Quản lý đo lường phải chặt chẽ, phân cấp sát thực tiễn

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Nguyễn Khắc Thận điều hành phiên thảo luận Tổ.

Bảo đảm an toàn dữ liệu đặc thù quốc phòng, an ninh

Cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường nhằm hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, ĐBQH Ngô Nam Cường (Nghệ An) đánh giá cao việc Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, bổ sung các quy định về quản lý dữ liệu; đồng thời, chú trọng yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

ĐBQH Ngô Nam Cường (Nghệ An) phát biểu.

Về quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu đo lường đặc thù quốc phòng, an ninh, đại biểu cho rằng việc khoản 2 Điều 34b loại trừ dữ liệu đo lường đặc thù quốc phòng, an ninh và dữ liệu thuộc phạm vi bảo vệ bí mật nhà nước khỏi cơ sở dữ liệu dùng chung là cần thiết. Tuy nhiên, khoản 3 quy định về gắn mã, quản lý duy nhất đối với phương tiện đo, chuẩn đo lường và khoản 4 quy định trách nhiệm cung cấp, cập nhật dữ liệu chưa làm rõ phạm vi áp dụng đối với hoạt động đo lường đặc thù, có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau khi triển khai.

Theo đại biểu, sự phát triển của công nghệ lưỡng dụng đặt ra yêu cầu quản lý dữ liệu phù hợp với mục đích sử dụng và tính chất hoạt động. Những thông tin riêng lẻ không thuộc phạm vi bí mật nhà nước nhưng khi được tổng hợp, phân tích, tích hợp có thể phát sinh nguy cơ tiết lộ thông tin cần bảo vệ. Tuy nhiên, không thể mặc nhiên coi mọi công nghệ lưỡng dụng hoặc dữ liệu liên quan là bí mật nhà nước; việc xác định phải tuân thủ quy định của pháp luật.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận Tổ.

Từ đó, đại biểu đề nghị làm rõ việc áp dụng quy định ngoại lệ tại khoản 2 Điều 34b đối với các nhiệm vụ định danh, cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu tại khoản 3, khoản 4; đồng thời xác lập cơ chế quản lý phù hợp đối với dữ liệu đo lường đặc thù quốc phòng, an ninh, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và tính thống nhất của hệ thống đo lường quốc gia. Đại biểu nhấn mạnh, quản lý thống nhất không nhất thiết đồng nghĩa với việc tập trung toàn bộ dữ liệu vào một nền tảng dùng chung.

Về phân định thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, đại biểu cho biết khoản 2 Điều 55 của dự thảo giao Chính phủ quy định việc thực hiện quản lý nhà nước về đo lường, bao gồm kết nối, chia sẻ dữ liệu đối với hoạt động đo lường đặc thù quốc phòng, an ninh. Thống nhất với nguyên tắc Chính phủ quản lý thống nhất, đại biểu cho rằng cần phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình thực hiện.

Các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp dự thảo luận Tổ.

Theo đại biểu, quy định trước khi sửa đổi đã xác định vai trò chủ trì của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trong phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ. Vì vậy, khi chuyển sang cơ chế Chính phủ quy định, cần làm rõ trách nhiệm quản lý chuyên ngành, trách nhiệm phối hợp và trách nhiệm đối với dữ liệu đo lường. Đại biểu đề nghị hoàn thiện khoản 2 Điều 55 theo hướng xác định rõ trách nhiệm chủ trì, tổ chức thực hiện của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trong phạm vi quản lý được giao và trách nhiệm phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ.

Đồng thời, cần phân biệt hoạt động đo lường phục vụ nhiệm vụ đặc thù quốc phòng, an ninh với hoạt động đo lường phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống dân sinh, kể cả khi do cùng một tổ chức, đơn vị thực hiện. Đối với Điều 46, đại biểu đề nghị làm rõ ranh giới kiểm tra giữa cơ quan chuyên ngành và cơ quan địa phương theo tính chất hoạt động, tránh chồng chéo, bỏ trống trách nhiệm hoặc ảnh hưởng đến việc thực hiện các nhiệm vụ đặc thù.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự thảo luận Tổ.

