Quan niệm kiêng khám bệnh đầu năm và những hệ lụy

Điều trị bệnh nhân nguy kịch do trì hoãn khám bệnh đầu năm. Ảnh: BV 19-8.

Sau kỳ nghỉ Tết, sức khỏe của nhiều người thường ít nhiều bị ảnh hưởng bởi sự xáo trộn trong sinh hoạt. Những bữa ăn nhiều đạm, nhiều chất béo, việc sử dụng rượu bia, thức khuya hoặc ít vận động khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái quá tải. BS Nguyễn Huy Hoàng - Trung tâm Oxy cao áp Việt - Nga cho biết, trong những ngày Tết, nhiều người hình thành các thói quen không tốt như uống ít nước, ăn nhiều thịt, ít rau củ, ít vận động hoặc ngủ muộn. Những thay đổi này có thể dẫn tới hàng loạt vấn đề sức khỏe như rối loạn tiêu hóa, viêm loét dạ dày - tá tràng, táo bón, căng thẳng, mất ngủ, thậm chí làm nặng thêm các bệnh mạn tính.

Thực tế cho thấy nhiều vấn đề sức khỏe sau Tết hoàn toàn có thể được xử trí sớm nếu người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời. Tuy nhiên, tâm lý kiêng kỵ lại khiến không ít người trì hoãn điều trị, dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Một trường hợp được ghi nhận là bệnh nhân nam mắc xơ gan do rượu. Trong những ngày Tết, bệnh trở nặng do tiếp tục uống rượu nhưng gia đình không đưa đi khám vì cho rằng đầu năm vào viện là điều không may. Đến khi nhập viện, người bệnh đã rơi vào tình trạng xuất huyết tiêu hóa nặng, hôn mê sâu và tiên lượng rất xấu.

Theo ThS.BSNT Trần Tiến Tùng - chuyên khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Medlatec), nhiều trường hợp đáng tiếc xảy ra chỉ vì người bệnh chậm trễ đi khám. Ông cho biết thời điểm đông – xuân là mùa lưu hành của nhiều bệnh truyền nhiễm và bệnh cấp tính như cúm, viêm phổi, viêm đường hô hấp, viêm dạ dày – ruột, ngộ độc thực phẩm. Cùng với đó, thói quen ăn uống nhiều đạm, nhiều chất béo và sử dụng rượu bia trong dịp Tết khiến các bệnh mạn tính dễ mất kiểm soát, dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

“Việc kiêng kỵ khi có bệnh không đi khám là điều không nên bởi khi bệnh nặng, nguy cơ biến chứng cao, diễn biến bệnh sẽ phức tạp, không những nguy hiểm đến tính mạng mà còn gây khó khăn cho quá trình điều trị” - BS Tùng nhấn mạnh.

Một thực tế khác cũng được các bác sĩ cảnh báo là thói quen tự ý dùng thuốc tại nhà. Không ít gia đình chuẩn bị sẵn kháng sinh, thuốc hạ sốt hoặc thuốc giảm đau. Khi xuất hiện các triệu chứng như ho, sổ mũi, đau họng hay rối loạn tiêu hóa, nhiều người tự mua thuốc điều trị mà không có chỉ định của bác sĩ. Việc dùng thuốc không đúng bệnh, không đúng liều có thể che lấp triệu chứng, làm bệnh kéo dài và tăng nguy cơ kháng kháng sinh.

BS Lê Thị Hồng Thắm - Khoa Hô hấp (Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh) cho biết, những tuần đầu năm, bệnh viện thường ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nhập viện trong tình trạng nặng hơn do trì hoãn khám bệnh. Theo bác sĩ, nhiều người dù có lịch tái khám vào các ngày đầu năm nhưng vẫn không đến vì cho rằng đây là “ngày xấu” hoặc sợ việc đi bệnh viện sẽ mang lại điều không may cho cả năm.

Trong khi đó, PGS.TS.BS Hoàng Bùi Hải - Trưởng Khoa Hồi sức – Cấp cứu (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) cho rằng, việc chủ quan với những biểu hiện ban đầu như sốt, cảm cúm có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm phát hiện các bệnh lý nguy hiểm. Ông cho biết sốt có thể là biểu hiện của nhiều bệnh khác nhau, từ nhiễm virus, vi khuẩn đến các bệnh lý hệ thống. Nếu kèm theo các triệu chứng như ho, khó thở, đau ngực, đau đầu hoặc rối loạn tiêu hóa, người bệnh cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Bên cạnh các bệnh cấp tính, nhiều bệnh lý ngoại khoa cũng có thể trở nên nguy hiểm nếu trì hoãn khám bệnh. Tại Khoa Ngoại Tổng hợp của bệnh viện 19-8, các bác sĩ cho biết thời gian gần đây ghi nhận số ca thoát vị bẹn nhập viện tăng lên. Nhiều bệnh nhân vốn đã có khối phồng ở vùng bẹn từ lâu nhưng chủ quan, chờ “qua Tết rồi tính”. Khi nhập viện, khối thoát vị đã đau dữ dội, căng cứng, thậm chí nghẹt ruột phải mổ cấp cứu. Trong khi đó, nếu được khám sớm, phần lớn trường hợp chỉ cần phẫu thuật nội soi với thời gian hồi phục nhanh và ít biến chứng hơn.

Các bác sĩ cho rằng quan niệm kiêng đi bệnh viện đầu năm phần nào xuất phát từ tâm lý mong muốn một năm thuận lợi, khỏe mạnh. Tuy nhiên, khi áp dụng cứng nhắc, quan niệm này lại trở thành rào cản khiến người bệnh bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị.

Trong y học, nhiều bệnh lý cần được can thiệp sớm để đạt hiệu quả cao nhất. Viêm ruột thừa cần phẫu thuật trước khi vỡ; đột quỵ cần điều trị trong vài giờ đầu; nhiễm trùng cần dùng kháng sinh kịp thời; sốt xuất huyết cần theo dõi sát để phòng sốc. Khi trì hoãn điều trị, bệnh không chỉ trở nên nặng hơn mà chi phí điều trị cũng tăng lên, nguy cơ biến chứng và di chứng suốt đời cũng cao hơn.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần thay đổi nhận thức: sức khỏe không thể chờ đợi theo lịch Tết hay ngày lành tháng tốt. Khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, đau bụng dữ dội, khó thở, nôn nhiều, chảy máu bất thường hoặc mệt mỏi kéo dài, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Đức Trân