Phú Quốc giải bài toán tăng trưởng xanh và sức chịu tải môi trường trước mốc APEC 2027

5,77 triệu lượt khách và “chi phí” phía sau tăng trưởng

6 tháng đầu năm 2026, Phú Quốc đón 5.775.670 lượt khách, tăng 30,2% so với cùng kỳ; khách quốc tế đạt 1.325.898 lượt, tăng 50,3%. Tổng thu từ du lịch đạt khoảng 31.507 tỷ đồng, tăng 46%.

Những con số này cho thấy sức bật mạnh mẽ của kinh tế du lịch. Nhưng mỗi lượt khách cũng đồng nghĩa với thêm nhu cầu về nước, điện, giao thông, lưu trú và dịch vụ; đồng thời phát sinh thêm rác thải, nước thải và khí thải.

Khách du lịch đến Phú Quốc tăng cao.

Tăng trưởng tạo ra doanh thu, nhưng cũng tạo ra một “chi phí môi trường”.

Chi phí ấy nằm trong hệ thống cấp nước, thu gom rác, xử lý nước thải, đầu tư hạ tầng và bảo vệ hệ sinh thái. Nếu chỉ tính phần doanh thu mà không tính phần chi phí xã hội, môi trường, bức tranh tăng trưởng sẽ chưa đầy đủ.

Đó chính là góc nhìn của kinh tế môi trường: không chỉ hỏi nền kinh tế tạo ra bao nhiêu giá trị, mà phải tính cả cái giá phải trả để tạo ra giá trị ấy.

Với Phú Quốc, bài toán càng cấp thiết bởi không gian đảo có giới hạn. Nguồn nước, quỹ đất, khả năng xử lý chất thải và sức chịu tải của hệ sinh thái đều không thể tăng vô hạn.

Vì vậy, mỗi bước phát triển cần được đặt trong một phép tính mới: một triệu lượt khách tăng thêm tạo ra bao nhiêu doanh thu, sử dụng bao nhiêu tài nguyên và phát sinh bao nhiêu chất thải? Đây mới là thước đo đầy đủ của tăng trưởng.

Tại Hội nghị tham vấn Đề án Chuyển đổi xanh Phú Quốc, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhấn mạnh: “Thực hiện chuyển đổi xanh không chỉ là xu hướng thế giới mà còn là yêu cầu tất yếu và cấp bách để bảo vệ, phát huy giá trị của ‘Đảo Ngọc’.”

Theo định hướng chuyển đổi xanh, Phú Quốc đặt mục tiêu phân loại rác tại nguồn toàn diện cho 100% hộ gia đình từ năm 2027, đồng thời phục hồi các hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng ngập mặn bị suy thoái.

Đây là sự chuyển hướng cần thiết: môi trường không còn được xem là phần việc xử lý sau tăng trưởng, mà phải trở thành một biến số trong chính sách phát triển.

APEC 2027 và yêu cầu hạ tầng môi trường phải đi trước

APEC 2027 đang tạo cú hích lớn cho Phú Quốc. Hàng loạt công trình giao thông, đô thị và hạ tầng kỹ thuật được triển khai với yêu cầu cao về tiến độ.

Tại cuộc làm việc sau chuyến thị sát ngày 1-2/8, Phó thủ tướng yêu cầu tỉnh An Giang, các bộ, ngành và doanh nghiệp xử lý ngay những vướng mắc về thủ tục, đất đai, cơ chế đầu tư, vật liệu và thiết bị; công việc thuộc thẩm quyền cấp nào phải được giải quyết dứt điểm ở cấp đó.

Trong đó, những công trình ít tạo ra hình ảnh hào nhoáng lại có ý nghĩa trực tiếp đối với sức chịu tải của đảo.

Ngày 27/2/2026, Nhà máy nước hồ Cửa Cạn, Khu xử lý rác Bãi Bổn và Nhà máy Điện rác Bãi Bổn được khởi công, với tổng vốn hơn 1.238 tỷ đồng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ nhấn mạnh, các công trình không chỉ phục vụ APEC 2027 mà còn góp phần giải quyết bài toán môi trường, năng lượng và an ninh nguồn nước cho Phú Quốc trong dài hạn.

APEC 2027 không chỉ đòi hỏi Phú Quốc có những công trình hiện đại để phục vụ một sự kiện quốc tế. Quan trọng hơn, đây là cơ hội nâng cấp năng lực hạ tầng nền tảng cho cả chu kỳ phát triển sau APEC.

Du lịch có thể tăng nhanh hơn dự báo. Các dự án mới có thể tiếp tục xuất hiện. Lượng khách có thể tiếp tục lập kỷ lục.

Nếu hạ tầng môi trường chạy sau, địa phương sẽ phải liên tục xử lý những hệ quả do tăng trưởng tạo ra. Ngược lại, nếu hạ tầng xanh được đầu tư đi trước, môi trường sẽ trở thành điều kiện thúc đẩy tăng trưởng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức yêu cầu đẩy nhanh thủ tục đánh giá tác động môi trường đối với dự án xử lý rác mới, đồng thời hoàn thiện Đề án Chuyển đổi xanh Phú Quốc với bộ chỉ tiêu, mô hình trưởng thành xanh và các dự án ưu tiên.

