Quan niệm về loài ngựa trong nhiều nền văn hóa thế giới

Văn hóa phương Tây

Trong nhiều nền văn hóa phương Tây, ngựa thường gắn liền với hình tượng sức mạnh, tốc độ và sự tự do. Lịch sử của nhiều quốc gia châu Âu ghi nhận lực lượng kỵ binh luôn gắn liền với ngựa khi tham gia chiến đấu. Ngoài ra, hình tượng những chàng cao bồi rong ruổi trên lưng ngựa rất phổ biến trong văn hóa của Mỹ.

Một cao bồi cưỡi ngựa. Ảnh: NBC News

Con ngựa cũng đóng vai trò đáng kể trong truyền thuyết ở một số khu vực tại châu Âu. Ví dụ, con ngựa có cánh Pegasus trong thần thoại Hy Lạp được coi là biểu tượng của sự thiêng liêng và anh hùng. Trong khi đó, con ngựa 8 chân Sleipnir trong thần thoại Bắc Âu là đại diện cho sức mạnh và các khả năng siêu nhiên.

Khu vực Đông Á và Đông Nam Á

Trong văn hóa Trung Quốc, ngựa là biểu tượng của thịnh vượng, thành công và kiên trì. Ngựa cũng được coi là dấu hiệu của sự may mắn và sự tiến bộ thần tốc khi thường xuất hiện trong các tác phẩm nghệ thuật và văn học của Trung Hoa.

Một phần bức vẽ ngựa của họa sĩ Lang Thế Ninh sống ở thời nhà Thanh. Ảnh: Baijiahao Baidu

Ở Việt Nam, câu chuyện về Sơn Tinh - Thủy Tinh hỏi cưới công chúa Mỵ Nương, con gái của Vua Hùng thứ 18 có một chi tiết nhắc đến ngựa. Cụ thể, trong những lễ vật Vua Hùng yêu cầu có nhắc đến ngựa chín hồng mao.

Tại Nhật Bản, ngựa cũng đóng vai trò quan trọng trong niềm tin văn hóa của “xứ sở hoa anh đào” thời xa xưa. Theo trang Japan Experience, ngựa đóng vai trò trung tâm trong Thần đạo, tín ngưỡng tôn giáo truyền thống chủ yếu của người Nhật Bản. Ví dụ trong thời kỳ Nara vào thế kỷ thứ 8 ở đất nước này, ngựa đen được sử dụng trong nghi lễ cầu mưa rơi, trong khi ngựa trắng lại tham gia lễ cầu tạnh mưa.

Hình ảnh tái hiện kỵ binh bắn cung Yabusame của Nhật Bản. Ảnh: Kyodo News

Văn hóa châu Mỹ cổ

Sự xuất hiện của ngựa tại châu Mỹ bắt nguồn từ những đoàn thuyền thám hiểm của châu Âu vào thế kỷ 16. Đối với nhiều bộ lạc bản địa châu Mỹ khi đó, ngựa là loài vật tượng trưng cho sức mạnh, trí tuệ và sự hòa hợp với thiên nhiên. Ngựa về sau đã tạo ra sự đổi thay đối với cuộc sống của người bản địa, nhất là những bộ lạc sống ở đồng bằng khi con vật này “cho phép họ săn bắn hiệu quả hơn”.

Giống với nhiều nền văn hóa khác, ngựa cũng đóng vai trò tâm linh đối với các bộ lạc bản địa châu Mỹ. Chẳng hạn, với người Lakota sinh sống ở các khu vực nay là 2 bang Bắc Dakota và Nam Dakota của Mỹ, ngựa là loài vật linh thiêng, thường được gắn với những linh cảm và giấc mơ.

Văn hóa Trung Đông

Ở Trung Đông, nhất là những nền văn hóa Ảrập, ngựa là biểu tượng của sự quý phái, trung thành và bền bỉ. Về mặt quân sự, ngựa đóng vai trò quan trọng trong các cuộc chiến trên sa mạc. Nhiều chiến binh tại đây rất coi trọng ngựa vì vai trò của chúng trong việc truyền bá tôn giáo của họ.

Tuấn Trần