Quản lý, giáo dục học sinh: Cần sự đồng hành từ gia đình, nhà trường và xã hội

Vụ việc một học sinh lớp 12 ở Hà Nội hành hung cô giáo dạy Toán, khiến cô bị gãy xương cánh mũi, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc phối hợp quản lý, giáo dục học sinh.

Không thể bao biện cho hành vi xúc phạm, hành hung thầy cô, nhưng để phòng ngừa những sự việc tương tự, trách nhiệm không thể chỉ đặt lên vai nhà trường. Gia đình, nhà trường và xã hội cần đồng hành, giúp học sinh hình thành nhân cách, kỹ năng sống và ý thức tôn trọng người khác.

Giờ học chính khóa của cô và trò Trường THPT Văn Chấn.

Tại một số trường trên địa bàn huyện Văn Chấn trước đây, giáo viên chủ nhiệm cho biết việc trao đổi với gia đình để nắm tình hình học tập, sinh hoạt của học sinh đôi khi chưa thuận lợi. Có trường hợp giáo viên phải liên hệ nhiều lần mới nhận được phản hồi.

Thường xuyên được giao chủ nhiệm lớp 10, cô Phùng Thị Mai Hương, giáo viên Trường THPT Văn Chấn cho biết, cô thấu hiểu những khó khăn của phụ huynh thường xuyên vắng nhà vì công việc. Tuy nhiên, việc liên hệ, mời một số phụ huynh đến trao đổi về tình hình của con đôi khi chưa có sự phối hợp tích cực từ phía gia đình.

"Tôi gọi điện nhưng không liên lạc được với gia đình. Khi nhờ học sinh nhắn bố mẹ, có em nói: Bố em bận, không nghe được điện thoại của cô giáo", cô Hương kể.

Thư viện xanh của Trường THPT Sơn Thịnh tạo không gian trải nghiệm cho học sinh.

Khi cha mẹ chưa dành đủ thời gian quan tâm, đồng hành cùng con, những thay đổi trong cảm xúc, hành vi và các mối quan hệ của trẻ có thể không được nhận ra kịp thời.

Chị Nguyễn Thị Kim Anh, tổ 4, phường Yên Bái có hai con gái. Con lớn hiện công tác trong ngành công an, đã lập gia đình; con thứ đang học năm thứ nhất đại học. Chị kể, gần 15 năm trước, khi con lớn bước vào bậc trung học cơ sở, chị đã phải lùi kế hoạch học chuyên khoa ngành y để cùng chồng kèm cặp con.

“Ở tuổi sắp dậy thì, các cháu có nhiều thay đổi. Tôi nghĩ cha mẹ cần quan tâm, gần gũi và đồng hành với con, bởi chỉ cần thiếu sát sao một thời gian, việc uốn nắn sẽ khó khăn hơn”, chị Kim Anh chia sẻ.

Cùng nhấn mạnh vai trò của gia đình, anh Trần Hữu Thìn, ở thôn Vực Tuần, xã Cát Thịnh, cho rằng một số hành vi thiếu kiềm chế của học sinh có thể xuất phát từ sự bồng bột. Tuy nhiên, theo anh, cha mẹ cần quan tâm, hướng dẫn con trong sinh hoạt, đi lại và cách ứng xử khi xảy ra mâu thuẫn với bạn bè.

“Khi thấy bạn bè cãi nhau hoặc xô xát, tôi nhắc con nên khuyên can, không tham gia, không hùa theo hay chia bè phái”, anh Thìn chia sẻ.

Học sinh ở tuổi mới lớn cần được lắng nghe, chia sẻ, nắm bắt tâm tư, tình cảm và những thay đổi về tâm lý.

Em P.T.M., học sinh lớp 12 ở xã Đông Cuông, cho biết đôi khi cảm thấy cha mẹ chưa thấu hiểu mình.

“Nhiều khi bố mẹ cháu chưa hiểu cháu. Có khi cháu chưa làm xong việc nhà, bố đã lớn tiếng mà không tìm hiểu rõ nguyên nhân. Bố muốn cháu học ngành y, trong khi đó không phải sở trường của cháu. Nhiều lúc cháu cảm thấy mệt mỏi và căng thẳng”, em chia sẻ.

Ở lứa tuổi vị thành niên, học sinh có nhiều thay đổi về tâm sinh lý, cần được lắng nghe, chia sẻ và hướng dẫn cách điều chỉnh cảm xúc, hành vi. Khi gia đình và nhà trường chưa phối hợp thường xuyên, những thay đổi cần được quan tâm có thể không được nhận ra kịp thời.

Bên cạnh trách nhiệm của gia đình, nhà trường cần duy trì trao đổi với phụ huynh về việc học tập, sinh hoạt và các mối quan hệ của học sinh.

Giờ hoạt động tập thể của Trường Tiểu học & THCS Yên Thành, xã Yên Thành.

Cô giáo Quyền Thị Thúy Hằng - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Sơn Thịnh cho rằng, cha mẹ cần theo dõi giờ giấc, việc học và sinh hoạt của con; chủ động trao đổi với giáo viên chủ nhiệm khi có vấn đề phát sinh, đồng thời cùng nhà trường hướng dẫn con hình thành ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và thái độ tôn trọng mọi người.

Theo cô Hằng, gia đình cần lắng nghe, nắm bắt tâm tư, tình cảm và những thay đổi về tâm lý của con; không bao che hoặc đổ lỗi khi con vi phạm. Sự phối hợp kịp thời giữa cha mẹ học sinh và giáo viên sẽ giúp việc giáo dục, hỗ trợ học sinh hiệu quả hơn.

Cô giáo Quyền Thị Thúy Hằng - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Sơn Thịnh trao đổi với học sinh trong giờ ngoại khóa.

Bên cạnh gia đình và nhà trường, chính quyền cơ sở, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư cũng góp phần tạo dựng môi trường an toàn, lành mạnh cho học sinh. Thôn, tổ dân phố có thể phối hợp với nhà trường nắm bắt tình hình học tập, sinh hoạt của học sinh trên địa bàn; quan tâm, hỗ trợ các em có hoàn cảnh khó khăn, có nguy cơ bỏ học hoặc vi phạm pháp luật. Đồng thời, địa phương cần tạo điều kiện để học sinh tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, trải nghiệm và giáo dục kỹ năng sống.

Quản lý, giáo dục học sinh là trách nhiệm chung, đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng. Sự quan tâm, kết nối và hỗ trợ kịp thời giúp các em được lắng nghe, hướng dẫn và hình thành ý thức chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Đây là nền tảng góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nơi mỗi học sinh được tôn trọng và bảo vệ.