Một khu đô thị mới phải tính đến thoát nước, cây xanh và thích ứng khí hậu. Một cơ sở lưu trú phải tính đến nước, năng lượng và chất thải. Một dự án du lịch phải tính đến sức chịu tải của không gian tự nhiên ngay từ khâu quy hoạch.

Phát triển càng nhanh, yêu cầu kiểm soát chất lượng phát triển càng cao.

Từ thực tế hoạt động, các doanh nghiệp du lịch cũng đang đứng trước bài toán tương tự. Khi lượng khách tăng, chi phí nước, điện, thu gom và xử lý chất thải tăng theo. Điều đó buộc doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy “chi phí môi trường” sang sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Mỗi ngày bãi rác Đồng Cây Sao tiếp nhận thu gom hàng trăm tấn rác.

Tiết kiệm nước, năng lượng, giảm nhựa dùng một lần, phân loại chất thải không chỉ là trách nhiệm với môi trường mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, nâng chất lượng dịch vụ và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách quốc tế.

Du lịch xanh vì thế đang chuyển từ một lựa chọn hình ảnh thành một yếu tố cạnh tranh.

Giữ “vốn tự nhiên” để giữ lợi thế cạnh tranh

Biển, rừng, cảnh quan, rạn san hô, thảm cỏ biển và đa dạng sinh học là tài sản cốt lõi của Phú Quốc. Đó cũng là nền tảng tạo nên thương hiệu đảo Ngọc.

Một khách sạn có thể xây trong vài năm. Một tuyến đường có thể hoàn thành trong thời gian ngắn. Nhưng một hệ sinh thái bị tổn thương có thể cần hàng chục năm để phục hồi, thậm chí không thể trở lại như cũ.

Vì vậy, bảo vệ môi trường phải được nhìn như đầu tư cho năng lực cạnh tranh, không phải khoản chi làm giảm tăng trưởng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Công Thức nhấn mạnh yêu cầu phát triển Phú Quốc hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và bảo vệ môi trường.Đây cũng là dư địa lớn cho kinh tế tuần hoàn.

Rác du lịch có thể phân loại, tái chế; chất thải hữu cơ có thể xử lý theo hướng tuần hoàn; cơ sở lưu trú có thể giảm tiêu thụ nước và năng lượng; giao thông xanh có thể giảm phát thải.Khi đó, “xanh” không còn là chi phí mà trở thành giá trị kinh tế.

Đề án Chuyển đổi xanh Phú Quốc cũng đặt vấn đề xây dựng hạ tầng dữ liệu xanh, đo lường, báo cáo và thẩm tra tiến trình giảm phát thải. Đây là bước quan trọng để chuyển từ cam kết sang quản trị bằng dữ liệu.

APEC 2027 vì thế không chỉ là một sự kiện quốc tế. Đây là phép thử đối với năng lực quản trị và khả năng chuyển đổi mô hình phát triển của Phú Quốc.

Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị liên quan tập trung cao độ, đẩy nhanh tiến độ các công trình phục vụ APEC 2027.

Nhưng bên cạnh yêu cầu đúng tiến độ, đúng chất lượng, cần thêm một tiêu chí: đúng định hướng xanh.

Bởi một công trình hoàn thành đúng hạn là kết quả của một dự án. Một hệ thống hạ tầng vận hành hiệu quả hàng chục năm mới tạo ra giá trị của một chiến lược.

Phú Quốc không chỉ cần tăng trưởng nhanh, mà phải biết tăng trưởng trong giới hạn của tài nguyên và môi trường. Ảnh do AI tạo dựng.

Phú Quốc không chỉ cần thêm khách, thêm dự án, thêm doanh thu. Điều cần hướng tới là nhiều giá trị kinh tế hơn trên mỗi đơn vị tài nguyên sử dụng và ít áp lực môi trường hơn trên mỗi lượt khách. Đó mới là tăng trưởng có chất lượng.

Phú Quốc không thiếu khát vọng phát triển. Điều hòn đảo cần lúc này là một cách tính mới: tính cả giá trị tạo ra và chi phí môi trường trong mỗi bước tăng trưởng.

Khi mỗi đồng vốn đầu tư tạo thêm giá trị nhưng giảm áp lực lên tài nguyên; mỗi triệu lượt khách mang về nhiều doanh thu hơn nhưng để lại ít chất thải hơn; mỗi bước mở rộng đô thị đi cùng năng lực bảo vệ môi trường, lúc đó tăng trưởng mới thực sự bền vững.

APEC 2027 có thể là cột mốc đưa Phú Quốc đến gần hơn với thế giới. Nhưng giá trị lớn hơn là biến thời điểm ấy thành bước ngoặt của một mô hình kinh tế biển đảo xanh, hiện đại và có sức cạnh tranh quốc tế.

Bởi với Phú Quốc, giữ được biển xanh, rừng xanh và hệ sinh thái khỏe mạnh không chỉ là bảo vệ thiên nhiên. Đó là giữ lại nguồn vốn cho tăng trưởng của nhiều thế hệ.

Tăng trưởng có chất lượng tại Phú Quốc đòi hỏi tối ưu hóa giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị tài nguyên sử dụng, giảm thiểu áp lực môi trường trên mỗi lượt du khách. APEC 2027 không chỉ là cột mốc đưa Phú Quốc ra thế giới, mà còn là bước ngoặt khẳng định mô hình kinh tế biển đảo xanh, hiện đại và bền vững.