Quân sự thế giới hôm nay (25-4): Iran rải thêm thủy lôi tại eo biển Hormuz

* Iran rải thêm thủy lôi tại eo biển Hormuz

Quân đội Mỹ phát hiện Iran tiếp tục thả thêm thủy lôi tại eo biển Hormuz trong tuần này. Theo trang tin Axios, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã sử dụng các xuồng nhỏ để rải thêm thủy lôi xuống eo biển Hormuz. Tuy nhiên, số lượng thủy lôi mới được triển khai cũng như tổng số thủy lôi hiện có tại eo biển này hiện vẫn chưa được xác định cụ thể. Các nguồn tin cho biết, quân đội Mỹ đã bắt đầu giám sát chặt chẽ hoạt động của các lực lượng hải quân Iran ngay sau khi phát hiện các động thái này.

Hình ảnh một quả thủy lôi được cho là có thiết kế giống với thủy lôi mà quân đội Iran thả xuống eo biển Hormuz. Nguồn: Profimedia

Đồng thời, trước diễn biến trên, Tổng thống Donald Trump đã đăng tải thông điệp trên mạng xã hội Truth Social, yêu cầu Hải quân Mỹ “nổ súng tiêu diệt” ngay lập tức nếu phát hiện bất kỳ tàu Iran nào đang rải thủy lôi, đồng thời chỉ đạo “tiếp tục chiến dịch hiện tại với cường độ gấp ba lần”.

Sự xuất hiện của các bãi thủy lôi mới tại eo biển Hormuz được đánh giá là có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng thị trường năng lượng toàn cầu, thậm chí có thể dẫn tới nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử.

Trước đó, một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc cho biết có thể mất tới 6 tháng để rà phá hoàn toàn thủy lôi tại khu vực này. Hoạt động rà phá chỉ có thể được triển khai sau khi xung đột giữa Mỹ và Iran kết thúc. Các phương án đang được xem xét bao gồm sử dụng trực thăng, các hệ thống không người lái, và các đội thợ lặn chuyên dụng.

Theo các nguồn tin từ phía Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bắt đầu rải thủy lôi tại eo biển Hormuz ngay sau khi xung đột bùng phát giữa Mỹ-Israel và Iran, với tần suất không liên tục và chủ yếu sử dụng các phương tiện nhỏ. Một vấn đề đáng chú ý là phía Iran có thể đã không ghi lại chính xác tọa độ của từng quả thủy lôi. Dòng chảy trên biển có thể khiến chúng bị dịch chuyển vị trí so với ban đầu, nhất là khi những quả thủy lôi này đã được triển khai theo cách để chúng có thể dễ dàng thay đổi vị trí mà không phải là cố định ngay từ đầu.

* Mỹ sẽ bổ sung thêm 4.300 tên lửa AGM-158 JASSM

Không quân Mỹ (USAF) vừa công bố kế hoạch mua gần 4.300 tên lửa không đối đất AGM-158 JASSM từ nay đến hết năm tài khóa 2031, nhằm tái bổ sung cho các kho dự trữ tên lửa chiến lược, sau các chiến dịch không kích cường độ cao, đặc biệt là các đòn tấn công mới đây nhằm vào Iran.

Tên lửa AGM-158 JASSM được gắn lên máy bay thông qua một hệ thống giá treo. Ảnh: Không quân Mỹ

Theo văn bản được công bố ngày 23-4-2026, tổng số tên lửa AGM-158 JASSM trong biên chế của Không quân Mỹ dự kiến sẽ tăng lên khoảng 11.000 quả, với tổng chi phí ước tính cho chương trình mua sắm lần này vào khoảng 20,2 tỷ USD. Chương trình được triển khai theo cơ chế mua sắm trong nhiều năm, cho phép tăng nhanh sản lượng trong giai đoạn đầu trước khi ổn định ở mức cao.

Điểm đáng chú ý là mức tăng đột biến trong năm tài khóa 2027, với 821 tên lửa được đề xuất mua, tăng hơn 115% so với năm 2026. Tổng ngân sách riêng cho năm 2027 cũng tăng khoảng 144% so với năm 2026, đạt gần 2 tỷ USD.

Trong năm 2026, Mỹ đã đặt mua 381 tên lửa, nhưng con số này bị đánh giá là không đủ trong bối cảnh hiện tại. Dữ liệu từ chiến dịch “Cơn thịnh nộ dữ dội” do Mỹ và Israel phát động cho thấy hơn 13.000 mục tiêu ở Iran đã bị tấn công trong vòng khoảng 5 tuần, tương đương khoảng 2.600 mục tiêu mỗi tuần.

