Phường Vĩnh Hưng có 56 bãi trông giữ phương tiện, chỉ 2 hợp pháp: Bài toán nan giải của đô thị hóa

Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị cùng với CAP Vĩnh Hưng đã thành lập nhiều đoàn công tác rà đi, soát lại, yêu cầu bổ sung thiết bị PCCC, nhắc nhở, lập biên bản xử lý vi phạm. Ảnh: AT.

Quy hoạch trên giấy

Trên địa bàn Vĩnh Hưng có tới 56 điểm trông giữ phương tiện, nhưng chỉ 2 bãi đỗ xe được cấp phép hợp pháp, số còn lại hoạt động tự phát trên đất công, đất nông nghiệp, đất dự án chậm triển khai hoặc khuôn viên cơ quan, chợ, chung cư. Bản thân bãi trông giữ xe của Công ty Vận tải Trường Sơn, diện tích 450m2 dù giấy phép tạm trông giữ xe máy nhưng vẫn “lấn” sang trông giữ cả ô tô.

Đối với 2 điểm có giấy phép, 1 bãi xe cấp phép tạm sử dụng vỉa hè để trông giữ xe máy, 1 bãi xe ký hợp đồng thuê đất với Trung tâm phát triển quỹ đất quận Hoàng Mai (trước đây), được cấp phép tạm thời để trông giữ ô tô. Trong số 54 điểm trông giữ phương tiện không giấy phép có tới 40 bãi đỗ xe trên đất sản xuất nông nghiệp, 3 bãi trông giữ xe trên đất tôn giáo/di tích, 2 bãi đỗ xe tại khu đất dự án chậm triển khai số 409 Lĩnh Nam, 2 bãi đỗ xe thuộc cơ quan nhà nước...

Theo Chủ tịch UBND phường Nguyễn Hải Bình, dù quy mô to hay nhỏ đặc điểm chung của 54 điểm trông giữ xe không giấy phép đều quy mô nhỏ lẻ, đa số chỉ là bãi tạm, không có hạ tầng PCCC, không có hệ thống quản lý chính thức; sử dụng sai mục đích đất: nhiều bãi xe nằm trên đất công, đất dự án chưa triển khai, hoặc đất nông nghiệp; tiềm ẩn rủi ro như: nguy cơ cháy nổ, mất an toàn giao thông, gây mất mỹ quan đô thị. Ngay từ đầu khi thành lập chính quyền 2 cấp, cán bộ Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị cùng với CAP Vĩnh Hưng đã thành lập nhiều đoàn công tác rà đi, soát lại, yêu cầu bổ sung thiết bị PCCC, nhắc nhở, lập biên bản xử lý vi phạm.

Niêm phong, xử lý nghiêm xe đậu trong bãi trái phép. Ảnh: AT

Chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng cho biết thêm, từ 2015, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt quy hoạch phân khu H2-4 tỷ lệ 1/2000 (Quyết định số 6499/Q Đ-UBND ngày 27/11/2015) trên địa bàn có 10 ô đất dành cho bãi xe (2,26ha) nhưng đến nay vẫn chưa có nhà đầu tư.

Để tìm hiểu nghịch lý này, trao đổi với anh Quân - chủ bãi trông giữ xe ngã 3 phố Tân Khai - Dương Văn Bé cho biết, kinh phí đầu tư bãi xe tự động (thông minh) khá cao, phụ thuộc nhiều vào quy mô. Theo anh Quân, nếu bãi nhỏ (<100 chỗ), khoảng 2 - 5 tỷ đồng; bãi trung bình (100 - 500 chỗ) khoảng 5 - 15 tỷ đồng, bãi lớn (>500 chỗ) từ 20 tỷ đồng trở lên thì phải mất 20 năm mới hòa vốn.

Chủ điểm trông giữ xe trên cho biết thêm, giá thuê xe dù mới tăng 200.000 đồng/tháng từ đầu năm thì giá trông xe 45 chỗ 1,8 triệu đồng, xe 25 chỗ 1,5 triệu đồng, xe 16 chỗ 1,2 triệu đồng, xe 4 - 7 chỗ 1 triệu đồng, không hấp dẫn các nhà đầu tư, không chỉ ở phường Vĩnh Hưng mà là thực trạng chung của Hà Nội.

