Phú Thọ phát huy giá trị văn hóa nguồn cội, tạo đà phát triển du lịch

Lá đại kỳ ngũ sắc tạo điểm nhấn tại Đền thờ Vua Hùng trong ngày Giỗ Tổ. (Ảnh: Nguyễn Hằng/TTXVN)

Sau khi hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ có thêm dư địa phát triển du lịch với hệ thống tài nguyên phong phú, từ di sản văn hóa vùng Đất Tổ, cảnh quan sinh thái, nghỉ dưỡng núi cao đến du lịch cộng đồng.

Để khai thác hiệu quả lợi thế này, tỉnh tập trung kết nối các điểm đến, đa dạng hóa sản phẩm, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Mở rộng không gian, phát huy lợi thế vùng Đất Tổ

Với diện tích hơn 9.300km2, dân số trên 4 triệu người, nằm liền kề Thủ đô Hà Nội và kết nối với các vùng Tây Bắc Bộ, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, Phú Thọ có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch liên vùng, nhất là du lịch ngắn ngày, nghỉ dưỡng cuối tuần và trải nghiệm văn hóa.

Không gian phát triển mới tạo cơ hội kết nối các điểm đến có thế mạnh bổ trợ nhau, từ du lịch văn hóa, tín ngưỡng tại Đền Hùng, Tây Thiên đến nghỉ dưỡng tại Tam Đảo, du lịch sinh thái hồ Hòa Bình, hồ Đại Lải, khám phá Vườn quốc gia Xuân Sơn và nghỉ dưỡng khoáng nóng tại Thanh Thủy, Kim Bôi.

Tài nguyên văn hóa là lợi thế nổi bật của địa phương. Toàn tỉnh có 2.778 di tích, gần 1.000 di tích được xếp hạng, 6 bảo vật quốc gia và gần 2.000 di sản văn hóa phi vật thể; trong đó có 5 di sản được UNESCO ghi danh. Đặc biệt, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và hát Xoan Phú Thọ tạo nên dấu ấn riêng của vùng Đất Tổ.

Đội tế xã Hy Cương thực hiện nghi thức tế truyền thống tại Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)

Cùng với Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, các lễ hội truyền thống như lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ, lễ hội Tây Thiên, lễ hội Khai hạ Mường Bi và lễ hội Trò Trám góp phần thu hút khách hành hương, tham quan, tìm hiểu lịch sử và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Bên cạnh di sản, hệ sinh thái tự nhiên phong phú mở ra cơ hội phát triển nhiều loại hình du lịch. Tam Đảo và Vườn quốc gia Xuân Sơn có lợi thế về cảnh quan, khí hậu và đa dạng sinh học; hồ Hòa Bình, hồ Đại Lải phù hợp với du lịch sinh thái, thể thao nước và nghỉ dưỡng. Các vùng khoáng nóng Thanh Thủy, Kim Bôi có tiềm năng phát triển dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng chất lượng cao.

Các bản du lịch cộng đồng của đồng bào Thái, Mường, Mông, Dao cùng hệ thống làng nghề truyền thống tạo điều kiện kết hợp trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, nghề thủ công với đời sống thường ngày của người dân.

Theo ông Dương Hoàng Hương, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, không gian du lịch đa dạng sau hợp nhất giúp tỉnh có cơ hội xây dựng các hành trình liên hoàn, kết nối văn hóa cội nguồn với sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm cộng đồng, thay vì phát triển các điểm đến riêng lẻ.

Tuy nhiên, việc khai thác tiềm năng vẫn gặp những hạn chế như hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, sản phẩm tại một số điểm đến thiếu sức hút khác biệt, chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực chưa đồng đều, thời gian lưu trú của du khách còn ngắn. Đây là những điểm nghẽn cần tháo gỡ để nâng cao hiệu quả kinh tế từ hoạt động du lịch.

Kết nối điểm đến, phát triển sản phẩm đặc trưng

Phú Thọ đặt mục tiêu đến năm 2030 đón ít nhất 20 triệu lượt khách du lịch, trong đó khoảng 7,8 triệu lượt khách lưu trú, tổng thu từ du lịch đạt 26.500 tỷ đồng.

Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh định hướng tổ chức lại không gian du lịch theo hướng liên kết các điểm đến, hình thành tuyến hành trình Tam Đảo-Việt Trì-Thanh Thủy-Xuân Sơn-Hòa Bình-Mai Châu.

