PPSh-41 - Súng tiểu liên làm nên hỏa lực Hồng quân trong Chiến tranh thế giới thứ 2

Khi nhắc tới các biểu tượng vũ khí bộ binh của Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ 2, cái tên PPSh-41 luôn được đặt ở vị trí hàng đầu.

Được thiết kế bởi Georgy Shpagin và chính thức đưa vào trang bị năm 1941, PPSh-41 nhanh chóng trở thành một trong những súng tiểu liên sản xuất nhiều nhất trong lịch sử, với hơn 6 triệu khẩu được chế tạo trong thời chiến.

PPSh-41 là súng tiểu liên sử dụng đạn 7,62 x 25 mm Tokarev, loại đạn súng ngắn có vận tốc cao so với nhiều cỡ đạn cùng thời.

Thiết kế của súng dựa trên nguyên lý khóa nòng lùi tự do, cơ cấu đơn giản, dễ sản xuất hàng loạt bằng phương pháp dập kim loại và gia công thô, phù hợp với điều kiện công nghiệp thời chiến của Liên Xô.

Về thông số kỹ thuật, PPSh-41 có chiều dài tổng thể khoảng 84 cm, nòng dài khoảng 27 cm. Trọng lượng khi không lắp đạn khoảng 3,6 kg.

Tốc độ bắn lý thuyết đạt khoảng 900 phát mỗi phút, tạo mật độ hỏa lực rất lớn trong giao tranh cự ly gần. Tầm bắn hiệu quả khoảng 150 m đến 200 m. Súng có 2 loại hộp tiếp đạn phổ biến gồm hộp tròn 71 viên và hộp cong 35 viên.

Chính hộp tiếp đạn tròn 71 viên đã tạo nên hình ảnh đặc trưng của PPSh-41. Với số lượng đạn lớn, người lính có thể duy trì hỏa lực liên tục trong thời gian dài trước khi phải thay đạn.

Tuy nhiên, hộp tròn cũng nặng và phức tạp hơn trong sản xuất, vì vậy về sau hộp cong 35 viên được sử dụng rộng rãi hơn để tăng độ tin cậy và giảm chi phí.

Trong bối cảnh Chiến tranh thế giới thứ 2, vai trò của PPSh-41 đặc biệt nổi bật trong các trận đánh đô thị như Stalingrad.

Ở môi trường giao tranh trong nhà, chiến hào và khoảng cách ngắn dưới 100 m, tốc độ bắn cao của PPSh-41 mang lại ưu thế rõ rệt trước súng trường lên đạn từng viên.

Các đơn vị xung kích Hồng quân thường được trang bị số lượng lớn PPSh-41 để tăng cường hỏa lực áp đảo khi đột kích.

So với nhiều súng tiểu liên khác cùng thời, PPSh-41 có ưu điểm về độ bền và khả năng hoạt động trong điều kiện lạnh giá.

Cơ cấu đơn giản giúp súng ít bị kẹt đạn khi tiếp xúc với bùn đất hoặc tuyết. Điều này đặc biệt quan trọng trong các chiến dịch mùa đông trên mặt trận phía Đông.

Về mặt chiến thuật, việc trang bị rộng rãi PPSh-41 phản ánh sự thay đổi trong tư duy tác chiến của Liên Xô.

Thay vì chỉ dựa vào súng trường Mosin-Nagant bắn phát một, Hồng quân tăng cường sử dụng súng tiểu liên để nâng mật độ hỏa lực ở cấp tiểu đội và trung đội. Điều này tạo nên lợi thế trong các cuộc tấn công xung phong và chiến đấu cự ly gần.

Không chỉ được Hồng quân sử dụng, PPSh-41 còn xuất hiện trong tay nhiều lực lượng khác khi bị thu giữ hoặc sản xuất theo mẫu.

Sau chiến tranh, khẩu súng này tiếp tục phục vụ tại nhiều quốc gia và xuất hiện trong các cuộc xung đột suốt nửa sau thế kỷ 20.

Hơn 80 năm sau khi ra đời, PPSh-41 vẫn được xem là biểu tượng của nền công nghiệp quốc phòng Liên Xô thời chiến.

Với thiết kế đơn giản, chi phí thấp và khả năng tạo hỏa lực mạnh, khẩu súng tiểu liên này đã góp phần quan trọng vào nỗ lực của Hồng quân trong cuộc chiến chống phát xít, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử quân sự thế giới.

Việt Hùng