Phú Thọ tìm lời giải nâng cao chất lượng công trình sau phân cấp quản lý xây dựng

Thực trạng quản lý chất lượng công trình xây dựng ở cấp xã sau sáp nhập

Theo tổng kết của Bộ Xây dựng, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có 101 nhiệm vụ được chuyển từ cấp huyện xuống cấp xã, thuộc các lĩnh vực như hoạt động xây dựng, nhà ở và thị trường bất động sản, kiến trúc, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, giao thông và quy hoạch đô thị - nông thôn.

Tại tỉnh Phú Thọ, cấp xã được giao thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở đối với dự án nhóm C, công trình cấp III, cấp IV do UBND cấp xã quyết định đầu tư...

Tại Phú Thọ, thực hiện Nghị định số 140/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ và chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Sở Xây dựng đã tham mưu UBND tỉnh phân cấp thêm một số nội dung quản lý hoạt động đầu tư xây dựng cho UBND cấp xã.

Theo đó, cấp xã được giao thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở đối với dự án nhóm C, công trình cấp III, cấp IV do UBND cấp xã quyết định đầu tư. Đồng thời quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn, trừ công trình bí mật Nhà nước và công trình trong khu công nghiệp.

Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng, ông Nguyễn Thanh Tuấn, Trưởng phòng Kinh tế xã Hoàng An cho biết: Sau phân cấp, chính quyền cấp xã Hoàng An đã chủ động hơn trong công tác thẩm định, cấp phép xây dựng và quản lý trật tự xây dựng. Qua đó rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng còn những khó khăn. Đội ngũ cán bộ chuyên môn cấp xã còn mỏng, nhiều trường hợp kiêm nhiệm, trong khi khối lượng công việc ngày càng lớn. Công tác thẩm định hồ sơ thiết kế chưa đi sâu vào nội dung kỹ thuật.

Bên cạnh đó, việc kiểm tra, giám sát quá trình thi công chưa được thực hiện thường xuyên, liên tục. Một số vi phạm trật tự xây dựng chưa được phát hiện, xử lý kịp thời, dẫn đến nguy cơ công trình không bảo đảm chất lượng khi đưa vào sử dụng.

Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu phải có giải pháp đồng bộ để kiểm soát chất lượng công trình sau phân cấp.

Để bảo đảm chất lượng công trình xây dựng sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công trình sau phân cấp

Theo đại diện Phòng Quản lý đầu tư xây dựng (Sở Xây dựng Phú Thọ), để nâng cao chất lượng công trình xây dựng sau phân cấp, cần tập trung giải pháp xuyên suốt từ khâu thẩm định, cấp phép đến kiểm tra, giám sát trong quá trình thi công và khai thác sử dụng công trình.

Trước hết, tỉnh cần chú trọng tăng cường nguồn nhân lực cho cấp xã, xem xét điều động, biệt phái cán bộ có chuyên môn, kinh nghiệm hỗ trợ các địa bàn trọng điểm. Đồng thời, tổ chức tập huấn thường xuyên về pháp luật xây dựng, quy hoạch, tiêu chuẩn - quy chuẩn kỹ thuật; phân công nhiệm vụ rõ ràng, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả thẩm định, cấp phép và quản lý chất lượng công trình.

Cùng với đó là chuẩn hóa quy trình thẩm định, cấp giấy phép xây dựng; công khai, minh bạch thủ tục hành chính; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, liên thông dữ liệu giữa các cấp, các ngành nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Trong quá trình thi công, UBND cấp xã được yêu cầu tăng cường kiểm tra điều kiện khởi công, việc tuân thủ giấy phép, thiết kế được duyệt và các quy định về an toàn lao động; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, kiên quyết dừng thi công khi phát hiện nguy cơ mất an toàn hoặc sự cố công trình.

Bên cạnh đó, việc tăng cường phối hợp giữa cấp xã với các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh trong hướng dẫn nghiệp vụ, kiểm tra, giám sát và xử lý các vấn đề phát sinh cũng được xác định là giải pháp quan trọng.

Song song với đó là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về xây dựng của người dân và doanh nghiệp, góp phần bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư xây dựng trên địa bàn.

Bích Huệ