Nếu 20 - 30% số mục tiêu này cần sử dụng tên lửa hành trình, nhu cầu thực tế có thể lên tới 500-800 quả tên lửa mỗi tuần. Đó thực sự là bài toán khó giải bởi năng lực sản xuất hiện tại của Mỹ ngay cả khi được nâng cấp chỉ đạt khoảng 1.000 quả tên lửa JASSM/năm, tức là chưa đến 20 quả/tuần.

AGM-158 JASSM là tên lửa hành trình không đối đất được phóng từ máy bay, có thể mang đầu đạn xuyên phá nặng khoảng 450kg, chuyên dùng để tấn công các mục tiêu kiên cố hoặc có giá trị cao ở trên mặt đất.

Phiên bản tên lửa JASSM thông thường có tầm bắn khoảng 370km, nhưng biến thể AGM-158B JASSM-ER có thể đạt tới hơn 925km. Tên lửa sử dụng hệ dẫn đường kết hợp giữa quán tính (INS), GPS và đầu dò hồng ngoại ở giai đoạn cuối, với độ sai lệch khoảng 3m.

Tên lửa JASSM có thể được tích hợp trên nhiều loại máy bay chiến đấu và ném bom của Mỹ, bao gồm B-1B Lancer, B-2 Spirit, B-52H Stratofortress, F-15E Strike Eagle, F-16 Fighting Falcon và F-35A Lightning II.

* Trung Quốc phát triển tàu sân bay hạt nhân thế hệ mới

Trung Quốc đang thúc đẩy kế hoạch phát triển tàu sân bay thứ tư, dự kiến là tàu sân bay hạt nhân đầu tiên của nước này, với phạm vi hoạt động và năng lực không quân được cho là có thể vượt các tàu sân bay lớp Gerald R. Ford của Hải quân Mỹ.

Theo các nguồn thông tin công khai từ Trung Quốc ngày 24-4-2026, phần thân tàu đã hoàn thiện và tiến độ chương trình đóng tàu đạt khoảng 25% tính đến đầu năm 2026. Con tàu dự kiến đi vào hoạt động vào khoảng năm 2030, đánh dấu bước chuyển mang tính chiến lược từ tàu sân bay thông thường sang tàu sân bay sử dụng năng lượng hạt nhân của Hải quân Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc.

Hình ảnh vệ tinh được Kênh PLA Military Updates công bố vào tháng 12-2025 trên mạng xã hội X cho thấy tàu sân bay hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc đang được đóng tại Đại Liên, với lượng giãn nước ước tính từ 110.000 đến 120.000 tấn và dự kiến thử nghiệm trên biển vào giữa năm 2028 đến đầu năm 2029. Ảnh: PLA Military Update

Tàu sân bay mới được ước tính có lượng giãn nước khoảng 120.000 tấn, vượt mức khoảng 100.000 tấn của tàu sân bay lớp Gerald R. Ford. Việc gia tăng kích thước này cho phép mở rộng kho nhiên liệu, vũ khí và đặc biệt là khả năng mang theo số lượng máy bay nhiều hơn, từ đó giúp tăng cường độ và thời gian duy trì các hoạt động không kích.

Dự kiến tàu sân bay mới của Trung Quốc có thể chứa khoảng 105 máy bay, cao hơn mức khoảng 75 máy bay trên tàu sân bay lớp Gerald R. Ford của Mỹ. Các loại máy bay sẽ được sử dụng gồm tiêm kích tàng hình Shenyang J-35, máy bay hải quân đa nhiệm Shenyang J-15T và máy bay cảnh báo sớm trên không KJ-600.

Về công nghệ phóng máy bay, Trung Quốc được cho là sẽ trang bị hệ thống máy phóng điện từ tương tự EMALS trên tàu sân bay của Mỹ, kế thừa kinh nghiệm từ tàu sân bay Type 003 Fujian. Nếu hoàn thiện, hệ thống này cho phép tăng số lần xuất kích và giảm tải cho máy bay khi cất cánh, đồng thời hỗ trợ triển khai các loại máy bay lớn hơn như máy bay cảnh báo sớm.

Một yếu tố then chốt khác là động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân. Giống như các tàu sân bay lớp Gerald R. Ford của Mỹ, việc Trung Quốc chuyển sang tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ giúp loại bỏ hạn chế do phải tiếp nhiên liệu trong quá trình vận hành, cho phép con tàu hoạt động trong phạm vi gần như không giới hạn trên biển.