Phụ nữ xứ Tiên 'giữ lửa' làng nghề bánh mứt truyền thống

Các thành viên của "Tổ hợp tác bánh mứt truyền thống Lộc Yên" cùng nhau làm mứt gừng.

Kiên trì giữ hương vị cổ truyền

Bên hiên nhà bà Nguyễn Thị Nguyệt (SN 1964, thôn 4, xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng), Tổ trưởng tổ hợp tác bánh mứt truyền thống Lộc Yên, hơn chục phụ nữ đang tất bật cạo gừng, sòng mứt.

Bà Nguyệt vừa thoăn thoắt đảo mẻ mứt, vừa bảo: “Cận Tết là đơn hàng về liên tục. Đêm xuống là cả làng đỏ đèn, nhà nhà đều làm bánh mứt, vui như hội”.

Hơn 10 năm gắn bó với nghề và từ khi "Tổ hợp tác bánh mứt truyền thống Lộc Yên" được thành lập, Tổ trưởng Tổ hợp tác này đã trở thành "đầu tàu" kết nối các chị em hội viên. Dù thị trường tràn ngập bánh kẹo công nghiệp, bà Nguyệt vẫn kiên trì làm bằng phương pháp thủ công vì tin rằng chỉ đôi bàn tay mới điều chỉnh được độ lửa sao cho mứt vừa dai, vừa giữ màu tự nhiên.

Nguồn nguyên liệu chế biến các loại bánh mứt của làng nghề Lộc Yên đều từ địa phương.

Tất cả các công đoạn làm bánh mứt hoàn toàn thủ công nhằm giữ độ thơm ngon của sản phẩm truyền thống.

Bí quyết để có những mẻ mứt gừng ngon không chỉ từ nguồn nguyên liệu gừng Tiên Phước mà còn nằm ở một chút muối tinh giúp vị mứt hài hòa.

Cách đó không xa, bà Nguyễn Thị Khươu (SN 1953, thôn 4, xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng) đang tỉ mẩn đổ từng khuôn bánh thuẫn bên bếp lửa bập bùng. Với công thức: 1kg bột, 1kg đường, 1kg trứng, những chiếc bánh nở bung như hoa mai, vàng rộm.

Ở tuổi xế chiều, bà Nguyễn Thị Khươu vẫn tỉ mẩn bên khuôn bánh đồng.

Bà Khươu tâm sự: “Làm món này phải đứng bếp cả ngày, vừa nóng bức vừa đau lưng, nhưng thấy bà con mua về cúng kiếng, đi Tết là mình vui. Ngoài ra, tôi cũng có đồng ra đồng vào ngày Tết, đỡ đần con cháu”.

Từ những món dân dã như bánh tét, bánh tro làm từ nước tro cây mè đốt ra, mứt dừa, mứt gừng..., mỗi sản phẩm đều chứa đựng sự kiên trì và khéo léo của người phụ nữ nông thôn.

Tạo việc làm cho phụ nữ lúc nông nhàn

Thành lập từ năm 2019 tại thôn 4 (xã Thạnh Bình), mô hình "Tổ hợp tác bánh mứt truyền thống Lộc Yên" đã tạo sinh kế cho nhiều phụ nữ địa phương. Từ 12 hộ ban đầu, mô hình đã lan tỏa ra toàn thôn và các khu vực lân cận, tạo việc làm cho phụ nữ lúc nông nhàn, với thu nhập từ 200.000 - 300.000 đồng/ngày/người.

Cái hay của mô hình này còn nằm ở tính kế thừa. Những người phụ nữ như bà Nguyệt, bà Khươu học làm bánh mứt từ thế hệ đi trước và nay truyền lại nghề cho con cháu.

Con dâu của bà Nguyệt kế nghiệp làm mứt truyền thống.

Bà Nguyễn Thị Diệu Hải, Chủ tịch Hội LHPN xã Thạnh Bình cho biết, Hội đã trao tặng tủ trưng bày sản phẩm trị giá 3 triệu đồng; đồng thời tranh thủ nguồn vốn từ chương trình Nông thôn mới để hỗ trợ 3 máy hút chân không, 1 máy sấy và các bộ dụng cụ nghề thiết yếu cho Tổ hợp tác bánh mứt truyền thống Lộc Yên.

Mục tiêu của chúng tôi là gắn kết sản phẩm truyền thống với phát triển du lịch cộng đồng. Du khách đến thăm nhà cổ được trải nghiệm làm bánh và mua đặc sản OCOP tại chỗ. Phụ nữ Thạnh Bình hôm nay không chỉ giỏi việc đồng áng mà còn là những "đại sứ văn hóa", quảng bá sản phẩm địa phương, phát triển làng du lịch cộng đồng Lộc Yên".

Bà Nguyễn Thị Diệu Hải, Chủ tịch Hội LHPN xã Thạnh Bình

Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục huy động các nguồn lực để mở rộng mô hình, đưa sản phẩm bánh quê trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình trải nghiệm của du khách khi đến với xã Thạnh Bình.

Giờ đây, bánh mứt Lộc Yên đã theo chân du khách đi khắp mọi miền, trở thành đặc sản tại các homestay, nhà cổ. Ngọn lửa làng nghề không chỉ sưởi ấm những gian bếp ở Thạnh Bình mà còn thắp lên niềm hy vọng về một vùng quê trù phú, nơi người phụ nữ tự tin làm chủ kinh tế bằng nghề truyền thống.

Rời làng cổ khi nắng chiều đã nhạt, hương mứt gừng cay nồng và vị bánh thuẫn thơm nồng vẫn vương vấn nơi đầu lưỡi. Chính cái tình, cái tâm của những người phụ nữ xứ Tiên đã tạo nên "vị Tết” rất riêng: Ngọt thanh, nồng ấm và tràn đầy sức sống.

Nguyễn Thị Thúy Hiền