Phục dựng hội trường thời đồ đá mới 4.500 năm tuổi gần Di sản Thế giới Stonehenge

Công trình bí ẩn được “hồi sinh”

Công trình mang tên Kusuma Neolithic Hall cao khoảng 7m, được dựng gần trung tâm du khách Stonehenge trên đồng bằng Salisbury. Dự án trị giá khoảng 1 triệu bảng Anh hiện bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng và dự kiến mở cửa trong mùa hè năm nay trước khi trở thành không gian học tập lịch sử dành cho học sinh.

Điều đặc biệt là toàn bộ hội trường được dựng thủ công trong hơn 100 tháng với sự tham gia của hơn 100 tình nguyện viên. Các vật liệu và kỹ thuật xây dựng đều được tái hiện dựa trên phương pháp của người thời kỳ đồ đá mới.

Công trình phục dựng này dựa trên dấu tích khảo cổ mang tên Durrington 68, một cấu trúc “hình vuông trong vòng tròn” được phát hiện gần Woodhenge – một địa điểm thời kỳ đồ đá mới khác nằm cách Stonehenge khoảng 3km.

Dấu tích này được nhà khảo cổ học Maud Cunnington khai quật lần đầu từ năm 1928 và tiếp tục được nghiên cứu vào năm 2007 bởi Dự án Stonehenge Riverside.

Tuy nhiên, mục đích thực sự của công trình vẫn còn là bí ẩn. Các nhà nghiên cứu cho rằng đây có thể từng là nơi tổ chức nghi lễ, không gian tụ họp mùa đông, khu lưu trữ cộng đồng hoặc nơi nghỉ ngơi của những người lao động xây dựng Stonehenge.

Hội trường thời đồ đá mới Kusuma cao 7m được phục dựng dựa trên dấu tích khảo cổ của một công trình tiền sử lớn, nằm cách Stonehenge khoảng 3km. Ảnh: English Heritage/PA

“Quay ngược thời gian” về thời kỳ đồ đá mới

Nhà khảo cổ học thực nghiệm Luke Winter, người phụ trách thiết kế hội trường, cho biết nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu khảo cổ, phấn hoa cổ đại và kỹ thuật chế tác gỗ thời kỳ đồ đá mới để tái dựng công trình chính xác nhất có thể.

“Mọi thứ trong công trình này đều từng tồn tại trên vùng đất này cách đây khoảng 5.000 năm”, ông nói.

Theo ông Winter, nhóm xây dựng còn sử dụng các công cụ bằng đá mô phỏng để tạo nên từng chi tiết của hội trường. “Chúng tôi thậm chí đếm từng nhát chém của mỗi chiếc rìu”, ông cho biết.

Ban đầu, ông Winter từng hoài nghi liệu Durrington 68 có thực sự là một công trình có mái che hay không. Tuy nhiên, quá trình dựng hội trường khiến ông thay đổi quan điểm.

“Khi công trình gần hoàn thiện, tôi tin tới 75% rằng đó thực sự từng là một tòa nhà có mái”, ông nói.

Giống như Stonehenge, hội trường này cũng được thiết kế thẳng hàng với điểm chí mùa đông – thời điểm Mặt Trời mọc và lặn đặc biệt trong năm.

Dự án là một phần trong kế hoạch mở rộng giáo dục của English Heritage, tổ chức bảo tồn di sản của Anh. Trong tương lai, khu vực này sẽ có thêm trung tâm học tập, phòng thí nghiệm khám phá và không gian thực hành dành cho học sinh.

Theo bà Iona Keen, người đứng đầu bộ phận giáo dục và diễn giải của English Heritage, tổ chức đặt mục tiêu phục vụ gần 100.000 học sinh mỗi năm trong vòng 5 năm tới.

Tại đây, trẻ em sẽ được trải nghiệm các hoạt động như làm pho mát thời tiền sử, nặn đồ gốm và sinh hoạt quanh đống lửa để hiểu cách con người thời đồ đá mới sinh sống.

Người phụ trách bảo tàng Stonehenge Win Scutt, cho rằng toàn bộ quần thể Stonehenge phản ánh một xã hội đề cao sự kết nối cộng đồng. “Đây là câu chuyện về xã hội chứ không chỉ là kỹ thuật hay khoa học”, ông nói.

Theo ông Scutt, các công trình khổng lồ như Stonehenge hay hội trường Kusuma cho thấy con người thời kỳ đồ đá mới đã cùng nhau tạo nên những biểu tượng đại diện cho cộng đồng và bản sắc tập thể.

Đối với nhiều tình nguyện viên tham gia dự án, trải nghiệm này mang ý nghĩa đặc biệt. “Thật đáng kinh ngạc khi nghĩ về những người đã thực sự xây dựng công trình nguyên bản cách đây hàng nghìn năm”, tình nguyện viên Sarah Davis chia sẻ.