Phường Phú Lương: Phát huy vai trò người có uy tín trong hòa giải

Gỡ mâu thuẫn từ những chuyện nhỏ

Một trong những vụ việc đáng chú ý tại TDP Văn Nội 2 bắt nguồn từ chuyện biển số nhà. Một hộ gia đình mới mua nhà trên địa bàn, sau đó thành lập công ty và có nhu cầu đăng ký địa chỉ hoạt động. Tuy nhiên, việc đăng ký liên quan đến biển số nhà của hộ gia đình bên cạnh, khiến hai bên nảy sinh mâu thuẫn.

Nguyên nhân xuất phát từ mong muốn có số nhà đẹp, phù hợp với tuổi và quan niệm phong thủy của một gia đình. Với họ, số nhà không đơn thuần là ký hiệu địa chỉ mà còn mang ý nghĩa tinh thần, gắn với mong muốn thuận lợi trong cuộc sống và công việc. Trong khi đó, gia đình còn lại cũng có nhu cầu sử dụng địa chỉ để phục vụ hoạt động của mình. Từ những quan điểm khác nhau, hai bên chưa tìm được tiếng nói chung.

Các thành viên Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2 thường xuyên trao đổi, nắm bắt tình hình và tìm hiểu những mâu thuẫn phát sinh trong khu dân cư. Ảnh: VT

Nắm bắt sự việc, các thành viên tổ hòa giải đã chủ động đến gặp từng gia đình để tìm hiểu, lắng nghe nguyện vọng của mỗi bên. Thay vì vội vàng phân định đúng sai, các hòa giải viên kiên trì trao đổi, phân tích để các gia đình hiểu mong muốn của nhau, đồng thời nhìn nhận vấn đề trên tinh thần tôn trọng quyền lợi và tình cảm láng giềng.

Ông Nguyễn Văn Hùng, thành viên Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2 cho biết, điều quan trọng khi giải quyết vụ việc là phải tìm hiểu nguyên nhân thực sự của mâu thuẫn. Qua trao đổi, phân tích, hai bên dần hiểu nhau và tìm được tiếng nói chung, mâu thuẫn được tháo gỡ.

Câu chuyện cho thấy, hòa giải ở cơ sở không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những tranh chấp lớn. Đôi khi, điều cần tháo gỡ trước tiên lại là tâm lý, quan niệm và cách nhìn nhận của mỗi người. Người hòa giải phải kiên nhẫn lắng nghe, tạo được sự tin tưởng và khéo léo vận động để các bên tự nguyện tìm điểm chung.

Từ ngày 1-7-2025 đến nay, Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2 đã tham gia giải quyết 3 vụ việc, gồm 2 vụ mâu thuẫn, xích mích giữa các gia đình dẫn đến đánh nhau và 1 vụ tranh chấp đất đai. Với những vụ việc liên quan đến va chạm, xô xát, tổ hòa giải chủ động đến tận nhà các gia đình để tìm hiểu nguyên nhân, lắng nghe ý kiến người trong cuộc. Khi sự việc xảy ra, mỗi bên đều có lý lẽ riêng. Vì vậy, việc gặp gỡ, trao đổi với từng gia đình trước khi vận động các bên ngồi lại với nhau có ý nghĩa quan trọng.

Lấy uy tín, kinh nghiệm để hòa giải

Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2 hiện có 12 thành viên, do Bí thư Chi bộ Nguyễn Tuấn Đức làm tổ trưởng. Thành viên tổ có sự tham gia của những người hoạt động tại các chi hội, đoàn thể, trong đó có Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi và những cá nhân có kinh nghiệm, uy tín trong cộng đồng dân cư.

Theo ông Nguyễn Công Cứ, thành viên Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2, lợi thế của tổ là có sự tham gia của những người cao tuổi, từng trải qua nhiều hoàn cảnh trong cuộc sống và được người dân tin tưởng. Họ am hiểu phong tục, tập quán, nếp sinh hoạt địa phương, đồng thời có mối quan hệ gần gũi với các gia đình. Đây là điều kiện thuận lợi để tiếp cận, tìm hiểu và tháo gỡ những bất đồng phát sinh.

