Tập trung nguồn lực xây dựng hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại xứng tầm thành phố trực thuộc Trung ương

Tuyến đường bộ mới Nam Định - Lạc Quần - đường bộ ven biển hoàn thành và đưa vào khai thác, góp phần quan trọng kết nối trung tâm đô thị với vùng kinh tế biển.

Những tuyến đường định hình không gian phát triển

Trên phần mặt bằng đã được bàn giao của Dự án xây dựng tuyến đường kết nối liên vùng giữa Nam Đồng bằng Sông Hồng với vùng núi Tây Bắc và vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ, giai đoạn I, bảy mũi thi công đang triển khai phần đường. Tuyến đường dài 32,366km, đi qua các xã Bình Minh, Định Hóa, Lai Thành, Yên Mạc, Đồng Thái và các phường Trung Sơn, Tam Điệp; được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cấp II đồng bằng. Với tổng mức đầu tư 6.939 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, dự án gồm 8 cầu, 12 nút giao, 1 hầm chui dân sinh và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật.

Đồng chí Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình cho biết, ngay sau khi dự án được phê duyệt, Ban đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương hoàn thiện thủ tục đầu tư, hồ sơ thiết kế, lựa chọn nhà thầu và giải phóng mặt bằng. Đến ngày 21/7/2026, các địa phương đã bàn giao 23,64km mặt bằng, đạt 73,1% chiều dài toàn tuyến. Hơn 4.000 tỷ đồng đã được bố trí; lũy kế giải ngân đạt trên 2.665 tỷ đồng. Phần việc còn lại của dự án hiện tập trung vào xây dựng các khu tái định cư, di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật và bàn giao mặt bằng.

Nhằm tăng liên kết giữa hai trung tâm đô thị lớn của tỉnh sau hợp nhất, Ninh Bình đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư tuyến đường trục động lực Hoa Lư - Nam Định. Dự án gồm tuyến chính dài khoảng 21km, tuyến Vành đai 2 dài 12,2km và các tuyến nhánh kết nối; tổng mức đầu tư 13.850 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh.

Tuyến đường giữ vai trò kết nối trực tiếp hai trung tâm đô thị Hoa Lư và Nam Định, rút ngắn khoảng cách giữa các khu vực hành chính, thương mại, dịch vụ của tỉnh sau hợp nhất. Thông qua các nút giao với quốc lộ, cao tốc và hệ thống đường vành đai, công trình sẽ tăng khả năng tiếp cận các khu công nghiệp, khu đô thị, trung tâm giáo dục, y tế và các vùng du lịch. Đây cũng là trục giao thông quan trọng để tổ chức lại không gian đô thị dọc sông Đáy, phân bố các hoạt động kinh tế giữa hai đầu phát triển và giảm áp lực cho những tuyến đường hiện có.

Đối với dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh đã phê duyệt tổng kinh phí hơn 6.674 tỷ đồng. Khoảng 363,8ha đất dự kiến được thu hồi, liên quan đến 5.627 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức; trong đó khoảng 495 hộ cần bố trí tái định cư. Chủ đầu tư đang lập kế hoạch giải ngân theo từng tuần, xác định các mốc bàn giao mặt bằng và phối hợp với 12 xã, phường có dự án đi qua để chuẩn bị điều kiện triển khai.

Hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh hàng loạt các công trình giao thông trọng điểm đang đồng loạt được triển khai với tinh thần chỉ đạo quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng và nâng cao hiệu quả công trình khi đưa vào khai thác sử dụng như: Cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua địa bàn tỉnh Ninh Bình cũ, đã hoàn thành trên 99% công tác giải phóng mặt bằng; lũy kế vốn thực hiện đến hết tháng 7/2026 ước đạt 4.563 tỷ đồng. Các dự án đường song hành Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội đang được đầu tư để tăng khả năng kết nối khu vực phía Bắc của tỉnh. Nguồn lực đầu tư công cũng được bố trí cho công trình cầu vượt trên đường T4...

