Phường Phú Diễn: Xây nếp sống văn hóa từ những việc làm gần dân, sát dân

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, dân số tăng cơ học, nhiều yêu cầu mới đặt ra đối với công tác quản lý và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Tại phường Phú Diễn, các tổ dân phố (TDP) đã và đang phát huy vai trò 'cánh tay nối dài', triển khai nhiều cách làm linh hoạt, sáng tạo, góp phần củng cố tình đoàn kết, hình thành nếp sống văn minh trong cộng đồng dân cư.

Tuyên truyền sát dân - nền tảng tạo đồng thuận trong cộng đồng

TDP số 7 Phúc Diễn hiện có hơn 200 hộ dân với trên 1.000 nhân khẩu, trong đó có đông đảo cán bộ, đảng viên, người hưu trí - lực lượng nòng cốt trong các phong trào tại địa phương. Qua kỳ bầu cử vừa qua, tỷ lệ cử tri tham gia đạt 100% từ rất sớm; không khí phấn khởi, tin tưởng lan tỏa trong Nhân dân trước, trong và sau bầu cử. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động được triển khai bài bản, sâu sát ngay từ tổ dân phố.

Cư dân TDP 7 Phúc Diễn tranh thủ buổi tối cùng trang trí không gian chung chào mừng ngày bầu cử

Cư dân TDP 7 Phúc Diễn tranh thủ buổi tối cùng trang trí không gian chung chào mừng ngày bầu cử

Theo ông Phạm Cao Thi, Tổ trưởng TDP số 7 Phúc Diễn, kiêm Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Phú Diễn, để các chủ trương, nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, trước hết cần được quán triệt sâu sắc từ cấp ủy, chính quyền đến từng chi hội, đoàn thể; từ đó tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Từ thực tiễn, tổ dân phố xác định lấy tuyên truyền miệng làm phương thức trung tâm. Sự gặp gỡ trực tiếp, cách giải thích “thấu tình, đạt lý” đã trở thành chìa khóa tạo nên sự đồng thuận trong nhân dân. Các nội dung được triển khai thống nhất từ chi ủy đến các chi hội, sau đó phân công Ban Công tác Mặt trận, người có uy tín trực tiếp đến từng hộ dân để tuyên truyền, vận động.

Cách làm “chia nhỏ địa bàn, đi từng ngõ, gõ từng nhà” được duy trì hiệu quả trong nhiều năm qua. Mỗi cán bộ phụ trách khoảng 10 dãy nhà với hơn 200 hộ dân, vừa tuyên truyền, vừa nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, đồng thời cập nhật chính xác tình hình di biến động dân cư. Nhờ đó, các nội dung được truyền tải rõ ràng, kịp thời, phù hợp thực tiễn, giúp người dân dễ hiểu, dễ thực hiện.

Tuyên truyền miệng cũng trở thành “cầu nối” gắn kết cộng đồng. Khi có hộ gia đình gặp khó khăn hoặc phát sinh mâu thuẫn, tổ dân phố kiên trì lắng nghe, thấu hiểu, phối hợp với hàng xóm, người thân tình để cùng chia sẻ, khuyên giải. Nhờ đó, nhiều mâu thuẫn được hóa giải từ sớm, không để kéo dài, phát sinh phức tạp.

Trong bối cảnh hiện đại, phương thức truyền thống được kết hợp linh hoạt với công nghệ. Công tác vận động thanh niên, sinh viên được triển khai phù hợp với thời gian, điều kiện sinh hoạt, qua đó thu hút lực lượng trẻ tham gia các nhiệm vụ chung như làm sạch dữ liệu dân cư, phương tiện và đất đai; phong trào “bình dân học vụ số”… góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của TDP.

Có thể thấy, từ những việc làm cụ thể, kiên trì và gần dân, công tác tuyên truyền không chỉ là phương thức truyền tải thông tin mà đã trở thành nền tảng quan trọng để xây dựng sự đồng thuận, củng cố khối đoàn kết và hình thành nếp sống văn hóa trong cộng đồng dân cư.

Tổ dân phố – hạt nhân văn hóa từ cơ sở

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị (tháng 01/2026) về phát triển văn hóa Việt Nam nhấn mạnh: “Phát triển văn hóa cơ sở phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp; xây dựng cộng đồng văn hóa cơ sở giàu bản sắc, sáng-xanh-sạch-đẹp; lấy khu dân cư là hạt nhân của môi trường văn hóa, người dân làm chủ thể và trung tâm”. Từ tinh thần đó, tổ dân phố là lực lượng trực tiếp triển khai, góp phần xây dựng nếp sống văn minh, củng cố đoàn kết và hình thành môi trường văn hóa lành mạnh ngay từ cơ sở. Đây cũng là cấp gần dân nhất, giữ vai trò quan trọng trong việc đưa chủ trương, chính sách vào đời sống.

Phát huy vai trò tổ dân phố trong xây dựng nếp sống văn minh đô thị

Nếu như ở khu dân cư truyền thống, tuyên truyền miệng là “chìa khóa” gắn kết cộng đồng thì tại các khu chung cư, việc xây dựng nếp sống văn hóa được triển khai theo hướng cụ thể, phù hợp với đặc thù đô thị. TDP 21 phường Phú Diễn là một ví dụ tiêu biểu.

Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tại TDP 21 phường Phú Diễn

Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tại TDP 21 phường Phú Diễn

Địa bàn có 5 tòa chung cư cao 40 tầng, với trên 1 vạn dân, thành phần cư dân đa dạng, đặt ra yêu cầu cao trong công tác lãnh đạo, điều hành. Theo ông Trịnh Quốc Hùng, Bí thư chi bộ, Trưởng ban công tác Mặt trận TDP 21, yếu tố then chốt là xây dựng tổ chức Đảng vững mạnh, tạo uy tín, được nhân dân tin tưởng; đội ngũ cán bộ phải thực sự gần dân, được cư dân tín nhiệm thì các hoạt động mới triển khai hiệu quả.

Trên nền tảng đó, TDP 21 đã triển khai mô hình “Chung cư văn hóa, ứng xử lịch thiệp, tôn trọng không gian chung”, đi vào những hành vi cụ thể trong đời sống hằng ngày. Các tiêu chí ứng xử được lồng ghép vào quy định sinh hoạt của tòa nhà, thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và ban quản trị chung cư.

Năm 2025, tổ trưởng TDP 21 được giới thiệu tham gia ban quản trị khu chung cư, tạo điều kiện thuận lợi trong công tác phối hợp, nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động. Nội dung tuyên truyền được duy trì thường xuyên tại các không gian chung như sảnh, thang máy, khu sinh hoạt cộng đồng, giúp các quy tắc ứng xử trở nên gần gũi, dễ thực hiện.

Từ cách làm này, nhiều chuyển biến rõ nét đã hình thành: Cư dân chủ động xếp hàng, nhường người già, trẻ nhỏ; hạn chế nói chuyện lớn tiếng, hút thuốc trong thang máy; không lấn chiếm hành lang, không gây ồn tại các khu vực sinh hoạt chung; thực hiện đúng quy định về sửa chữa nhà cửa, đảm bảo phòng cháy chữa cháy, giữ gìn vệ sinh môi trường.

Ý thức “sống có trách nhiệm” trong không gian chung từng bước được nâng cao, không chỉ góp phần cải thiện chất lượng sống mà còn tạo sự gắn kết trong cộng đồng cư dân. Tỷ lệ đóng phí dịch vụ đúng hạn tăng lên, thể hiện sự đồng thuận và tinh thần trách nhiệm của người dân trong xây dựng môi trường sống văn minh.

Từ những mô hình cụ thể, vai trò của tổ dân phố trong xây dựng đời sống văn hóa tại phường Phú Diễn ngày càng được khẳng định. Năm 2025, toàn phường có 97% hộ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, 100% tổ dân phố giữ vững danh hiệu “Tổ dân phố văn hóa”. Hệ thống thiết chế văn hóa – thể thao được quan tâm đầu tư, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Thông qua việc rà soát, bổ sung quy ước, vai trò tự quản của nhân dân ngày càng được phát huy. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà đã trở thành chủ thể tích cực trong giữ gìn môi trường, đảm bảo an ninh trật tự, hòa giải mâu thuẫn ngay từ cơ sở.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Phú Diễn Nguyễn Lê Hoàng phát biểu chỉ đạo tại hội nghị đại biểu Nhân dân bàn việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở năm 2026

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Phú Diễn Nguyễn Lê Hoàng phát biểu chỉ đạo tại hội nghị đại biểu Nhân dân bàn việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở năm 2026

Năm 2026, phường Phú Diễn tiếp tục đặt mục tiêu xây dựng cộng đồng “đoàn kết, sáng – xanh – sạch – đẹp, an ninh – an toàn”, duy trì 97% gia đình văn hóa, 100% tổ dân phố văn hóa, nâng tỷ lệ người dân luyện tập thể dục thể thao thường xuyên lên 48,5%. Để đạt được mục tiêu đó, việc phát huy các mô hình hay, cách làm hiệu quả từ tổ dân phố tiếp tục là giải pháp trọng tâm.

Tại Hội nghị đại biểu Nhân dân năm 2026, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Phú Diễn Nguyễn Lê Hoàng nhấn mạnh: Xây dựng đời sống văn hóa không phải là khẩu hiệu mà phải bắt đầu từ những việc cụ thể như đường ngõ sạch đẹp, trật tự đô thị được giữ vững, môi trường sống an toàn, tình làng nghĩa xóm thêm gắn bó.

Dù ở khu dân cư truyền thống hay chung cư hiện đại, khi tổ dân phố thực sự gần dân, hiểu dân và phát huy tốt vai trò “cầu nối”, mỗi người dân sẽ trở thành một chủ thể tích cực trong xây dựng đời sống văn hóa, góp phần hình thành cộng đồng văn minh, bền vững từ những điều giản dị nhất.

Quỳnh Anh - Vũ Dung

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/phuong-phu-dien-xay-nep-song-van-hoa-tu-nhung-viec-lam-gan-dan-sat-dan-739716.html