Với dân số hơn khoảng 70.000 người, theo thống kế sơ bộ trên địa bàn có khoảng 2,5 nghìn xe ô tô, vượt xa khả năng đáp ứng của bãi xe có phép. Sự tồn tại của hàng chục điểm trông giữ xe không phép gây ra nhiều hệ lụy như: xe ô tô đỗ tràn lan trên lòng đường, vỉa hè, gây ùn tắc và mất mỹ quan đô thị. Các bãi trông giữ xe tự phát tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ do không đảm bảo PCCC, đồng thời vi phạm quy định sử dụng đất.

UBND phường Vĩnh Hưng đã ban hành thông báo chấm dứt hoạt động, xử phạt hành chính 25 trường hợp, nhưng tình trạng vẫn tái diễn do nhu cầu thực tế quá lớn. Như vậy, 56 điểm trông giữ xe tại Vĩnh Hưng phản ánh rõ sự mất cân đối giữa quy hoạch và thực tế, chỉ 2 bãi hợp pháp, còn lại 54 điểm trông giữ xe tự phát. Đây là nguyên nhân chính gây áp lực giao thông và trật tự đô thị, xe ô tô đỗ tràn lan trên lòng đường, vỉa hè, gây ùn tắc và mất mỹ quan đô thị.

Kêu gọi đầu tư xây dựng bãi xe theo quy hoạch

“Bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương là vừa phải đảm bảo việc tuân thủ các quy định của pháp luật về sử dụng đất đai, PCCC, điều kiện kinh doanh, vừa phải làm thế nào để thỏa mãn nhu cầu có chỗ đỗ xe cho người dân. Mọi việc không đơn thuần là xử phạt hành chính, đóng cửa bãi trông giữ xe” - Chủ tịch UBND phường Nguyễn Hải Bình cho biết.

Trước mắt, UBND phường Vĩnh Hưng đã đề xuất lãnh đạo TP Hà Nội, Sở Xây dựng trước mắt cấp phép tạm cho một số bãi xe trên đất công hoặc đất dự án chậm triển khai để giảm áp lực. Về dài hạn cần kêu gọi đầu tư xây dựng bãi xe theo quy hoạch, áp dụng công nghệ quản lý thông minh, kết hợp mô hình bãi xe ngầm hoặc đa chức năng. Tại thời điểm này, địa phương đã bố trí quản lý chặt chẽ, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các bãi xe không phép, đồng thời có lộ trình giải tỏa hợp lý.

Nói về bất cập này, PGS.TS Nguyễn Hồng Thái - Chủ nhiệm Khoa Kinh tế-Vận tải (Trường Đại học GTVT) cho biết, khó khăn lớn nhất của Hà Nội hiện nay là thiếu nhà đầu tư. Việc xây dựng bãi xe đòi hỏi suất đầu tư cao, thời gian thu hồi vốn lâu, trong khi chưa có cơ chế ưu đãi đặc thù. Điều này khiến các ô đất quy hoạch vẫn nằm trên giấy, còn người dân thì buộc phải gửi xe ở những bãi tự phát. Ngoài việc cho nâng tầng (9 tầng) Hà Nội nên nghĩ đến việc cấp phép thêm 2-3 tầng ngầm, kết hợp bãi xe và dịch vụ thương mại để rút ngắn thời gian thu hồi vốn.

Ông Thái cho rằng, để giải quyết bài toán giao thông tĩnh tại Vĩnh Hưng, TP Hà Nội ngoài các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư bãi trông giữ xe theo quy hoạch cần phát triển mô hình điểm trông giữ xe ngầm dưới công viên, khu cây xanh, hoặc kết hợp thương mại - dịch vụ.

Phường Vĩnh Hưng là minh chứng rõ nét cho thách thức quản lý đô thị tại Hà Nội, dân số đông, ô tô nhiều, nhưng hạ tầng chưa theo kịp. Nếu không có giải pháp đồng bộ, tình trạng bãi trông giữ xe tự phát sẽ tiếp tục gây áp lực lên giao thông và trật tự đô thị...

An Thanh