Tính chung 7 tháng năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 19.967 tỷ đồng, tăng 3,9% so với cùng kỳ và bằng 45,9% kế hoạch năm. Trong đó, vốn ngân sách cấp tỉnh đạt 17.223 tỷ đồng; vốn ngân sách cấp xã đạt 2.744 tỷ đồng, gấp 3,3 lần cùng kỳ. Kết quả này phản ánh nỗ lực của các cấp, ngành trong việc đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm nhằm hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đô thị tại ba vùng động lực đã được xác định trong điều chỉnh quy hoạch tỉnh.

Phát triển hạ tầng theo mô hình thành phố tương lai

Trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, ngay từ đầu năm, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU về xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng trên địa bàn tỉnh theo hướng đồng bộ, hiện đại. Chủ trương này thể hiện định hướng chiến lược lâu dài của tỉnh, xác định hạ tầng phải đi trước một bước, tăng kết nối nội tỉnh và liên vùng, phục vụ tổ chức lại không gian phát triển.

Tại Đề án số 07/ĐA-UBND ngày 18/6/2026 về xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 cũng đã xác định rõ mô hình tổ chức không gian gồm một trục động lực, hai đầu phát triển, ba cực phát triển, bốn vùng kinh tế và năm hành lang kinh tế. Mỗi khu vực được định hướng theo lợi thế riêng và liên kết trong không gian chung của tỉnh. Hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường biển đảm nhiệm vai trò kết nối các vùng phát triển.

Hiện tỉnh tập trung quản lý 43 dự án, công trình trọng điểm, gồm 5 dự án do các bộ, ngành Trung ương triển khai trên địa bàn, 17 dự án đầu tư công trọng điểm cấp tỉnh và 21 dự án ngoài ngân sách. Cơ cấu này xác định rõ vai trò của từng nguồn vốn: ngân sách nhà nước ưu tiên cho hạ tầng khung, các công trình kết nối và dự án phục vụ lợi ích chung; vốn ngoài ngân sách tham gia phát triển đô thị, công nghiệp, năng lượng và dịch vụ.

Để triển khai thực hiện, tỉnh áp dụng nguyên tắc “5 rõ”: rõ người chịu trách nhiệm, rõ nội dung công việc, rõ tiến độ thời gian, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Ban Chỉ đạo các dự án trọng điểm tỉnh đã ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị. Các vấn đề về thủ tục đầu tư, nguồn vốn, giải phóng mặt bằng được rà soát, xác định trách nhiệm và thẩm quyền xử lý, qua đó tăng sự phối hợp giữa chủ đầu tư, sở, ngành và địa phương.

Cùng với đẩy nhanh tiến độ các công trình đang triển khai, tỉnh chuẩn bị một số dự án có ý nghĩa lâu dài. Đề án quy hoạch cảng biển nước sâu đã hoàn thành; quy hoạch sân bay quốc tế tiếp tục được nghiên cứu. Tỉnh cũng xem xét đầu tư tuyến đường cảnh quan kết hợp kè hai bên bờ sông Đáy, phục hồi và khai thác các dòng sông cổ, gắn giao thông đường thủy với chỉnh trang đô thị, bảo tồn cảnh quan và phát triển du lịch.

Phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, có trọng tâm là định hướng chiến lược xuyên suốt của Ninh Bình sau hợp nhất. Do đó, tỉnh ưu tiên hoàn thiện các công trình hạ tầng khung, tăng kết nối giữa các khu vực trong tỉnh với vùng Đồng bằng Sông Hồng, vùng Thủ đô Hà Nội, Duyên hải Bắc Bộ và cả nước. Trên cơ sở các trục giao thông chiến lược và tuyến ven biển, các hành lang kinh tế, đô thị, công nghiệp và dịch vụ sẽ từng bước được hình thành sẽ góp phần giúp Ninh Bình hoàn thiện các tiêu chí của thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.