ĐBQH Ngô Nam Cường đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát, chỉnh lý đồng bộ Điều 34b, Điều 46 và khoản 2 Điều 55, bảo đảm hài hòa giữa phát triển hệ thống đo lường quốc gia hiện đại, có khả năng kết nối, hội nhập với yêu cầu bảo vệ dữ liệu đặc thù quốc phòng, an ninh; đồng thời phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và bảo đảm tính khả thi khi tổ chức thực hiện.

Không để cấp xã "gánh" nhiệm vụ vượt quá năng lực

ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho rằng hoạt động đo lường liên quan trực tiếp đến quyền lợi, tài sản, sức khỏe và đời sống của người dân. Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường cần bảo đảm tính khả thi, phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

ĐBQH Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) phát biểu.

Quan tâm đến phân cấp, phân quyền, đại biểu băn khoăn về việc giao nhiệm vụ quản lý đo lường cho cấp xã khi điều kiện về nhân lực, chuyên môn và cơ sở vật chất còn hạn chế. Theo đại biểu, trước đây, hoạt động quản lý đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa chủ yếu do cấp tỉnh thực hiện; ngay cả cấp huyện cũng chưa có đầy đủ nhân lực chuyên trách. Trong khi đó, đo lường là lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu, còn đội ngũ cán bộ cấp xã hiện nay chủ yếu đảm nhiệm các lĩnh vực khác, hầu như chưa có nhân lực chuyên sâu về đo lường, kiểm định chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Dẫn thực tế Đồng Tháp có 102 đơn vị hành chính cấp xã, đại biểu đặt vấn đề về khả năng bố trí nguồn lực nếu đầu tư hệ thống chuẩn đo lường đồng loạt ở cấp xã. Từ đó, đề nghị nghiên cứu kỹ việc phân cấp, phân quyền, cân nhắc tiếp tục giao những nhiệm vụ phù hợp cho cấp tỉnh và thực hiện phân cấp từng bước, tránh giao nhiệm vụ vượt quá khả năng của cơ sở.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 10.

Về nguồn lực đầu tư, đại biểu đề nghị xác định rõ những hạng mục hạ tầng đo lường cần sử dụng ngân sách nhà nước và những hoạt động có thể huy động nguồn lực tư nhân. Đồng thời, cần phân biệt đầu tư hạ tầng phục vụ quản lý nhà nước với đầu tư phương tiện, thiết bị kiểm định, đo lường phục vụ sản xuất, kinh doanh; cụ thể hóa chính sách ưu đãi tài chính để khuyến khích nguồn lực tư nhân tham gia.

Đối với phương tiện đo nhóm 1, nhóm 2, đại biểu đề nghị chú trọng kiểm soát không chỉ ở khâu kiểm định mà cả trong quá trình vận hành, sử dụng, nhằm bảo đảm kết quả đo chính xác, khách quan. Cùng với tăng cường kiểm tra, giám sát, cần áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp để nâng cao độ tin cậy của kết quả đo, nhất là trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe, đời sống người dân như y tế, an toàn thực phẩm và môi trường.

Liên quan đến Điều 25 về hoạt động kiểm định, thử nghiệm, ĐBQH Phạm Văn Hòa đề nghị làm rõ cơ chế xử lý và hậu quả pháp lý đối với tổ chức, doanh nghiệp sản xuất, cung cấp phương tiện đo không bảo đảm chất lượng hoặc không đúng nội dung đã đăng ký, kê khai. Theo đại biểu, các nội dung này không nhất thiết phải quy định chi tiết trong luật nhưng cần được Chính phủ cụ thể hóa tại nghị định, tạo cơ sở xử lý và phòng ngừa vi phạm khi thực hiện quản lý theo phương thức hậu kiểm thay vì tiền kiểm.