Phát huy kinh nghiệm, uy tín của người cao tuổi là một trong những cách làm được Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2 chú trọng. Ảnh: VT

Chia sẻ về kinh nghiệm hòa giải, ông Nguyễn Công Cứ cho rằng, trước hết phải lắng nghe đầy đủ ý kiến từ hai phía, không nên chỉ nghe một bên rồi vội vàng nhận định. Sau khi nắm được sự việc, hòa giải viên mới phân tích từng vấn đề, giúp những người liên quan nhận ra nguyên nhân mâu thuẫn và những điểm chưa phù hợp trong cách ứng xử.

Theo ông Cứ, lời khuyên của người có uy tín, kinh nghiệm sống trong khu dân cư thường có sức thuyết phục đáng kể. Khi người dân cảm nhận được sự chân thành, công tâm, không thiên vị, họ sẽ cởi mở hơn trong trao đổi, từ đó dễ tìm được tiếng nói chung.

Thực tế tại Văn Nội 2 cho thấy, việc đến tận nhà gặp gỡ, trò chuyện là cách làm được các thành viên chú trọng. Thay vì chờ người dân tìm đến, hòa giải viên chủ động nắm bắt thông tin, tiếp cận khi mâu thuẫn mới phát sinh. Với những trường hợp các bên đang căng thẳng, việc lựa chọn thời điểm phù hợp để trao đổi cũng góp phần tạo sự đồng thuận.

Tuy nhiên, bên cạnh kinh nghiệm và uy tín, kiến thức pháp luật là yêu cầu không thể thiếu đối với người làm công tác hòa giải. Đặc biệt, những vụ việc liên quan đến đất đai, tài sản và quyền lợi của các hộ gia đình thường có nội dung phức tạp, đòi hỏi hòa giải viên phải nắm được các quy định liên quan để giải thích, hướng dẫn người dân.

Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2 Nguyễn Tuấn Đức cho biết, khó khăn hiện nay là kiến thức pháp luật của các thành viên chưa đồng đều, trong khi tình huống phát sinh trong đời sống ngày càng đa dạng. Có những vụ việc đòi hỏi người hòa giải không chỉ có kinh nghiệm ứng xử mà còn phải hiểu quy định pháp luật để phân tích đúng bản chất vấn đề.

Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ hòa giải TDP Văn Nội 2, phường Phú Lương Nguyễn Tuấn Đức trao đổi về hoạt động hòa giải tại địa bàn. Ảnh: VT

Từ thực tế đó, ông Đức kiến nghị các cấp, các ngành quan tâm tổ chức thêm lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho thành viên tổ hòa giải. Nội dung tập huấn cần gắn với tình huống thực tế, chú trọng kỹ năng tiếp cận, lắng nghe, phân tích, xử lý những dạng mâu thuẫn thường gặp, nhất là tranh chấp đất đai, quan hệ dân sự và va chạm trong sinh hoạt cộng đồng.

Một vấn đề khác được ông Đức quan tâm là trẻ hóa đội ngũ hòa giải viên. Theo ông, cần thu hút thêm thành viên trẻ tham gia, kết hợp sức trẻ, kiến thức pháp luật và khả năng tiếp cận thông tin với uy tín, kinh nghiệm sống của những người cao tuổi. Mỗi thành viên có thế mạnh riêng, nếu được phân công phù hợp sẽ phát huy tốt hơn vai trò trong quá trình giải quyết vụ việc.

Từ những câu chuyện tại TDP Văn Nội 2 có thể thấy, giá trị của hòa giải cơ sở không chỉ nằm ở việc giải quyết một vụ việc cụ thể mà còn ở khả năng ngăn ngừa mâu thuẫn phát triển phức tạp, giữ gìn quan hệ giữa các gia đình. Bằng sự kiên trì, trách nhiệm và cách ứng xử thấu tình, đạt lý, những hòa giải viên ở Văn Nội 2 đang góp phần củng cố sự đồng thuận, giữ gìn bình yên từ mỗi gia đình, ngõ phố.