Tỉnh chú trọng phát triển các khu, điểm du lịch trọng điểm, trong đó có khu du lịch quốc gia Tam Đảo và hồ Hòa Bình, gắn với khai thác tiềm năng tại Xuân Sơn, Thanh Thủy, Vân Sơn và những địa bàn có lợi thế về cảnh quan, văn hóa bản địa.

Công viên trung tâm tại thị trấn Tam Đảo, Vĩnh Phúc. (Nguồn: TTXVN)

Cùng với tổ chức không gian, đầu tư hạ tầng giao thông và cơ sở dịch vụ được xác định là giải pháp quan trọng nhằm cải thiện khả năng tiếp cận điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Trước mắt, tỉnh ưu tiên huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu; rà soát, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai, xây dựng và môi trường đối với các dự án du lịch, nhất là những dự án chậm tiến độ tại khu vực hồ Hòa Bình, Tam Đảo, Đại Lải.

Phú Thọ đồng thời đẩy nhanh các dự án giao thông kết nối vùng, gồm tuyến Vành đai 5-Vùng Thủ đô, đường liên kết vùng Hòa Bình-Hà Nội, cao tốc Sơn La đoạn Hòa Bình-Mộc Châu và tuyến kết nối Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng với cao tốc Tuyên Quang-Phú Thọ.

Tại các khu vực trọng điểm, tỉnh tập trung hoàn thiện hạ tầng, dịch vụ và phát triển các tiện ích bổ trợ như phố đi bộ, chợ đêm, mua sắm, vui chơi, giải trí.

Về sản phẩm, du lịch văn hóa-cội nguồn tiếp tục là hướng phát triển đặc trưng. Tỉnh chú trọng khai thác giá trị Đền Hùng, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và hát Xoan; nghiên cứu xây dựng tour đêm Đền Hùng, sản phẩm du lịch học đường và các chương trình trải nghiệm văn hóa dân tộc.

Các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, golf, hội nghị, hội thảo và sự kiện (MICE), du lịch cộng đồng, nông nghiệp và nông thôn cũng được ưu tiên phát triển.

Tỉnh định hướng thu hút các dự án lưu trú chất lượng cao, khu vui chơi giải trí, dịch vụ chăm sóc sức khỏe và kinh tế ban đêm, đồng thời gắn sản phẩm du lịch với đặc trưng văn hóa, cảnh quan và sản vật từng địa phương.

Việc kết nối du lịch với ẩm thực, làng nghề và sản phẩm OCOP được kỳ vọng gia tăng trải nghiệm cho du khách, mở rộng cơ hội tiêu thụ sản phẩm địa phương và tạo sinh kế cho cộng đồng.

Các sản phẩm cần được xây dựng theo hướng khác biệt, hạn chế trùng lặp giữa các điểm đến, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Phú Thọ.

Tăng cường liên kết, nâng cao chất lượng và hiệu quả quảng bá

Để mở rộng thị trường, Phú Thọ tăng cường liên kết với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Tây Bắc mở rộng, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Bắc Ninh và các địa phương khác nhằm xây dựng tour, tuyến liên vùng, phối hợp quảng bá và thu hút khách.

Năm 2027, tỉnh dự kiến tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Năm Du lịch Đất Tổ với chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch trong năm; đồng thời tổ chức Tuần Văn hóa-Du lịch Đất Tổ tại Hà Nội để giới thiệu hình ảnh, sản phẩm và tăng cường kết nối với doanh nghiệp lữ hành.

Cùng với hoạt động quảng bá trực tiếp, tỉnh đẩy mạnh xây dựng thương hiệu du lịch trên các nền tảng số, phát triển cổng du lịch thông minh, bản đồ số và hệ thống mã QR.

Việc nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo trong giới thiệu di sản, cung cấp thông tin và hỗ trợ du khách cũng được đặt ra nhằm nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ.

Chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định hiệu quả phát triển du lịch. Phú Thọ chú trọng đào tạo nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ và năng lực quản trị cho đội ngũ lao động, doanh nghiệp du lịch. Đồng thời, tỉnh tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn, vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường và xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện, chuyên nghiệp.

Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ, các giải pháp trong giai đoạn tới được kỳ vọng tạo bước đột phá, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống người dân giai đoạn 2026-2030.

Với lợi thế về tài nguyên văn hóa, sinh thái và không gian phát triển được mở rộng, Phú Thọ có cơ hội hình thành hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng, tăng cường liên kết vùng và mở rộng thị trường.

Để đạt mục tiêu đề ra, tỉnh cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển sản phẩm có bản sắc, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa khai thác du lịch với bảo tồn di sản, thiên nhiên và gìn giữ văn hóa cộng đồng./.