Ước tính có hơn 740.000 phụ nữ và trẻ em gái đang bị giam giữ , chiếm khoảng 7% tổng số tù nhân trên thế giới. Từ năm 2000, tỷ lệ giam giữ nữ giới đã tăng 60%, gần gấp 3 lần so với nam giới. Khoảng 19.000 trẻ em đang sống trong tù cùng với mẹ của chúng.
Vào năm 2023, một bức thư ngỏ do Women Beyond Walls (một tổ chức hợp tác toàn cầu chuyên đấu tranh chống lại việc giam giữ phụ nữ và trẻ em gái) điều phối đã kêu gọi các diễn đàn nữ quyền hàng đầu ngừng bỏ qua những phụ nữ bị ảnh hưởng bởi hệ thống tư pháp hình sự.
Vào tháng 2/2025, một nhóm chuyên gia nhân quyền của Liên Hợp Quốc đã cảnh báo các quốc gia thành viên rằng "quyền được tiếp cận công lý, an toàn và phẩm giá cho phụ nữ bị tước đoạt tự do vẫn còn rất thiếu thốn".
Vào tháng 11/2025, báo Guardian của Anh đã khởi động một loạt bài chuyên đề về các hành vi vi phạm nhân quyền mà phụ nữ trong tù trên toàn thế giới phải đối mặt.
Việc tờ Guardian đưa tin và gần đây hơn là loạt bài Women in prison đã giúp nâng cao nhận thức về lời kêu gọi đó. Sự công nhận này cho thấy phụ nữ bị tước đoạt tự do cuối cùng cũng được thừa nhận là một phần của chương trình nghị sự về quyền phụ nữ toàn cầu. Thỏa thuận mới không chỉ dừng lại ở việc cải thiện điều kiện giam giữ, mà còn hướng tới việc giải quyết tận gốc các nguyên nhân đẩy phụ nữ vào tù. Trọng tâm sẽ là đầu tư vào các giải pháp dựa trên cộng đồng, hỗ trợ phụ nữ và gia đình họ thay vì sử dụng hệ thống tư pháp hình sự như một công cụ trừng phạt đơn thuần cho những vấn đề vốn thuộc về xã hội và kinh tế.
Nguồn: Guardian
Tin nóng
Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ và Israel là nguyên nhân gây ra khủng hoảng tại khu vực eo biển Hormuz thời gian qua.
Ngày 17/3, Liên hợp quốc kêu gọi tiến hành cuộc điều tra nhanh chóng và độc lập về vụ tấn công vào một trung tâm cai nghiện ma túy ở thủ đô Kabul khiến ít nhất 400 người thiệt mạng và khoảng 250 người bị thương. Chính quyền Taliban ở Afghanistan cáo buộc Pakistan thực hiện vụ tấn công này, trong khi Islamabad khẳng định không nhằm vào các mục tiêu dân sự.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã phát động một đợt tấn công mới nhằm vào các cơ sở hạ tầng quân sự có liên hệ với Mỹ và Israel trong khu vực.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei từ chối đề xuất hạ nhiệt với Mỹ, giữ lập trường cứng rắn; chiến sự Trung Đông tiếp tục leo thang.
Tổng thống Donald Trump đang gia tăng áp lực lên đảo Kharg - 'yết hầu' kinh tế của Iran - giữa bối cảnh Tehran vẫn duy trì thế gọng kìm tại Eo biển Hormuz.
Quân đội Mỹ không nhấn mạnh nhiều đến vai trò của máy bay không người lái MQ-9 Reaper. Tuy nhiên, dấu hiệu cho thấy sự hiện diện của chúng trên bầu trời có thể thấy rõ trong nhiều video ghi lại các cuộc không kích của Mỹ do Bộ Tư lệnh Trung tâm (Centcom) - đơn vị phụ trách lực lượng Mỹ ở Trung Đông - đăng trên mạng xã hội.
Tin mới
Hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS của Mỹ được cho là đã phóng tên lửa chiến thuật ATACMS từ Kuwait để tấn công các mục tiêu quân sự của Iran, cho thấy khả năng tấn công chính xác tầm xa của lực lượng pháo binh Mỹ tại Trung Đông.
Dù đóng vai trò then chốt trong việc trinh sát và tiêu diệt mục tiêu tại Iran, dòng máy bay không người lái MQ-9 Reaper đang đối mặt với thách thức lớn về khả năng sống sót.
Liên Hợp Quốc đã khởi động cuộc điều tra vụ tấn công tên lửa nhằm vào một trường học tại Iran, khiến hàng trăm trẻ em thiệt mạng. Vụ việc làm dấy lên lo ngại sâu sắc về thương vong đối với dân thường trong bối cảnh xung đột leo thang tại khu vực.
Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett khẳng định việc Iran phong tỏa tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz không ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16-3 cho biết ông đã đề nghị phía Trung Quốc lùi thời điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình khoảng một tháng, với lý do cần trực tiếp điều hành các hoạt động liên quan đến cuộc chiến xung đột tại Iran.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol ngày 16-3 cho biết: Các kho dự trữ dầu chiến lược có thể được xả thêm nếu cần thiết để hạn chế những hệ quả từ việc nguồn cung qua eo biển Hormuz bị phong tỏa gần như hoàn toàn do cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel.
Ngày 17/3, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi đã bác bỏ thông tin có bất kỳ liên lạc mới nào với Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ, ông Steve Witkoff.
Hàng chục triệu người có thể rơi vào tình cảnh thiếu đói nghiêm trọng nếu cuộc chiến tại Iran kéo dài đến tháng 6.